مقدمه
همه‌گیری کرونا، به‌عنوان یک وضعیت اضطراری بهداشت جهانی، توجه زیادی را از سوی جامعه بین‌المللی به خود جلب کرد (لی و ژائو، 2023). در دوران همه‌گیری، مدیریت کارآمد کرونا توسط مقامات بهداشت عمومی به انتشار مؤثر اطلاعات مرتبط با سلامت وابسته است (افضل و دو، 2023). همه‌گیری کرونا یکی از موقعیت‌های پیچیده و با عدم قطعیت بالا در تصمیم‌گیری، بیش از دو سال نظام‌‌های اقتصادی-اجتماعی را با بحران مواجه کرد. 
شهرداری‌ها به‌دلیل ارائه تنوع گسترده خدمات به شهروندان، از سازمان‌های کلیدی مدیریت بحران محسوب می‌شوند (نصیری و همکاران، 1400). این موقعیت در شهر تهران نه‌‌تنها سلامت عمومی را تهدید کرد، بلکه چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی متعددی را به همراه داشت. سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با تشکیل ستاد مدیریت بحران کرونای کلان‌شهر تهران، به‌عنوان یکی از نهادهای کلیدی در این حوزه، دستورالعمل‌هایی را برای مدیریت بحران کرونا تدوین کرد. بااین‌حال، بررسی اولیه این دستورالعمل‌ها نشان می‌دهد به‌دلیل پیچیدگی زبانی، عدم تطبیق با نیازهای مخاطبان مختلف و فقدان یکپارچگی در استفاده از واژگان، اثربخشی آن‌ها محدود بوده است. در این زمینه تحلیل گفتمان انتقادی برای کشف محرک‌های قدرت و ایدئولوژیکی گفتمان به‌منظور آشکار کردن علل ریشه‌ای فهم‌پذیری و اثربخشی، بینش‌هایی را ارائه می‌دهد (لی، 2025). تحلیل گفتمان پیکره‌یار، به‌عنوان یک رویکرد نوین در زبان‌شناسی، امکان شناسایی الگوهای زبانی، ساختارهای گفتمانی و ایدئولوژی‌های نهفته در متون را فراهم می‌کند (بیکر، 2006).
 این رویکرد با استفاده از داده‌های متنی بزرگ، به تحلیل فراوانی واژه‌ها، کلیدواژه‌ها و خوشه‌های واژگانی می‌پردازد تا الگوهای زبانی و معانی ضمنی را آشکار سازد (لئون، 2023). در این پژوهش، با بهره‌گیری از تحلیل گفتمان پیکره‌یار، به بررسی گفتمان دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا در تهران پرداخته می‌شود تا نقاط قوت، کاستی‌ها و راهکارهای بهبود ارتباطات بحران شناسایی شود. هدف اصلی این مطالعه، ارائه پیشنهادهایی برای ساده‌سازی و معیارسازی دستورالعمل‌ها به‌منظور افزایش فهم‌پذیری و اثربخشی آن‌ها در شرایط بحران است. 

 چارچوب نظری و بررسی پیشینه تحقیق
چارچوب نظری این پژوهش بر پایه تحلیل گفتمان انتقادی استوار است که توسط نظریه‌پردازانی همچون فرکلاف (1992) و ون دایک (1993) توسعه یافته است. این رویکرد، زبان را نه‌تنها به‌عنوان ابزاری برای انتقال اطلاعات، بلکه به‌عنوان سازوکاری اجتماعی می‌بیند که قدرت، ایدئولوژی و روابط اجتماعی را بازتولید و تحول می‌بخشد. در زمینه مدیریت بحران، تحلیل گفتمان انتقادی امکان بررسی چگونگی شکل‌گیری گفتمان‌های رسمی را فراهم می‌کند، جایی که متون سازمانی مانند دستورالعمل‌های ستاد مدیریت بحران، ایدئولوژی‌های حاکم را منعکس می‌کنند و بر رفتار عمومی تأثیر می‌گذارند. این چارچوب بر سه سطح توصیف ، تفسیر و توضیح تأکید دارد که به پژوهشگر اجازه می‌دهد الگوهای زبانی را با زمینه‌های اجتماعی-سیاسی پیوند دهد و کاستی‌های گفتمانی مانند پیچیدگی زبانی یا عدم توجه به مشارکت اجتماعی را آشکار سازد (فرکلاف، 1992).
به‌منظور بررسی پیشینه پژوهش کلیدواژه‌های تحقیق در پایگاه علمی استنادی اسکوپوس مورد بررسی قرار گرفت. استراتژی جست‌وجوی تحقیق شامل سرچ کلیدواژه‌های "corpus-based " و "discourse" و " analysis " و " covid-19" در عنوان، چکیده و کلیدواژه‌های مقالات انگلیسی زبان در نظر گرفته شد. به‌طورکلی 53 مقاله از سال 2021 در زمینه تحلیل گفتمان پیکره یار در همه‌گیری کرونا شناسایی گردید. همان‌طور که تصویر شماره 1 نشان می‌دهد بیشترین مطالعات این حوزه مربوط به چین و بریتانیا بوده است.

توزیع مطالعات روند افزایشی تحلیل گفتمان را در بازه پنج ساله (2021-2025) ارائه کرده است. علاوه‌بر آن همان‌طور که در تصویر شماره 2 مشاهده می‌شود تمرکز مطالعات این حوزه در زمینه علوم اجتماعی و انسانی است.

