آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
مقالات در حال انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزا اسلامی، تهران، ایران
2- گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3- گروه محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2- گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3- گروه محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (6 مشاهده)
هدف: پژوهش حاضر باهدف ارزیابی شاخصهای تابآوری شهری در شهرهای ساحلی نوشهر و چالوس در برابر بحران سیلاب و ارائه الگویی بومی و ساختاریافته برای ارتقاء آن انجامشده است. نوآوری اصلی این پژوهش در تلفیق روشهای دلفی، مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) و معادلات ساختاری (SEM) برای اولین بار در منطقه ساحلی مازندران، بهمنظور شناسایی روابط سلسلهمراتبی و علّی میان ابعاد ششگانه تابآوری شهری میباشد که در پژوهشهای پیشین مغفول مانده است.
روش: این مطالعه ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) است. در مرحله نخست، شاخصهای مؤثر بر تابآوری شهری با استفاده از مطالعات اسنادی و روش دلفی (با مشارکت ۱۵ نفر از خبرگان در سه دور متوالی) شناسایی و اعتبارسنجی شدند. سپس با بهرهگیری از مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM)، ساختار سلسلهمراتبی شاخصها تدوین گردید. بهمنظور آزمون تجربی مدل و تحلیل روابط علّی میان ابعاد تابآوری، از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرمافزار SmartPLS و روش بوتاسترپ با ۵۰۰۰ تکرار بر رویدادههای حاصل از ۱۵۰ پرسشنامه استفاده شد.
یافتهها: بر اساس نتایج روش دلفی، ۴۲ شاخص در شش بُعد اصلی (نهادی-مدیریتی، زیرساختی-کالبدی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیستمحیطی-طبیعی و آمادگی و پاسخ اضطراری) تأیید شدند. نتایج مدل ISM نشان داد که شاخصهای «وجود طرح جامع مدیریت بحران» و «سامانه هشدار سریع» بهعنوان محرکهای کلیدی در سطح پایین مدل قرار دارند. همچنین، تحلیل SEM حاکی از آن بود که ابعاد نهادی-مدیریتی (با ضریب مسیر 0/744)، زیرساختی-کالبدی و اقتصادی بیشترین نقش را در تابآوری شهری ایفا میکنند. شاخصهای برازش مدل (SRMR=0.070)،(NFI=0.91)، (RMSEA=0.072) حاکی از برازش مطلوب مدل میباشند.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر با ارائه یک مدل علّی-ساختاری معتبر و بومی، نشان میدهد که ارتقاء تابآوری شهری در برابر سیلاب نیازمند مداخلات همزمان در سطوح نهادی، کالبدی، اجتماعی و فضایی است. مدل نهایی پژوهش میتواند بهعنوان مبنای تصمیمگیری برای برنامهریزی شهری، مدیریت بحران و سیاستگذاریهای منطقهای در شهرهای ساحلی کشور مورداستفاده قرار گیرد.
روش: این مطالعه ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) است. در مرحله نخست، شاخصهای مؤثر بر تابآوری شهری با استفاده از مطالعات اسنادی و روش دلفی (با مشارکت ۱۵ نفر از خبرگان در سه دور متوالی) شناسایی و اعتبارسنجی شدند. سپس با بهرهگیری از مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM)، ساختار سلسلهمراتبی شاخصها تدوین گردید. بهمنظور آزمون تجربی مدل و تحلیل روابط علّی میان ابعاد تابآوری، از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرمافزار SmartPLS و روش بوتاسترپ با ۵۰۰۰ تکرار بر رویدادههای حاصل از ۱۵۰ پرسشنامه استفاده شد.
یافتهها: بر اساس نتایج روش دلفی، ۴۲ شاخص در شش بُعد اصلی (نهادی-مدیریتی، زیرساختی-کالبدی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیستمحیطی-طبیعی و آمادگی و پاسخ اضطراری) تأیید شدند. نتایج مدل ISM نشان داد که شاخصهای «وجود طرح جامع مدیریت بحران» و «سامانه هشدار سریع» بهعنوان محرکهای کلیدی در سطح پایین مدل قرار دارند. همچنین، تحلیل SEM حاکی از آن بود که ابعاد نهادی-مدیریتی (با ضریب مسیر 0/744)، زیرساختی-کالبدی و اقتصادی بیشترین نقش را در تابآوری شهری ایفا میکنند. شاخصهای برازش مدل (SRMR=0.070)،(NFI=0.91)، (RMSEA=0.072) حاکی از برازش مطلوب مدل میباشند.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر با ارائه یک مدل علّی-ساختاری معتبر و بومی، نشان میدهد که ارتقاء تابآوری شهری در برابر سیلاب نیازمند مداخلات همزمان در سطوح نهادی، کالبدی، اجتماعی و فضایی است. مدل نهایی پژوهش میتواند بهعنوان مبنای تصمیمگیری برای برنامهریزی شهری، مدیریت بحران و سیاستگذاریهای منطقهای در شهرهای ساحلی کشور مورداستفاده قرار گیرد.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
