[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 6، شماره 1 - ( دوره ششم ، شماره اول ، بهار 1395 ) ::
جلد 6 شماره 1 صفحات 32-46 برگشت به فهرست نسخه ها
تبیین و تحلیل مفهوم تاب‌آوری و شاخص ها و چارچوب های آن در سوانح طبیعی
آقای امیر بسطامی نیا1، دکتر محمدرضا رضایی1، دکتر محمدحسین سرائی2
1- دانشگاه یزد، یزد، ایران
2- دانشگاه یزد ، یزد، ایران
چکیده:   (4275 مشاهده)

زمینه و هدف: علی­رغم گذشت بیش از سه دهه از تحقیقات اولیه در مورد تاب‌آوری، هنوز این مفهوم فاقد درک فراگیر و عملیاتی در حوزه‌های مختلف علمی از جمله مدیریت سوانح است. بسیاری از تناقضات موجود بر سر معنای تاب‌آوری از تمایلات شناختی، روشه­ای متدولوژیک و تفاوت های مفهومی بنیادی موجود و همچنین دیدگاه‌هایی که بر تحقیق در سیستم‌های اکولوژیکی، اجتماعی یا ترکیبی از هر دو تمرکز می کنند، ناشی می شود. بنابراین مطالعه حاضر به بررسی و تحلیل مفاهیم، شاخص ها و چارچوب های تاب‌آوری در حوزه مدیریت سوانح طبیعی تاکید کرده است.

روش: این تحقیق یک مطالعه مروری است که از منابع کتابخانه ای و اینترنتی مختلف استفاده شده و از مجموع 136 مقاله بررسی شده، مستندات 77 مقاله مرتبط و معتبر در رابطه با تاب‌آوری استخراج و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند.

یافته ها: بر اساس این تحقیق همه تعاریف تاب‌آوری بر اهمیت ادامه تحقیقات نسبت به ایجاد تعاریف عملیاتی تجربی تاب‌آوری ، رسمیت شناختن تاب‌آوری بعنوان یک ساختار پیچیده که در آن افراد، خانواده ها، سازمان­ها، بر حسب شرایط مکانی و زمانی و همچنین سطح پیشرفت و فرهنگ یک جامعه دارای درجات متفاوتی از تاب‌آوری هستند، تأکید دارد. از میان رویکردهای مفهومی، دو رویکرد پایداری و بازیابی دارای درکی قطعی[1] از تاب‌آوری هستند به طوری که آنها تاب‌آوری یک جامعه (فرد یا سیستم اکولوژیکی) را به صورت مشخصه ذاتی که آن را قادر می سازد با یک عامل فشار انطباق پیدا کند یا نه، در نظر می‌گیرند. اما در رویکرد سوم، یعنی تاب‌آوری به عنوان گذار، تفاوت بین تاب‌آوری اجتماعی و اکولوژیکی روشن می شود.

 نتیجه گیری: این مطالعه با عنایت به ابعاد متفاوت تعاریف تاب‌آوری در حوزه سوانح طبیعی، تعریف کارپنتر و همکاران (2001) که در بسیاری از مطالعات آن را به عنوان یک تعریف جامع قبول کرده اند، را به عنوان تعریف مناسب‌تر و کاربردی‌تر می‌پذیرد. ترکیب مدل ارزیابی تاب‌آوری هائیتی و چارچوب ResilUS – "مرکز تاب‌آوری ایالات متحده"، که بر اساس جنبه های قابل اندازه گیری از سرمایه اجتماعی، مدل عملیاتی چند بعدی تاب‌آوری ، مقیاس های سلسله مراتبی – خانوار، کسب و کار، محله و جامعه در رابطه با طیف وسیعی از متغیرهای تصمیم گیری و سیاست است و در هر مقیاسی همدیگر را پشتیبانی می کنند، بهترین چارچوب برای اندازه گیری تاب‌آوری جوامع سوانح زده است.

 

[1] -deterministic

واژه‌های کلیدی: تبیین، تاب آوری، رویکردها، شاخص ها، چارچوب ها، سوانح طبیعی
متن کامل [PDF 449 kb]   (12722 دریافت)    
نوع مطالعه: ترویجی | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۴/۱۰/۵ | پذیرش: ۱۳۹۵/۲/۴ | انتشار الکترونیک: ۱۳۹۵/۵/۲
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Bastaminia A, Rezaie M R, Saraie M H. Explaining and Analyzing the Concept of Resiliency and its Indicators and Frameworks in Natural Disasters. dpmk. 2016; 6 (1) :32-46
URL: http://dpmk.ir/article-1-38-fa.html

بسطامی نیا امیر، رضایی محمدرضا، سرائی محمدحسین. تبیین و تحلیل مفهوم تاب‌آوری و شاخص ها و چارچوب های آن در سوانح طبیعی. فصلنامه علمی-ترویجی دانش پیشگیری و مدیریت بحران . 1395; 6 (1) :32-46

URL: http://dpmk.ir/article-1-38-fa.html



دوره 6، شماره 1 - ( دوره ششم ، شماره اول ، بهار 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی - ترویجی دانش پیشگیری و مدیریت بحران Disaster Prevention and Management Knowledge (quarterly)
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3897