در ادامه کلیه مطالعات شامل 53 مقاله علمی مورد بررسی قرار گرفت. در این بخش به مرور مطالعات دارای ارتباط بیشتر پرداخته شده است. 
چن و همکاران (2022) به چگونگی ایجاد اعتماد عمومی در طول همه‌گیری کووید-19 توسط رسانه‌های چینی بر مبنای تحلیل ارزش خبری گفتمانی مبتنی بر پیکره‌های اطلاعاتی پرداختند. نتایج نشان می‌دهد در طول مرحله اول همه‌گیری که هیچ پروتکل درمانی یا درکی از پیامدهای پزشکی وجود نداشت، رسانه‌های چینی عمدتاً از طریق منابع چندوجهی، نخبه‌گرایی سیاسی را برساختند تا یک دولت مردم‌گرا، یک مکانیسم اطلاع‌رسانی شفاف و قابلیت پاسخ فوری به بحران‌ها را به تصویر بکشند و از مردم حمایت روانی کنند و نگرش‌های مثبت نسبت به سیاست‌های دولت را پرورش دهند. این شیوه گزارش اخبار، اعتماد جهانی جامعه چین به مقامات سیاسی را آشکار می‌کند.
چانلی و یوکسین (2022) به بررسی گفتمان حاکمیت سایبری سازمانی در دوران کووید-19 بر مبنای یک دیدگاه نشانه‌شناسی اجتماعی پرداختند. این مطالعه مبتنی بر پیکره، تحلیل گفتمان دقیقی را در حوزه حکمرانی سایبری سازمانی در دوران کووید-19 انجام می‌دهد که شامل یک پیکره خودساخته حاوی منابع گفتمان متنی از نه شرکت فناوری دیجیتال معمولی و یک پیکره مرجع حاوی انتشارات رسمی مرتبط ایالات متحده و اتحادیه اروپا است. این مطالعه میان‌رشته‌ای نه‌تنها بینش‌های ارزشمندی برای حوزه مطالعات گفتمان و جامعه‌شناسی نشانه‌شناسی ارائه می‌دهد، بلکه رویکرد جدیدی را برای مطالعات حکمرانی سایبری در زمینه هم‌زمان ایجاد می‌کند.
خوویچای (2022)، هم‌آیندی و ساخت گفتمانی کووید-19 در گفتمان مدیر کل سازمان بهداشت جهانی، مطالعه‌ای مبتنی بر پیکره را رائه دادند. نتایج نشان داد کووید-19 به صورت گفتمانی به‌عنوان تهدیدهای چندوجهی شدید برای جهان بازنمایی شده است. علاوه‌براین، مشخص شد ساخت گفتمانی کووید-19، تصویر سازمان بهداشت جهانی را به‌عنوان یک سازمان فعال و اخلاقی ارتقا می‌دهد. بنابراین، گفتمان نه‌تنها برای اهداف اطلاعاتی استفاده می‌شد، بلکه برای خودترفیعی و مشروعیت‌بخشی نیز دستکاری می‌شد.
ژیا و چن (2022) مطالعه‌ای مبتنی بر پیکره‌های زبانی درباره نگرش‌های عمومی نسبت به واکسن‌های ویروس کرونا ارائه دادند. به‌طورکلی، این مطالعه نشان می‌دهد ترکیب واکسن را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد و نگرانی‌های اصلی مردم در مورد واکسیناسیون کووید-19 شامل پیشرفت جهانی، برابری و آخرین تحولات است.
تحلیل گفتمان و تحلیل گفتمان پیکره‌یار در ایران، به‌ویژه در حوزه مدیریت بحران، هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد. بااین‌حال، مطالعات متعددی در زمینه‌های مرتبط با تحلیل گفتمان انجام شده است که می‌توانند به‌عنوان پایه‌ای برای این پژوهش مورد استفاده قرار گیرند.
شرلینگ (2023) به استفاده از قطعیت در گزارش‌های کووید-19 در دو روزنامه اتریشی پرداخته است. در این مطالعه بررسی ساختار گفتمانی «علم» در گفتمان مربوط به ایمنی جمعی و اثربخشی واکسن در دو روزنامه پرتیراژ اتریشی پرداخته شده است. در این مطالعه اشاره شد است تحلیل مبتنی بر پیکره ما تمایل به استفاده بیش از حد از موارد زبانی را نشان داد در مواجهه با وضعیتی بسیار سریع در حال تغییر و در نتیجه نامشخص، حاکی از قطعیت است. ما همچنین شواهدی یافتیم که نشان می‌دهد این دو رسانه اتریشی دیگر به‌عنوان اصلاح‌کننده قدرت عمل نمی‌کنند، بلکه نقش واسطه‌های روایت‌های دولتیِ موردتأیید را بر عهده گرفته‌اند. ما استدلال می‌کنیم که گزارش غیرانتقادی روایت‌های دولتی در چنین شرایط سیالی به تناقضات حل‌نشده و منعکس‌نشده در گزارش‌ها منجر شده است که مسلماً اعتماد عمومی را به‌دقت اطلاعات کووید-19 ارائه‌شده در رسانه‌ها کاهش می‌دهد.
لی و ژائو (2023) مقایسه ویژگی‌های معنایی و احساسی بین گفتمان اخبار اقتصادی چین و آمریکا در دوران همه گیری را بر مبنای تحلیل گفتمان انتقادی مبتنی بر پیکره ارائه می‌دهد. این مطالعه مجموعه‌ای از گزارش‌های خبری چینی و آمریکایی را از ژانویه 2020 تا آگوست 2021 ایجاد کرد و معنا، واژگان، قطبیت عاطفی و استخراج مضمون را تجزیه‌وتحلیل کرد. نتایج مطالعه حاضر نشان داد رسانه‌های جریان اصلی در چین و ایالات متحده نگرش‌های متضادی نسبت به وضعیت اقتصادی یکسان در چین نشان می‌دهند.
حموده و همکاران (2023). گفتمان‌های مرتبط با بیماری‌های همه‌گیر واعظان مسلمان در رسانه‌های اجتماعی را با استفاده از تحلیل گفتمان انتقادی مبتنی بر پیکره‌های زبانی تجزیه و تحلیل کرده است. این مطالعه به بررسی بازنمایی کووید-19 در گفتمان‌های واعظان مسلمان عرب در توییتر و فیس‌بوک می‌پردازد. واعظان مسلمان در بازنمایی ایدئولوژیک خود از بیماری‌های همه‌گیر، کل سه بیماری همه‌گیر را عمدتاً به‌عنوان خشم خدا قاب‌بندی کردند. پست‌های علمای دینی را نمی‌توان روایتی از آموزش و موعظه در نظر گرفت. بلکه آن‌ها صرفاً ایدئولوژی اسلامی را به‌گونه‌ای مصرف و تولید می‌کنند که با افزودن معانی جدید مطابق با چارچوب‌های ایدئولوژیک انتخاب شده، دانش مسلمانان از واقعیت موجود را دستکاری و تحت تأثیر قرار دهند.
افضل و دو (2023) به پیچیدگی نحوی در گفتمان ترجمه‌شده سلامت الکترونیکی کووید-19به یک رویکرد پیکره موازی قابل‌مقایسه پرداختند. یافته‌های حاصل از تجزیه‌وتحلیل پیکره مقایسه‌ای یک پیکره خودساخته مبتنی بر نسخه ترجمه‌شده اطلاعات سلامت الکترونیکی و پیکره کرونا را که شامل 12 میلیون کلمه است و به‌عنوان یک پیکره مرجع عمل می‌کند، مورد بحث قرار می‌دهد. این مطالعه با آشکار کردن تفاوت قابل‌توجه بین این دو پیکره، نشان می‌دهد پیچیدگی کلی جملات متون ترجمه‌شده به‌طور قابل‌توجهی کمتر از متون غیرترجمه‌شده است، حتی اگر از مدت‌زمان تولید طولانی‌تری استفاده کند. نتایج همچنین نشان می‌دهد اطلاعات ترجمه‌شده سلامت الکترونیکی، ساختارهای هماهنگی کمتری را دربر می‌گیرد.
لی و همکاران (2023) به تحلیل گفتمان انتقادی مبتنی بر پیکره از شیوه‌های گزارشگری در گزارش‌های خبری انگلیسی در مورد رویداد بهداشت عمومی در چین و ایالات متحده پرداختند. این مطالعه با بررسی استفاده از افعال گزارشگری از دیدگاه تحلیل گفتمان انتقادی، ویژگی‌های شیوه گزارشگری در گزارش‌های خبری چینی و آمریکایی در مورد فوریت‌های بهداشت عمومی را بررسی می‌کند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند بینش‌هایی را در مورد تحقیق در باب استراتژی‌های گزارش گزارش‌های خبری در مورد موارد اضطراری در چین برای مخاطبان خارجی ارائه دهد.
چانگ و همکاران (2024) شیائوسی «از خنده بمیر» به‌عنوان یک نشانگر گفتمان؛ یک مطالعه مبتنی بر پیکره در طول همه‌گیری کووید-19 در تایوان را بررسی نموده است و اشاره می‌کند نشانگر گفتمانی نشان می‌دهد این کلمه در بافت‌های رسانه‌های اجتماعی، فراتر از معنای تحت‌اللفظی خود، کارکرد عملی جدیدی پیدا کرده است. به‌طور خاص، شیائوسی می‌تواند موضع گوینده را بیان کند یا نظر ارزیابی‌کننده‌ای در مورد موقعیت ارائه دهد، بنابراین یک کارکرد مکالمه‌ای جدید متمایز از معنای اصلی خود ارائه می‌دهد.
یو و یانگ (2024) به مطالعه رسانه‌های خبری در بحران: تحلیل احساسات و عواطف مقالات خبری ایالات متحده در مورد بیکاری در همه‌گیری کووید-19 پرداخته است. این مطالعه، با رویکرد تحلیل گفتمان نشان می‌دهد تغییر احساسات و عواطف در طول زمان با تکامل همه‌گیری و بیکاری، واکنش سیاستی و همچنین اعتراضات علیه نابرابری‌های قومی مرتبط است. این مطالعه نقش مهم رسانه‌های خبری جریان اصلی را در انتشار اطلاعات و گزارش‌های متمرکز بر راه‌حل در زمان بحران شدید برجسته می‌کند.
ایرلند (2024). دست‌هایتان را بشویید: توییت‌های مرکز پیشگیری و کنترل بیماری (CDC)، سازمان بهداشت جهانی  (WHO) و سرویس بهداشت همگانی (NHS) و در همه‌گیری کووید-19 را مورد تجزیه‌وتحلیل قرار می‌دهد. این مطالعه، پیام‌های بهداشت عمومی و شواهد ثبات و تغییر در پیکره‌های توییت‌های حساب‌های رسمی مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها، سازمان بهداشت جهانی و سرویس ملی بهداشت را در طول سال 2020 ردیابی می‌کند. با استفاده از روش‌های مبتنی بر پیکره، ازجمله تجزیه‌وتحلیل کلمات کلیدی، شباهت‌ها و تفاوت‌های عمده در توییت‌های هر سازمان در طول زمان شناسایی می‌شوند. گفتمان‌های بزرگتر در سطح کلان و خرد و الگوهای زبانی، با کاربردهای خاص مرتبط با سلامت عمومی و پیام‌رسانی دولتی، به‌ویژه در مورد ارتباطات ریسک و سلامت، آشکار می‌شوند. کاربردها شامل توصیه‌های بیشتر برای ارتباطات بهداشت عمومی، ازجمله ضرورت الگوهای زبانی متنوع و تاکتیک‌های پیام‌رسانی تعاملی برای سازمان‌های دولتی است.
محمدی (2024). چارچوب‌بندی سیاسی کووید-19 از استعاره تا وحشت اخلاقی؛ مجله بین‌المللی زبان‌شناسی پیکره‌ای را مورد مطالعه قرار داده و اشاره می‌کند تحلیل گفتمان مبتنی بر پیکره از چارچوب‌بندی استعاری کووید-19 در گفتمان سیاسی آمریکا است. این مطالعه به استراتژی‌های گفتمانی ظریفی اشاره می‌کند که در جلسات مطبوعاتی کاخ سفید استفاده می‌شوند و دشمن را بازسازی می‌کنند و ویروس کرونا را با دیگر دشمنان به اصطلاح ایالات متحده، مانند کمونیست‌ها، همچنین رادیکال‌های اسلامی و باندها و کارتل‌های لاتین، دوباره گروه‌بندی می‌کنند.
پرووخینا، اس. وی. (2024). زمینه احساسی مقالات روزنامه‌ها درباره کووید-19؛ تحلیل گفتمان انتقادی مبتنی بر پیکره اخبار در نیوزیلند پرداخته و نشان می‌دهد با تشدید موارد کووید-19، لحن روزنامه‌ها تغییر کرده است. هنگام توصیف وضعیت خطر کووید-19 در کشور، کاهش شدید در بافت‌های مثبت (2 برابر یا حتی 4 برابر) مشاهده شد. اگرچه نامگذاری مستقیم خطر در پیکره‌های مورد تجزیه‌وتحلیل رخ نداد، اما افزایش در بافت‌های منفی کلماتی که به همه‌گیری کووید19 اشاره داشتند، مشاهده شد.
لیو و بیکر (2024) در پژوهش روایت‌های متغیر به تحلیل گفتمان مبتنی بر پیکره از تصویر رسانه‌های آمریکایی از پاسخ چین به کووید-19 پرداخته است. در این پژوهش آمده است در طول همه‌گیری کووید-19، به تصویر کشیدن واکنش چین توسط رسانه‌های آمریکایی به موضوعی مورد علاقه و بحث تبدیل شد. این مطالعه نقش حیاتی رسانه‌ها در شکل‌دهی به برداشت‌های عمومی و همکاری‌های بین‌المللی در طول بحران‌های جهانی را برجسته می‌کند. علاوه‌براین، برای رسانه‌ها، سیاست‌گذاران و ذی‌نفعان مهم است که با دقت در روایت‌های خود تأمل کنند، از باورهای کلیشه‌ای اجتناب کنند و درعین‌حال تأثیرات آن‌ها بر روابط بین‌الملل و همکاری جهانی را در نظر بگیرند.
لیم (2024) به ردیابی ویروس هوشمند در یک شهر هوشمند با استفاده از تجزیه‌وتحلیل گفتمانی از پاسخ اولیه سنگاپور به نظارت بر همه‌گیری پرداخته است. این مقاله، براساس یک تحلیل انتقادی مبتنی بر مجموعه مقالات 361 روزنامه و 8 سخنرانی از آوریل تا مه سال 2020، گردش گفتمانی شهر هوشمند در سنگاپور را در طول همه‌گیری ردیابی می‌کند. با استفاده از یک تحلیل گفتمانی، راه‌حل‌های تکنولوژیکی هوشمند با یک الزام اخلاقی بهداشت عمومی همراه شدند و توجه اولیه کمی به حریم خصوصی داشتند. برچسب «هوشمند» مسیری گفتمانی به سمت یک چارچوب فنی ایجاد می‌کند که در آن یک ویروس هوشمند طوری ساخته شده است که لزوماً توسط یک راه‌حل هوشمند حل شود.
لی (2025) در پژوهشی با عنوان پیمایش ارتباطات سلامت در چین؛ تحلیل گفتمان انتقادی مبتنی بر پیکره از اخبار کووید-19 از 2020 تا 2023 به بررسی بازنمایی این بیماری همه‌گیر در پوشش خبری چین از ژانویه 2020 تا مارس 2023 می‌پردازد. این مطالعه پیشنهادهایی را ارائه می‌دهد که می‌تواند راهبردهایی ارتباطی دقیق و حساس فرهنگی را برای متخصصان بهداشت ارائه دهد. ون و همکاران (2025). «واکسن‌های کووید-19 به‌عنوان ابزاری برای تغییر بازی؟» مطالعه‌ای مبتنی بر پیکره‌های زبانی در مورد ارتباطات واکسن در روزنامه‌های پیپلز دیلی و نیویورک تایمز پرداختند و اشاره داشتند با‌توجه‌به اهمیت و پیامدهای بالقوه رقابت استراتژیک شدید بین ایالات متحده و چین، این مطالعه زبان‌شناسی پیکره زبانی و تحلیل گفتمان انتقادی را برای بررسی ساختار گفتمانی واکسن‌های کووید-19 در دو روزنامه پیشرو از هر دو کشور: پیپلز دیلی و نیویورک تایمز، ادغام می‌کند. یافته‌های مطالعه حاضر شباهت‌ها و تفاوت‌هایی را در استراتژی‌های ارتباطی واکسن که توسط این دو نشریه به کار گرفته شده است و همچنین پویایی بین شیوه‌های گفتمانی، زمینه‌های اجتماعی-سیاسی و ایدئولوژی‌های اساسی را نشان می‌دهد.
هافنر و همکاران (2025). به تحلیل گفتمان مقالات تخصصی رسانه‌های جریان اصلی؛ اثبات ادعاهای دانش کووید-19 برای مخاطبان عمومی پرداختند. این تحلیل چهار استراتژی گفتمان را: 1. استخراج دانش از تجربه؛ 2. استناد به دانش جامعه متخصص؛ 3. استناد به دانش بومی؛ و 4. طرح ادعاها در استدلال یا نقد را شناسایی نمودند.
هوآن و گارسیا (2025) مطالعه‌ای مبتنی بر پیکره‌های زبانی از بازنمایی رسانه‌ای چین در اوایل کووید-19 استرالیا پرداختند. این مطالعه از تحلیل گفتمان انتقادی و زبان‌شناسی پیکره زبانی برای بررسی دقیق ساختار گفتمانی و ارتباط تصویر چین در رسانه‌های چاپی استرالیا در طول شیوع اولیه کووید-19 استفاده می‌کند. این تحقیق ادعا می‌کند تصویر چین در گفتمان‌های خبری استرالیا در طول همه‌گیری کووید-19 با تنش‌های تاریخی، روابط دوجانبه و تلاش‌های روزنامه‌نگاران برای مقابله با تعصبات رایج در هم تنیده است.
پن (2025). بازنمایی آکادمیک بین‌المللی طب سنتی چینی در دوران پس از کووید-19؛ کاوشی مبتنی بر پیکره‌های نوشتاری را ارائه می‌دهد و بر تعامل پیچیده بین سیستم‌های پزشکی، نزدیکی فرهنگی و جغرافیایی، عوامل نهادی، وضعیت موجود تحقیق و عمل طب سنتی چینی و همچنین کنوانسیون‌های رشته‌ای در بازنمایی آکادمیک بین‌المللی طب سنتی چینی تأکید می‌کنند، که بینش‌های ارزشمندی در مورد وضعیت علمی جهانی در حال تحول و ادغام آن در مراقبت‌های بهداشتی مدرن ارائه می‌دهد.
علاوه‌بر مطالعات بین‌المللی مطالعات داخلی نیز مورد بررسی قرار گرفت. تاآنجاکه از دید محقق گذشت در مطالعات داخلی در حوزه مدیریت بحران کرونا تحلیل گفتمان صورت نگرفته است. با جوداین در دیگر زمینه‌های موضوعی تحلیل گفتمان به‌صورت محدود مورد توجه بوده است که می‌توان به مطالعات عسکری متین و رحیمی (1392) اشاره نمود. در این مطالعه‌ به تحلیل گفتمان حقوقی با تمرکز بر نظریه «کارگفت» جان آر. سرل پرداختند. آن‌ها با تحلیل پیکره‌ای از دادنامه‌های حقوقی صادره از دیوان عالی کشور، نشان دادند کارگفت‌های حقوقی نقش کلیدی در شکل‌دهی گفتمان‌های سازمانی دارند. این مطالعه بر اهمیت تحلیل متون تخصصی برای کشف الگوهای زبانی تأکید دارد و چارچوبی برای تحلیل گفتمان در متون سازمانی ارائه می‌دهد.
کاظم‌پورفرد و مدرس خیابانی (1393) با استفاده از رویکرد تحلیل گفتمان پیکره‌یار، متن نخستین نشست خبری حسن روحانی پس از پیروزی در انتخابات 1392 را بررسی کردند. آن‌ها با استخراج کلیدواژه‌ها و عبارات پربسامد، نشان دادند موضوعاتی مانند تعامل بین‌المللی، معیشت خانواده‌ها، و اقتصاد در گفتمان رئیس‌جمهور برجسته بوده‌اند. این مطالعه نشان‌دهنده ظرفیت تحلیل پیکره‌یار در کشف اولویت‌های گفتمانی است. 
سامنی و مدرس خیابانی (1394) در پژوهشی دیگر، گفتمان سیاست اقتصاد مقاومتی را با استفاده از بیانات مقام معظم رهبری تحلیل کردند. آن‌ها با استخراج کلیدواژه‌ها و تحلیل کمی و کیفی، بر اهمیت نقش مردم در اقتصاد و کاهش وابستگی به منابع فسیلی تأکید کردند. این پژوهش نشان داد تحلیل پیکره‌یار می‌تواند ابزار مؤثری برای شناسایی ایدئولوژی‌های نهفته در متون سیاسی باشد. 
بامشادی و انصاریان (1393) در مقاله‌ای به بررسی کاربرد پیکره‌ها در حوزه‌های مختلف زبان‌شناسی پرداختند و نشان دادند پیکره‌های زبانی ابزارهای تحول‌آفرینی در تحلیل متون هستند. آن‌ها با اشاره به مفهوم «انقلاب پیکره‌ای» بر نقش کلیدی پیکره‌ها در تحلیل گفتمان تأکید کردند. 
خنیفر و عسکری متین (1395) با تحلیل گفتمان سازمانی در محیط کار، به بررسی رهگفت‌های ارتباطی پرداختند. آن‌ها با ضبط و تحلیل گفت‌وگوهای محیط کاری، پنج دسته‌بندی از رهگفت‌ها (روایات عمومی، سازمانی، تعارفات، گفتارهای میانه، و گفتارهای اجرایی) را شناسایی کردند. این مطالعه بر اهمیت تحلیل گفتمان در درک فرهنگ سازمانی تأکید دارد. 
رستم‌بیک تفرشی و عارف امیری (1395) در نقد کتاب «کاربرد پیکره در تحلیل گفتمان» نوشته پاول بیکر (2006)، به بررسی نقاط قوت و ضعف این اثر پرداختند. آن‌ها بر اهمیت استفاده از نمونه‌های عینی و روش‌های متنوع تحلیل پیکره‌ای تأکید کردند، اما به کاستی‌هایی مانند عدم ارائه واژه‌نامه توصیفی و معرفی ناکافی نرم‌افزارهای تحلیل اشاره داشتند.
 کمال‌پور و همکاران (1399) با تحلیل گفتمان آثار جلال آل احمد، به بررسی کلیدواژه‌ها و ایدئولوژی‌های نهفته در این آثار پرداختند. آن‌ها نشان دادند موضوعاتی مانند نقد غرب‌زدگی، مبارزه با بی‌عدالتی، و حفظ هویت ایرانی در آثار آل احمد برجسته هستند. این مطالعه بر نقش کلیدواژه‌ها در رمزگشایی ایدئولوژی‌ها تأکید دارد.
مرور پیشینه پژوهش به‌صورت خلاصه در قالب جدول شماره 1 ارائه شده است:


