پژوهشگاه فضایی، تهران، ایران.
چکیده: (1 مشاهده)
این پژوهش با هدف تبیین نقش راهبردی لیدار در حوادث و مدیریت بحران ناشی از آن، به تحلیل نظامند و مرور توانمندیها، محدودیتهای فناوری سنجش از دور لیدار می پردازد و با تمرکز بر کارایی سامانههای لیدار پهپادی، هوا و فضاپایه در سناریوهای مختلف بحران، بهویژه سیل و زلزله، تحلیلی فنی و اقتصادی ارائه میکند. یک چارچوب یکپارچه برای مقایسه و تلفیق سامانههای لیدار در سه بستر فضایی، هواپایه و پهپادی، با در نظر گرفتن همزمان معیارهای فنی، اقتصادی و عملیاتی در سناریوهای مختلف مدیریت بحران است که با رویکردی نوآورانه به توسعه یک مدل تصمیمیار برای انتخاب بهینه پلتفرم منجر میشود. نتایج نشان میدهد که لیدار با دقت عمودی در بازه ۵–۱۰ سانتیمتر (سامانههای هواپایه و پهپادی) و تفکیک مکانی بسیار بالا تا حدود ۰٫۳–۰٫۵ متر، مدلهای رقومی زمین و سطح با عدمقطعیت کمتر از ۱۵٪ تغییرات ارتفاعی و جابهجاییهای سهبعدی را برآورد میکند و میتواند اثربخشی مدلسازی سیلاب و ارزیابی خسارات سازهای را حدود ۳۰–۴۰٪ نسبت به دادههای ارتفاعی کمتفکیک بهبود دهد. از منظر راهبرد عملیاتی، لیدار پهپادی با تراکم نقطهای بسیار بالا (>100 نقطه بر مترمربع) و زمان موثر در حد ساعت تا یک روز، مناسبترین گزینه برای پاسخ اضطراری سریع و ارزیابی موضعی خسارات در مقیاس شهری است؛ در مقابل، لیدار هواپایه با ایجاد توازن میان دقت و پوشش مکانی در مقیاس ۱۰²–۱۰⁴ کیلومتر مربع، برای تحلیل بحرانهای گستردهتر نظیر سیلابهای پهنهای و رانشهای منطقهای کارآمدتر است. لیدار فضاپایه، علیرغم تفکیک مکانی کمتر، بهواسطه پوشش جهانی، تکرارپذیری زمانی و هزینه بسیار پایین داده برای کاربر نهایی، ابزار راهبردی پایش بلندمدت مخاطرات و تحلیل روندهای تغییرات محیطی در مقیاس ملی محسوب میشود. از منظر تصمیمسازی، نتایج نشان می دهد که راهبردهای ترکیبی پلتفرمها در اغلب سناریوهای بحرانی بالاترین امتیاز نهایی را کسب میکنند. این نتیجه بیان میکند که ترکیب دادههای لیدار فضایی برای پایش گسترده، لیدار هواپایه برای تحلیل منطقهای و لیدار پهپادی برای برداشتهای دقیق موضعی، بهترین توازن میان معیارهای فنی، اقتصادی و عملیاتی را فراهم میکند. برآوردها نشان میدهد که بازار سامانههای لیدار تا 5 سال آینده با افزایش حدود 12 درصدی به حجم مارکت یک میلیارد دلار خواهد رسید.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/2/18 | پذیرش: 1405/5/28