همان‌طور که بررسی پیشینه ملی و بین‌المللی نشان می‌دهد محورهای موضوعی متنوعی در حوزه مدیریت بحران کرونا مورد توجه بوده است و تحلیل‌های گفتمان در زمینه‌های گفتمان سیاسی و رسانه‌ای، گفتمان دانشگاهی و رسانه‌ای، پوشش خبری و ارتباطات عمومی، حاکمیت سایبری و گفتمان تجاری، چارچوب‌بندی استعاری، ادراک عمومی و هویت، ساخت تصویر جهانی و ملی مورد توجه پژوهشگران بوده است. این مطالعات کاربردهای متنوع تحلیل گفتمان مبتنی بر پیکره را در درک تأثیرات چندوجهی کرونا نشان می‌دهند. آن‌ها نشان می‌دهند که چگونه زبان و گفتمان، ادراک عمومی، سیاست و پویایی‌های اجتماعی را در طول همه‌گیری شکل می‌دهند و بینش‌های ارزشمندی را برای تحقیقات و استراتژی‌های ارتباطی آینده ارائه می‌دهند باوجوداین همان‌طور که پیش‌تر اشاره گردید تحلیل گفتمان در حوزه مدیریت بحران کرونا در ایران تاکنون مورد مطالعه قرار نگرفته است. در این راستا پژوهش حاضر به بررسی دستورالعمل‌های ستاد مدیریت بحران کرونای شهر تهران پرداخته تا بتواند زمینه‌های کاهش پیچیدگی زبانی و تطبیق با نیازهای مخاطبان مختلف و یکپارچگی در استفاده از واژگان این دستورالعمل‌ها را به‌منظور اثربخشی آن‌ها را ارائه دهد.

روش
تحلیل گفتمان پیکره‌یار ترکیبی از روش‌های کمّی و کیفی است که امکان شناسایی الگوهای زبانی و ایدئولوژی‌های نهفته در متون را فراهم می‌کند (بیکر، 2010). این رویکرد با استفاده از نرم‌افزارهای تحلیل متنی مانند WordSmith و Sketch Engine، بسامد واژگان، کلیدواژه‌ها، و خوشه‌های واژگانی را استخراج می‌کند. کلیدواژه‌ها، که بر اساس بسامد نسبی و معناداری آماری (مانند Log-Likelihood و Log-Ratio) شناسایی می‌شوند، نمایانگر گفتمان‌های غالب و ایدئولوژی‌های نهفته در متون هستند (بیکر و اِلیس، 2011). این رویکرد بر این فرض استوار است که پیکره‌های زبانی خود حاوی نظریه‌های زبانی هستند و می‌توانند به‌عنوان تنها منبع فرضیه‌های زبانی مورد استفاده قرار گیرند (تاگنینی - بُنِلی، 2001). تحلیل گفتمان پیکره‌یار نه‌تنها به شناسایی الگوهای زبانی می‌پردازد، بلکه با بررسی خوشه‌های واژگانی و تطابق‌ها، معانی ضمنی و ایدئولوژی‌های نهفته در متون را آشکار می‌سازد (بیکر، 2006). این روش به‌ویژه در تحلیل متون تخصصی، مانند دستورالعمل‌های مدیریت بحران، کاربرد دارد، زیرا امکان شناسایی الگوهای زبانی مرتبط با موضوعات خاص و ارائه راهکارهای بهبود ارتباطات را فراهم می‌کند.
پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد ترکیبی (کمّی و کیفی) است. پیکره‌ای تخصصی و تک‌زبانه با 452,624 واژه از 109 فایل PDF دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران استخراج شد. از مجموع 170 فایل اولیه، 69 فایل به دلایل تکراری بودن، عدم محتوای مناسب، یا غیرقابل پردازش بودن کنار گذاشته شد.

 فرآیند ساخت پیکره
فرآیند ساخت پیکره شامل مراحل زیر بود:

جمع‌آوری داده‌ها
 170 فایل PDF از دستورالعمل‌ها و مستندات مدیریت بحران کرونا جمع‌آوری شد.

پالایش داده‌ها
 فایل‌ها ارزیابی و به فرمت متنی قابل‌پردازش تبدیل شدند. 109 فایل نهایی انتخاب شدند.

ساخت پیکره
 با استفاده از نرم‌افزار Sketch Engine، پیکره‌ای تخصصی و تک‌زبانه طراحی شد.

تحلیل داده‌ها
تحلیل کلیدواژه‌ها، بسامد واژگان و خوشه‌های واژگانی با استفاده از نرم‌افزار WordSmith انجام گرفت.
معیارهای تحلیل شامل بسامد واژگان (Freq.)، درصد وقوع (%)، بسامد در پیکره مرجع (RC.Freq.)، معناداری آماری (Log-Likelihood)، و مقدار اطمینان (P) بود. برای هر کلیدواژه، پنج جمله شاهد استخراج شد تا الگوهای گفتمانی و کاربرد واژگان بررسی شود.
باتوجه‌به ماهیت تفسیری-کیفی پژوهش حاضر در چارچوب «تحلیل گفتمان»، از معیارهای اعتبارسنجی کیفی شامل قابلیت اعتماد، قابلیت انتقال، قابلیت اتکا و تأییدپذیری لینکن و گوبا استفاده شده است. به‌علاوه، تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار تخصصی تحلیل پیکره‌ای ورد اسمیت (WordSmith Tools) انجام پذیرفته که به افزایش نظام‌مندی و عینیت فرآیند تحلیل کمک شایانی نموده است. راهبردهای عملیاتی‌شده به شرح زیر هستند:

قابلیت اعتماد (اعتبار درونی)
مطالعه طولانی و تعامل مستمر با داده‌ها
 پژوهشگر به‌صورت مکرر و در بازه‌ای طولانی با متون (دستورالعمل‌های ستاد مدیریت بحران تهران) تعامل داشت.

بازبینی همتایان
 یافته‌های کلیدی، ازجمله فهرست کلمات پرتکرار، تحلیل هم‌آیندی و زمینه‌های همایی استخراج‌شده توسط نرم‌افزار، در جلساتی با متخصصان حوزه تحلیل گفتمان و زبانشناسی مورد بحث و تأیید قرار گرفت.

بررسی توسط اعضا
 تفسیرهای مبتنی بر داده‌های کمّی (مانند کانونی‌ترین واژگان) و کیفی حاصل از تحلیل گفتمان، جهت اعتباربخشی نهایی در اختیار مشارکت‌کنندگان شامل تعدادی از خبرگان ستاد مدیریت بحران تهران قرار گرفت.

 قابلیت انتقال (اعتبار بیرونی)
توصیف جامع زمینه و فرآیند
زمینه اجتماعی-سیاسی تولید دستورالعمل‌ها و همچنین پارامترهای دقیق تحلیل در نرم‌افزار ورد اسمیت (مانند نوع پیکره، معیار تعیین «کلمات کلیدی»، اندازه پنجره هم‌آیندی و غیره) به‌طور کامل توضیح داده شده است تا امکان قضاوت درباره انتقال‌پذیری یافته‌ها فراهم شود.

ارائه شواهد کمّی و کیفی
 در گزارش تحقیق، هم از خروجی‌های کمّی نرم‌افزار (نمودارها، جداول آماری واژگان) و هم از نمونه‌های متنی غنی (زمینه‌های همایی) به‌عنوان شاهد استفاده شده است.

قابلیت اتکا (پایایی) و تأییدپذیری (عینیت)
استفاده از نرم‌افزار ورد اسمیت، پایایی و عینیت پژوهش را به شکل چشمگیری افزایش داده است:
ثبت و بازیابی کامل فرآیند کلیه مراحل تحلیل، شامل:

فهرست واژگان 
تعیین پرتکرارترین واژگان و محاسبه دقیق فراوانی و درصد آن‌ها.

تحلیل کلمات کلیدی 
 شناسایی واژگان از طریق مقایسه پیکره اصلی با یک پیکره مرجع.

بررسی هم‌آیندی 
شناسایی کلمات هم‌آیند و تحلیل الگوهای همنشینی آن‌ها حول کلمات کلیدی گفتمان.
 
استخراج زمینه‌های همایی 
 مشاهده تمامی بافت‌های ظهور یک واژه کلیدی در سرتاسر پیکره به صورت نظام‌مند.
- این مستندات کامل، امکان پیگیری و بازآزمایی فرآیند تحلیل را برای سایر پژوهشگران فراهم می‌کند.

 کاهش سوگیری ذهنی
 نرم‌افزار با ارائه داده‌های کمّی عینی (مانند محاسبه ارزش آماری هم‌آیندی با معیارهایی مانند اطلاعات متقابل (MI) یا آزمون تی، نقطه آغاز تحلیل را بر مبنای شواهد قابل‌اندازه‌گیری قرار می‌دهد و از تفسیرهای صرفاً ذهنی می‌کاهد.

 تلفیق تحلیل کمّی و کیفی
 رویکرد این پژوهش، استفاده از خروجی‌های کمّی نرم‌افزار به‌عنوان «نقشه راه» برای تمرکز بر بخش‌های معنادار متون و سپس انجام تحلیل گفتمان کیفی عمیق بر روی آن بخش‌ها بوده است. این تلفیق، هم اتکاپذیری داده‌ها را افزایش داده و هم غنای تفسیری را حفظ کرده است.
به‌کارگیری نرم‌افزار تخصصی ورد اسمیت در کنار رعایت اصول اعتبارسنجی کیفی، موجب شده است پژوهش حاضر ازیک‌سو از نظام‌مندی، دقت و قابلیت بازبینی بالایی برخوردار باشد و ازسوی‌دیگر، توان تفسیر انتقادی و کشف لایه‌های پنهان گفتمان در دستورالعمل‌های ستاد مدیریت بحران کرونای تهران را حفظ نماید. در ادامه نیز به‌منظور بهبود زمینه‌های درک دستورالعمل‌های مدیریت بحران برای مخاطبان و ارائه راهکارهایی برای افزایش اثربخشی ارتباطات بحران در کلان‌شهرها، نتایج یافته‌های تحلیل گفتمان در چند جلسه گروهی مشترک با مشارکت خبرگان سازمانی و متخصصان مورد بحث قرار گرفت و راهکارهایی در این خصوص ارائه شد. جدول شماره 2 اطلاعاتی از منتخب دستورالعمل‌های ستاد مدیریت بحران کرونا و جدول شماره 3 مشخصات مشارکت‌کنندگان پژوهش را ارائه کرده است.






یافته‌ها
منطبق با گام‌‌های اجرایی پژوهش همان‌طور که در جدول شماره 4 مشاهده می‌شود کلیـدواژه‌هـای دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا استخراج شده و فراوانـی وقـوع هر کـدام ارائـه شـده است.


با استفاده از نرم‌افزار تحلیل پیکـره‌ای ورد اسـمیت(تصویر خروجی نرم‌افزار در تصویر شماره 3 ارائه شده است)، جدولی مشـتمل بـر 9 سـتون ارائـه می‌شـود.

سـتون Freq. فراوانی هر واژه را نشان می‌دهد؛ سـتون درصـد (%)، نمایانگر نسبت کلی یک واژه خاص نسبت به کل پیکره است. ستون RC.Freq. فراوانـی خـام پیکره مرجـع و سـتون %.RC درصد فراوانی واژه را در پیکره مرجع نشان می‌دهد. LogR بیانگر نسبت فراوانی واژه در متن هدف، به میـزان کاربرد آن در پیکره مرجع است. LogL میزان کلیدواژگی اسـت؛ ایـن میـزان اگر منفی باشـد، نشـان می‌دهـد واژه مـوردنظر کمتـر از انتظار، در متن به کار رفته است. ستون آخـر P کـه عـددی میان (0) تا (1) است، مقدار اطمینان را در مورد اینکه یـک واژه تا چه اندازه به‌صورت تصادفی کلیـدی بـوده اسـت، نشـان می‌دهـد. اگـر در فهرست واژه‌های کلیدی تعداد اندکی از واژه‌ها ارائـه شـود، می‌توان با افزایش ارزش P و استخراج مجـدد کلیدواژه‌ها تعـداد دیگـری از کلیدواژه‌ها را اسـتخراج کـرد (اسـکات، 2008). هر چه قدر ارزش P کوچک‌تر باشد احتمـال اینکـه وقوع واژه در پیکره تصادفی نیست، بیشتر است یعنی نشان می‌دهد نویسنده، از آن واژه به‌طور مرتب و تکراری استفاده کرده است.
در این پژوهش، پس از حذف صورت‌های نامرتبط و مرتب‌سازی فراوانی واژه‌ها، 15 واژه کلیدی نخست از صورت‌های واژگانی (اسم، صفت، فعل، قید) از پیکره مذکور انتخـاب شـده است که در جدول شماره 4، همـراه با فراوانـی هـر یـک آورده شده است. از هر واژه کلیدی پنج جمله شـاهد و در مجموع 75 جملـه شـاهد از پیکره مربوطه ارائـه گردیـده اسـت. همچنین گرچه بعضی از شاهدها در برگیرنده بـیش از یـک واژه کلیدی است، در هر کدام تنها یک واژه کلیدی در نظر گرفته شده است. در ادامه تجزیه‌وتحلیل مرتبط با کلیدواژه‌های استخراج‌شده پربسامد و تحلیل جزئی کلیدواژه‌ها ارائه شده است.

 کلیدواژه‌های استخراج‌شده
در ادامه کلیدواژه‌های پربسامد پیکره دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا استخراج گردید. جدول شماره 5، کلیدواژه‌های پربسامد پیکره را همراه با معیارهای آماری نشان می‌دهد.


این کلیدواژه‌ها نشان‌دهنده تمرکز دستورالعمل‌ها بر پیشگیری و کنترل بیماری هستند.
 
تحلیل کلیدواژه‌ها
در این بخش ضمن ارائه جملات شاهد حاوی کلیدواژه‌ها به تحلیل آن‌ها خواهیم پرداخت. 

ویروس
 این واژه با فراوانی 2645 به‌دلیل ماهیت ویروسی کرونا پربسامدترین کلیدواژه است. جملات شاهد نشان می‌دهند دستورالعمل‌ها بر آموزش در مورد انتقال و ماندگاری ویروس تمرکز دارند:
- «آموزش مدت زمان ماندگاری ویروس بر روی سطوح.»
-«کارفرمایان باید خطر مواجهه کارکنان با ویروس کرونا را ارزیابی کنند.»
- «الکل برای از بین بردن ویروس‌ها مؤثر است.»
- «چند روز بعد پس از رد تشخیص آنفلوانزا فصلی، آنفلوانزا پرندگان، آدنوویروس، کوروناویروس سارس، کوروناویروس مرس و سایر عوامل بیماری‌زا مشخص شد.»
«پیامدهای نامطلوب مانند نکروز آواسکولار، دیابت، سایکوز، و تأخیر در پاکسازی ویروس از بدن ایجاد می‌شود.»

کرونا
 این واژه با فراوانی 2092 واژه به بیماری کرونا اشاره دارد و به‌صورت خلاصه در متون استفاده شده است:
- «فرمانده محترم عملیات مدیریت بیماری کرونا در کلان‌شهر تهران.»
«ازآنجاکه موضوع دفن متوفیان ناشی از بیماری کرونا نقش مهمی در جلوگیری از شیوع و گسترش این بیماری واگیر دارد.»
- «نصب پوسترهای هشداردهنده د خصوص چگونگی انتقال بیماری کرونا.»
- «همه‌گیری ویروس کرونا در سطح جهان، تأثیرات بسزایی بر سبک و ابعاد زندگی اجتماعی مردم گذاشته است.»
- «هدف از تهیه این راهنما ارائه توصیه و راهکار اقدامات بهداشتی به‌منظور قطع زنجیره انتقال بیماری و جلوگیری و کنترل کرونا ویروس در پایانه‌های مرزی است.»

دست
 این واژه با فراوانی 2028 واژه با تأکید بر شست‌وشوی دست‌ها و استفاده از دستکش نشان‌دهنده اهمیت پیشگیری از طریق بهداشت فردی است:
- «نصب ظروف حاوی مواد ضدعفونی‌کننده دست‌ها با پایه نگهدارنده به تعداد مناسب در ورودی‌ها و خروجی‌ها.»
- «امکانات لازم برای شست‌وشوی مرتب دست‌ها و استفاده از ماسک یک‌بار مصرف در طول شیفت.»
- «آموزش نحوه استفاده از محلول ضدعفونی‌کننده دست به شاغلین.»
-«دست‌ها باید با آب گرم و صابون به‌مدت 20 ثانیه به روش زیر شسته شوند.»
- «از دست زدن به چشم، بینی، و دهان خودداری کنید.»

مواد
 این واژه با فراوانی 1709 واژه به ترکیبات مختلفی مانند مواد ضدعفونی‌کننده، مواد غذایی، و مواد گندزدا اشاره دارد:
-«مواد غذایی فاقد بسته‌بندی حتماً باید پوشش بهداشتی داشته و در ظروف مناسب نگهداری شوند.»
- «مواد گندزدا به مقدار کافی در اختیار متصدی/مدیر یا مالک باشد.»
- «از پاشیدن و ریختن محلول‌های گندزدا روی سطوح و کلیدها، تجهیزات برقی، و مواد ناسازگار با احتمال انفجار و آتش‌سوزی اجتناب شود.»
- «مواد آلی موجب غیرفعال شدن سفیدکننده‌ها می‌گردد، بنابراین ابتدا سطوح آغشته به مواد آلی باید تمیز شوند.»
- «در صورت عدم دسترسی به آب سالم، از مواد ضدعفونی‌کننده بر پایه الکل استفاده نمایید.»

بیماری
 این واژه با فراوانی 1622 واژه به‌دلیل ماهیت بیماری‌زای کرونا و تأکید بر پیشگیری و کنترل آن پربسامد است:
- «باتوجه‌به روند پیشرفت بیماری، ظرف 72 ساعت، زیرساخت لازم برای برگزاری جلسات کارگروه فنی اجرایی مقابله با بیماری‌های واگیر به‌صورت مجازی فراهم گردد.»
- «براساس دانسته‌های کنونی، این بیماری از یک طیف ملایم تا شدید با علائمی همچون تب، سرفه، و تنگی نفس می‌تواند بروز نماید.»
- «آموزش اقدامات لازم جهت پیشگیری از ابتلا به بیماری به کارکنان و مراجعه‌کنندگان.»
- «شناسایی راه‌های انتقال عامل ایجادکننده بیماری نقش مهمی در کنترل آن دارد.»
- «نصب پوسترهای هشداردهنده درخصوص چگونگی انتقال بیماری کرونا.»

فاصله
 این واژه با فراوانی 1596 واژه تأکید بر فاصله‌گذاری اجتماعی و فیزیکی به‌عنوان یک راهکار کلیدی پیشگیری:
- «فاصله‌گذاری اجتماعی و الزامات سلامت محیط و کار در میادین و بازارهای میوه و تره‌بار.»
- «کاهش مواجهه چهره‌به‌چهره کارکنان با مشتری و رعایت فاصله 1 تا 2 متر (حداقل 1 متر) بین آن‌ها.»
- «ویروس می‌تواند حداکثر تا فاصله 1.5 متری از طریق سرفه یا عطسه منتقل شود.»
- «آماده‌سازی و تغییر شرایط و محیط کار به‌صورتی که انجام کار فاصله ایمن (حداقل 1 متر) بین افراد در هنگام کار وجود داشته باشد.»
- «ترس و ناامنی حال از دوران قرنطینه و فاصله‌گذاری فیزیکی و اجتماعی، مهم‌ترین مسئله‌ای است که باید در حین مدیریت بحران به آن توجه داشت.»

سلامت
 این واژه با فراوانی 1577 واژه به اهمیت حفظ سلامت عمومی و روانی در بحران اشاره دارد:
- «نهادهای متولی امر سلامت در شهرها متعدد و ناهماهنگ هستند و سامانه‌های اطلاعاتی این نهادها به‌صورت یکپارچه و متصل به هم نیستند.»
- «تاکنون تلاش‌های بسیاری برای یکپارچه‌سازی داده‌های حوزه سلامت شهری صورت گرفته، اما این امر تاکنون محقق نشده است.»
- «پیش‌نیاز این امر، طراحی سیستم تأمین، توزیع، و انبارداری در زمان بیماری‌های فراگیر است، زیرا سلامت مواد غذایی در این دوران برای شهروندان از اهمیت بسیاری برخوردار است.»
- «دولت تایوان یک مرکز ملی فرماندهی سلامت راه‌اندازی کرد و این مرکز تبدیل به قسمتی از مرکز مدیریت بلایا و بحران‌های تایوان شد.»
- «ارتباطات و مشورت مدیریت شیوع کروناویروس جدید نیازمند همکاری دولت، صنعت سلامت، و جامعه است.»

گندزدایی
 این واژه با فراوانی 1530 واژه به اقدامات ضدعفونی و نظافت در پیشگیری از شیوع ویروس اشاره دارد:
- «ماشین‌های نعش‌کش گندزدایی شده و دستکش و سایر تجهیزات یکبارمصرف به شکل ایمن امحا می‌شود.»
- «دو مرحله نظافت و گندزدایی جدا از یکدیگر بوده و نباید هیچ‌گونه اختلاطی بین شوینده و گندزدا انجام گیرد.»
- «هنگام گندزدایی و نظافت، سالن‌ها باید خالی از افراد بوده و درها و پنجره‌ها باز گذاشته شوند.»
- «ضرورت شست‌وشو و گندزدایی ملحفه، پتو، پرده‌ها، و نظایر آن (در صورت وجود) بعد از هر بار استفاده.»
- «گندزدایی مستمر محیط داخلی پایانه و تجهیزات مرتبط حداقل روزی یک‌بار.»
تصویر شماره 4 تحلیل جزئی کلیدواژه‌های دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا.

 
تحلیل خوشه‌های واژگانی
تحلیل خوشه‌های واژگانی نشان‌دهنده الگوهای ترکیبی واژگان در پیکره است. به‌عنوان نمونه:

 فاصله‌گذاری اجتماعی
 این خوشه در 156 مورد ظاهر شده و نشان‌دهنده تأکید بر رعایت فاصله فیزیکی به‌عنوان یک راهکار کلیدی پیشگیری است.

 «مواد ضدعفونی‌کننده
 این خوشه در 142 مورد دیده شده و بر اهمیت استفاده از مواد شیمیایی برای گندزدایی تأکید دارد.

شست‌وشوی دست‌ها
 این خوشه در 128 مورد ظاهر شده و نشان‌دهنده تمرکز دستورالعمل‌ها بر بهداشت فردی است.
سلامت عمومی این خوشه در 95 مورد دیده شده و بر اهمیت حفظ سلامت جامعه در بحران تأکید دارد.
تصویر شماره 5، تحلیل خوشه‌های واژگانی دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا را نشان می‌دهد.

همان طور که مشاهده می‌شود این خوشه‌ها نشان می‌دهند دستورالعمل‌ها بر پیشگیری، بهداشت فردی و کنترل محیطی تمرکز دارند، اما فقدان تنوع در خوشه‌های واژگانی مرتبط با آموزش عمومی یا حمایت روانی نشان‌دهنده کاستی‌هایی در پوشش نیازهای متنوع جامعه است. 
در ادامه نتایج تحلیل گفتمان پیکره یار در جلسات مشترک بررسی گردید و راهکارهای بهبود الگوهای ارتباطی نوشتاری دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا به‌منظور تقویت ارتباطات بحران مورد بحث قرار گرفت.

بحث
تحلیل پیکره 452/624 واژه‌ای نشان داد گفتمان غالب در دستورالعمل‌های ستاد مدیریت بحران کرونای تهران به‌شدت کنترل‌محور و فنی-بهداشتی است. پانزده کلیدواژه برتر (ویروس (2645)، کرونا (2092)، دست (2028)، مواد (1709)، بیماری (1622)، فاصله (1596)، سلامت (1577) و گندزدایی (1530) همگی با ارزش Log-Likelihood بالای 1000 و 0/0001>Pــ بیانگر تمرکز تقریباً انحصاری بر پیشگیری فردی و کنترل محیطی هستند. بررسی هم‌آیندی‌ها و خوشه‌های واژگانی نیز این تصویر را تأیید می‌کند: «فاصله‌گذاری اجتماعی» (156 مورد)، «مواد ضدعفونی‌کننده» (142 مورد)، «شست‌وشوی دست‌ها» (128 مورد) و «گندزدایی مستمر» (97 مورد) از پربسامدترین ترکیب‌ها هستند، درحالی‌که خوشه‌های مرتبط با «مشارکت اجتماعی»، «حمایت روانی»، «اعتماد عمومی» یا «مسئولیت جمعی» عملاً غایب هستند (کمتر از 8 مورد). مقایسه با پیکره مرجع عمومی فارسی (شامل متون خبری و ادبی معاصر) نشان داد واژگانی چون «دستور»، «الزام»، «ممنوعیت» و «جریمه» در پیکره دستورالعمل‌ها به‌طور معناداری بیش‌ازحد نمایه‌شده‌اند (Log Ratio>4)، که حاکی از لحن دستوری و بالا به پایین است. این الگوها به روشنی بیانگر حاشیه‌نشینی گفتمان مشارکت‌محور و تقابل میان گفتمان رسمی و گفتمان زیسته شهروندان تهرانی است. براین‌اساس به‌طورکلی یافته‌های پژوهش تصویری پیچیده و چند لایه از گفتمان رسمی حاکم بر مدیریت بحران کلانشهر تهران را نمایان میسازد، به‌طوری‌که بیشتر بحران کرونا را یک مسئله کنترلی می‌پندارد تا یک مسئله اجتماعی که نیازمند مشارکت جمعی است. همچنین شکاف گفتمانی ناشی از حاشیه نشینی گفتمان مشارکت و مسئولیت اجتماعی نقطه ضعف اصلی در ارتباطات بحران محسوب می‌شود. نظریه پردازان ارتباطات بحران بر این باورند که اثربخش‌ترین راهبرد در بحران‌های طولانی، ایجاد حس مالکیت جمعی و توانمندسازی است. علاوه‌برآن به نظر می‌رسد گفتمان رسمی شناسایی شده، با گفتمان زیسته شهروندان تهرانی تقابل دارد. شهروندان در زندگی روزمره خود با چالش‌های عینی‌تری مانند معیشت، حمل‌ونقل عمومی، تراکم جمعیت و کمبود خدمات سلامت روبه‌رو هستند، درحالی‌که دستورالعمل‌ها واقعیت‌ها را نادیده می‌گیرند و صرفاً بر خانه ماندن تأکید می‌کنند که این شکاف علت اصلی بسیاری از نافرمانی در برابر پروتکل‌ها بوده است.

نتیجه‌گیری
این پژوهش با استفاده از تحلیل گفتمان پیکره‌یار، الگوهای زبانی و کاستی‌های گفتمانی دستورالعمل‌های مدیریت بحران کرونا در سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران را شناسایی کرد. نتایج نشان داد کلیدواژه‌های پربسامد مانند «ویروس»، «کرونا»، و «دست» بر تمرکز دستورالعمل‌ها بر پیشگیری و کنترل بیماری دلالت دارند. بااین‌حال، پیچیدگی زبانی، عدم طبقه‌بندی برای مخاطبان مختلف و فقدان استانداردسازی واژگان، اثربخشی این دستورالعمل‌ها را کاهش داده است. به‌طورکلی یافته‌های پژوهش در این زمینه عبارت‌اند از:

شناسایی الگوهای زبانی
 پیکره‌های تخصصی امکان شناسایی الگوهای زبانی و ترکیب‌های پرکاربرد (مانند «فاصله‌گذاری اجتماعی» و «مواد ضدعفونی‌کننده») را فراهم می‌کنند که می‌تواند برای تدوین دستورالعمل‌های آینده استفاده شود.

تنوع زبانی و نیاز به استانداردسازی
 کلیدواژه‌ها و مشتقات آن‌ها (مانند «دست»، «دستکش»، «دستمال») نشان‌دهنده تنوع زبانی هستند، اما استفاده غیرمنسجم از واژگان (مانند «کرونا ویروس» و «ویروس کرونا») به ابهام منجر شده است.

نیاز به طبقه‌بندی مخاطبان
دستورالعمل‌ها باید برای مخاطبان مختلف (عموم مردم، متخصصان، و مدیران) طبقه‌بندی شوند تا فهم‌پذیری و اثربخشی افزایش یابد.

کمبود توجه به جنبه‌های روانی و آموزشی
 فقدان خوشه‌های واژگانی مرتبط با حمایت روانی یا آموزش عمومی نشان‌دهنده خلأ در پوشش نیازهای متنوع جامعه است.

 حاشیه نشینی گفتمان مشارکت و مسئولیت اجتماعی
 نتایج تحلیل نشان می‌دهد مشارکت و مسئولیت اجتماعی فاقد بافت عملیاتی مشخص و عینی هستند.

تقابل گفتمان رسمی و گفتمان زیسته شهروندان
 به نظر می‌رسد دستورالعمل‌ها واقعیت‌ها را نادیده می‌گیرند و صرفاً بر ماندن در خانه و ضدعفونی کردن تأکید می‌کنند و در تقابل با چالش‌های عینی شهروندان مانند معیشت و حمل‌ونقل است.
به‌طورکلی می‌توان گفت، این پژوهش با به‌کارگیری تحلیل گفتمان پیکره‌یار نشان داد دستورالعمل‌های ستاد مدیریت بحران کرونای شهر تهران، علی‌رغم دقت فنی بالا، به‌دلیل تسلط گفتمان کنترل‌محور، پیچیدگی زبانی و غیبت گفتمان مشارکت‌محور و اعتمادساز، از اثربخشی محدودی برخوردار بوده‌اند. الگوهای زبانی شناسایی‌شده نه‌تنها واقعیت‌های زیسته شهروندان (معیشت، تراکم جمعیت و حمل‌ونقل عمومی) را نادیده گرفته، بلکه با لحن دستوری و بالا به پایین خود، شکاف میان گفتمان رسمی و گفتمان عمومی را تعمیق کرده‌اند. گذار پارادایمی از گفتمان کنترل‌محور به گفتمان مشارکت‌محور و توانمندساز که در چارچوب نظریه انتقادی فیرکلاف و فریره پیشنهاد شد نیازمند بازنگری اساسی در نگارش، توزیع و بازخوردگیری دستورالعمل‌های بحران است. بر این مبنا یافته‌های این پژوهش بر ضرورت گذار پارادایمی از یک گفتمان کنترل-محور به یک گفتمان مشارکت محور و اعتمادساز در مدیریت بحران‌های شهری تأکید می‌کند.

پیشنهادات
در ادامه با مشارکت خبرگان پیشنهادها برای بهبود مدیریت بحران کرونا در آینده بر مبنای اثربخشی ارتباطات بحران مبتنی بر بهبود متن نوشتاری دستورالعمل‌ها به شرح زیر است:

ساده‌سازی زبان دستورالعمل‌ها
 استفاده از زبان ساده و قابل‌فهم برای عموم مردم، به‌ویژه در شرایط بحران که نیاز به درک سریع اطلاعات وجود دارد.

استانداردسازی واژگان
تدوین فهرستی از واژگان واحد و مشترک (مانند استفاده یکنواخت از «کرونا ویروس») برای کاهش ابهام.

استفاده از فناوری‌های دیجیتال
 بهره‌گیری از اپلیکیشن‌های آموزشی، پلتفرم‌های آنلاین، و شبکه‌های اجتماعی برای انتشار دستورالعمل‌ها و افزایش دسترسی.

طبقه‌بندی دستورالعمل‌ها
 تدوین دستورالعمل‌های جداگانه برای گروه‌های مختلف (مانند کودکان، سالمندان و متخصصان) باتوجه‌به نیازهای خاص آن‌ها.

توجه به جنبه‌های روانی و اجتماعی
 افزودن بخش‌هایی در دستورالعمل‌ها برای حمایت روانی و آموزش عمومی به‌منظور کاهش ترس و اضطراب در بحران.

بهره‌گیری از روایت‌سازی و قصه‌گویی
 استفاده از داستان‌های واقعی با رعایت حریم خصوصی از افرادی که با رعایت پروتکل‌ها موفق به حفظ سلامت خود و خانواده‌شان شدند. 

افزایش سهم تصاویر، اینفوگراف‌ها و نمادها
 در کنار متن نوشتاری، از عناصر دیداری قدرتمند و یکسان‌سازی شده استفاده شود.

ایجاد سامانه‌های بازخورد سریع
 ایجاد کانال ارتباطی برای دریافت پرسش‌ها و ابهامات درباره دستورالعمل‌ها. به‌منظور کمک به رفع ابهامات و تقویت حس اعتماد و مشارکت مخاطبان.
این پژوهش با تکیه بر الگوی تحلیل گفتمان پیکره‌یار، به بهبود ارتباطات بحران و افزایش آمادگی جوامع در برابر بحران‌های آینده کمک می‌کند. با وجود دقت بالای روش‌شناختی، پژوهش حاضر چند محدودیت دارد که باید مورد توجه قرار گیرد. نخست، پیکره صرفاً شامل دستورالعمل‌های رسمی منتشرشده توسط ستاد مدیریت بحران کرونای تهران است و متون داخلی، شفاهی یا بخش‌نامه‌های محرمانه را در بر نمی‌گیرد؛ بنابراین ممکن است تصویری کامل از کل گفتمان سازمانی ارائه نکرده باشد. دوم، به‌دلیل تک‌زبانه بودن پیکره، امکان مقایسه مستقیم با گفتمان‌های مدیریت بحران در کشورهای دیگر فراهم نشد. سوم، تحلیل صرفاً بر متون نوشتاری متمرکز بود و جنبه‌های چندوجهی (تصاویر، اینفوگرافیک‌ها و ویدئوهای آموزشی منتشرشده توسط ستاد) وارد پیکره نشدند. بااین‌حال، رعایت معیارهای اعتبارسنجی لینکلن و گوبا (قابلیت اعتماد، قابلیت انتقال، قابلیت اتکا و تأییدپذیری)، استفاده از نرم‌افزارهای استاندارد WordSmith و Sketch Engine، بازبینی همتایان و بررسی توسط خبرگان ستاد، اعتبار و پایایی یافته‌ها را به حداکثر رسانده است.

پژوهش‌های آتی می‌تواند در چند جهت گسترش یابد: 
- ساخت پیکره‌های موازی و چندزبانه برای مقایسه تطبیقی گفتمان مدیریت بحران در کلان‌شهرهای تهران، استانبول، سئول، سنگاپور و نیویورک؛ 
- تحلیل چندوجهی دستورالعمل‌ها با در نظر گرفتن تصاویر، رنگ، فونت و چیدمان گرافیکی؛ 
- بررسی گفتمان شهروندان در شبکه‌های اجتماعی (توییتر/ایکس، اینستاگرام و تلگرام) در همان بازه زمانی برای شناسایی دقیق‌تر شکاف میان گفتمان رسمی و گفتمان زیسته؛ 
- آزمایش‌های میدانی و نظرسنجی برای سنجش واقعی میزان فهم‌پذیری و نرخ رعایت دستورالعمل‌های ساده‌شده در مقایسه با نسخه‌های پیچیده فعلی؛
- توسعه مدل هوش مصنوعی مولد (مانند نسخه‌های فارسی‌سازی‌شده برای تولید خودکار دستورالعمل‌های بحران با زبان ساده و مخاطب‌محور. 
علاوه‌بر آن مطالعات آتی می‌توانند با استفاده از پیکره‌های چندزبانه، تحلیل‌های مقایسه‌ای بین کشورها، یا بررسی تأثیر فناوری‌های دیجیتال بر ارتباطات بحران، ابعاد گسترده‌تری از این موضوع را کاوش کنند. علاوه‌براین، پیشنهاد می‌شود سازمان‌های مدیریت بحران با همکاری زبان‌شناسان و متخصصان ارتباطات، دستورالعمل‌هایی تدوین کنند که نه‌تنها از نظر علمی دقیق باشند، بلکه از نظر زبانی و فرهنگی نیز با جامعه هدف همخوانی داشته باشند. همچنین پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آتی به تحلیل گفتمان نظرات، پرسش‌ها و انتقادات شهروندان در فضای مجازی و رسانه‌ها پرداخته شود تا شکاف میان گفتمان رسمی و گفتمان عمومی به‌طور دقیق‌تری شناسایی و برای رفع آن راهکارها ارائه شود.

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
تمام اصول اخلاقی در این مطالعه رعایت شد. از آنجایی که این تحقیق شامل هیچ آزمایشی روی نمونه‌های انسانی یا حیوانی نبود، نیازی به کد تأیید اخلاق نبود.

حامی مالی
مقاله برگرفته از رساله دکتری سید وحید دشتیان مقدمدر گروه زبان شناسی همگانی واحد تهران جنوب دانشگاه آزاد اسلامی است و هیچ‌گونه کمک مالی از سازمانی‌های دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی دریافت نکرده است.

مشارکت نویسندگان
همه نویسندگان به‌طور یکسان در مفهوم و طراحی مطالعه، جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، تفسیر نتایج و تهیه پیش‌نویس مقاله مشارکت داشتند.

تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.

تشکر و قدردانی
از حمایت‌های پژوهشی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران و همکاری کلیه مشارکت‌کنندگان سپاسگزاری می‌شود.

References
Afzaal, M., & Du, X. (2023). Syntactic complexity in translated eHealth discourse of COVID-19: A comparable parallel corpus approach. Asia Pacific Translation and Intercultural Studies, 10(1), 3-19. [DOI:10.1080/23306343.2023.2226985]
Askari Matin, S., & Rahimi, A. (2013). [Legal discourse analysis: Exploring the role of speech acts in legal contexts (Persian)]. Journal of Language-Related Research, 16, 151–172. [Link]
Baker, P. (2004). Querying keywords: Questions of difference, frequency, and sense in keywords analysis. Journal of English Linguistics, 32(4), 346-359. [DOI:10.1177/0075424204269894]
Baker, P. (2006). Using Corpora in Discourse Analysis. London: Continuum. [DOI:10.5040/9781350933996]
Baker, P. (2010). Sociolinguistics and Corpus Linguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press. [Link]
Bamshadi, P., & Ansarian, S. (2014). [The Application of Corpora in some Areas of Linguistics (Persian)]. Research in Western Iranian Languages and Dialects, 2(6), 109-126. [Link]
Baker, P., & Ellece, S. (2011). Key terms in discourse analysis. London: Continuum. [Link]
Chen, C., & Liu, R. (2023). Discrepancies in the portrayal of the COVID-19 vaccine in Chinese and US international media outlets: A corpus-based discursive news values analysis. Global Public Health, 18(1), 2201315. [DOI:10.1080/17441692.2023.2201315] [PMID]
Chen, C., & Liu, R. (2022). How public confidence was established during the COVID-19 pandemic by Chinese media: A corpus-based discursive news value analysis. Frontiers in Public Health, 10, 1012374. [DOI:10.3389/fpubh.2022.1012374] [PMID]
Chung, S. F., & Yen, Y. C. (2024). Xiaosi ‘die laughing’as a discourse marker: A Corpus-based study during the COVID-19 pandemic in Taiwan. The Mental Lexicon, 19(1), 180-188. [DOI:10.1075/ml.24020.chu]
Chunlei, S., & Yuxin, L. (2022). Exploring the discourse of enterprise cyber governance in the COVID-19 era: A sociosemiotic perspective. International Journal of Legal Discourse, 7(1), 53-82. [DOI:10.1515/ijld-2022-2064]
Coppola, D. P. (2011). Introduction to International Disaster Management. Amsterdam: Butterworth-Heinemann/Elsevier. [DOI:10.1016/B978-0-12-382174-4.00018-5]
Freake, R., Gentil, G., & Sheyholislami, J. (2011). A bilingual corpus-assisted discourse study of the construction of nationhood and belonging in Quebec. Discourse & Society, 22(1), 21-47. [DOI:10.1177/0957926510382842]
Freake, R., & Mary, Q. (2012). A cross-linguistic corpus-assisted discourse study of language ideologies in Canadian newspapers. Proceedings from the 2011 Corpus Linguistics Conference, 1-11. [Link] 
Foucault, M. (1972). The archaeology of knowledge and the discourse on language [A. M. Sheridan Smith, Trans.]. New York: Pantheon Books. [Link]
Fairclough, N. (1992). Discourse and social change. Cambridge: Polity Press. [Link]
Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (pp. 105–117). California: SAGE Publications. [Link] 
Hafner, C. A., Jaworska, S., & Sun, T. (2025). Disciplinary tribes and the discourse of mainstream media expert opinion articles: Evidencing COVID-19 knowledge claims for a public audience. Applied Linguistics Review, 16(1), 7-35. [DOI:10.1515/applirev-2023-0260]
Hamouda, W., Hashmi, U. M., & Omar, A. (2023). Muslim preachers’ pandemics related discourses within social media: A corpus-based critical discourse analysis. Cogent Arts & Humanities, 10(1), 2205729. [DOI:10.1080/23311983.2023.2205729]
Huang, M., Kasim, Z. M., & Ali, A. M. (2025). A Study of Mainstream Malaysian Media’s Attitude and Its Changes on China’s Belt and Road Initiative: A Corpus-based Critical Discourse Analysis (2018-2023). World Journal of English Language, 15(2), 274-274. [DOI:10.5430/wjel.v15n2p274]
Ireland, K. A. (2024). Wash your hands: CDC, WHO, and NHS tweets in the# COVID19 pandemic. Applied Corpus Linguistics, 4(2), 100094. [DOI:10.1016/j.acorp.2024.100094]
Kamalpour, M., Modarres Khiabani, S., & Hejazi, M. J. (2020). [The role of keywords in discourse analysis: A case study of Khassi dar Miqat and Gharbzadegi, two works by Jalal Al-e Ahmad (Persian)]. Journal of Sociolinguistics, 3(11), 55–76. [Link] 
Kazempoor Fard, R., & Modarres Khiabani, Sh. (2014). [Corpus-based discourse analysis of the text of Hassan Rouhani’s First Press Conference After His 2013 Election Victory (Persian)]. Proceedings of the 9th Iranian Linguistics Conference, (Volume II), 973–992. [Link]
Khanifar, H., & Askari Matin, S. (2016). [Workplace Discourse Analysis: Role of Relational-Executive Episodes at Work (Persian)]. Organizational Culture Management, 14(3), 759-784. [DOI:10.22059/jomc.2016.58893]
Kheovichai, B. (2022). Collocation and discursive construction of Covid-19 in WHO Director General’s discourse: A corpus-based study. LEARN Journal: Language Education and Acquisition Research Network, 15(1), 10-32. [Link]
Lei, H. (2025). Navigating health communication in China: a corpus-based critical discourse analysis of COVID-19 news from 2020 to 2023. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-13. [DOI:10.1057/s41599-025-04727-w]
Leone, L. (2023). The representations of freedom in The Sun newspaper between 2019 and 2021: A corpus-based study. Topics in Linguistics, 24(1), 43-54. [Link] 
Liu, Z., & Bakar, K. A. (2024). Shifting Narratives: A Corpus-based Discourse Analysis of American Media’s Portrayal of China’s COVID-19 Response. 3L: Southeast Asian Journal of English Language Studies, 30(1), 125-141. [DOI:10.17576/3L-2024-3001-10]
Lim, A. (2024). Tracing the smart virus in a smart city: A discursive analysis of Singapore’s early pandemic surveillance response. Urban Geography, 45(10), 1780-1798. [DOI:10.1080/02723638.2024.2336840]
Lü, H., & Zhang, Y. (2023). Critical Discourse Analysis of the RIA Novosti News. Galactica Media: Journal of Media Studies, 5(1), 119-135. [DOI:10.46539/gmd.v5i1.331]
Li, L., & Gao, F. (2023). Contrasting semantic and sentimental features between Chinese and American economic news discourse in the epidemic era: A corpus-based critical discourse analysis. Social Sciences & Humanities Open, 7(1), 100435. [DOI:10.1016/j.ssaho.2023.100435] [PMID] 
Li, Z., Zhao, R., & Lou, B. (2023). Corpus-based critical discourse analysis of reporting practices in English news reports on public health event in China and United States. Frontiers in Psychology, 14, 1137382. [DOI:10.3389/fpsyg.2023.1137382] [PMID] 
Mohammadi, A. N. (2024). Political framing of Covid-19: From metaphor to moral panic. International Journal of Corpus Linguistics, 29(2), 189-212. [DOI:10.1075/ijcl.22087.moh]
Nasiri, A., Samadi Foroushani, M., Mirasmaeeli, S. S., & Ramak, N. (2022). [Development of COVID-19 Crisis Management System of Tehran Municipality: Combined Approach of Soft Systems Methodology (SSM) and Social Network Analysis (SNA) (Persian)]. Disaster Prevention and Management Knowledge, 12 (3), 6. [Link]
Pan, J. (2025). International Academic Representation of Traditional Chinese Medicine in the Post-COVID-19 Era: A Corpus-Based Exploration. Frontiers in Communication, 10, 1503708. [DOI:10.3389/fcomm.2025.1503708]
Pervukhina, S. (2024). Emotional Context of Newspaper Articles about Covid-19. International Journal of Arabic-English Studies (IJAES), 24(2), 483–508. [DOI:10.33806/ijaes.v24i2.499]
Rostambeyk Tafreshi, A., & Aref Amiri, M. (2016). [A review of the book Using Corpora in Discourse Analysis (Persian)]. Critical Studies in Texts and Programs of Human Sciences, 16(41), 153–173. [Link] 
Stubbs, M. (1996). Text and Corpus Analysis: Computer-assisted Studies of Language and Culture. Oxford: Blackwell. [Link]
Scherling, J., & Foltz, A. (2023). The use of certainty in COVID-19 reporting in two Austrian newspapers. Journalism and Media, 4(2), 530-546. [DOI:10.3390/journalmedia4020033]
Scott, W. R. (2008). Approaching adulthood: The maturing of institutional theory. Theory and Society, 37(5), 427-442. [DOI:10.1007/s11186-008-9067-z]
Sameni, S., & Modarres Khiabani, S. (2015). [A corpus-based discourse analysis of the resistance economy policy from the perspective of the Supreme Leader (Persian)]. Communication Research Quarterly, 22(2), 107–121. [Link]
Tognini-Bonelli, E. (2001). Corpus Linguistics at Work. Amsterdam: John Benjamins. [DOI:10.1075/scl.6]
van Dijk, T. A. (1993). Principles of critical discourse analysis. Discourse & Society, 4(2), 249-283. [DOI:10.1177/0957926593004002006] 
World Health Organization. (2023). Global strategy on digital health.Geneva: WHO. [Link]
Wen, Z., Liu, M., & Huan, C. (2025). COVID-19 vaccines as a game-changing tool? A corpus-based study of vaccine communication in People’s Daily and The New York Times. Heliyon, 11(2), e42082.[DOI:10.1016/j.heliyon.2025.e42082] [PMID] 
Xia, Y., Huan, C., & García Marrugo, A. (2025). Fair or biased? A corpus-based study of Australia’s early COVID-19 media representation of China. Social Semiotics, 35(3), 409-428. [DOI:10.1080/10350330.2024.2341394]
Xia, G., Chen, Y., & Lu, L. (2022). A Corpus‐Based Study of Public Attitudes towards Coronavirus Vaccines. Complexity, 2022(1), 4069896. [DOI:10.1155/2022/4069896]
Yang, L., & Yu, L. (2025). Media’s role in the crisis: A discursive comparison of US media representations of unemployment in 2008 and 2020. Frontiers in Communication, 10, 1581167. [DOI:10.3389/fcomm.2025.1581167]
Yu, L., & Yang, L. (2024). News media in crisis: A sentiment and emotion analysis of US news articles on unemployment in the COVID-19 pandemic. Humanities and Social Sciences Communications, 11:854. [DOI:10.1057/s41599-024-03225-9]
Yu, Y., & Brookes, G. (2024). COVID-19 news in China and the UK: A corpus-based Critical Discourse Analysis of China Daily and The Times. Corpora, 19(3), 285-315. [DOI:10.3366/cor.2024.0315]