1- سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران
2- دانشگاه مالک اشتر
چکیده: (4 مشاهده)
زمینه و هدف: پدافند غیرعامل بهعنوان راهبردی کلیدی برای کاهش آسیبپذیری زیرساختهای شهری در برابر تهدیدات طبیعی و انسانساخت شناخته میشود. در این مطالعه برای اولین بار، اصول پدافند غیرعامل در یک بازار گل (به عنوان نمونهای از مراکز تجمعی تجاری-خدماتی) به صورت نظاممند و کمی مورد سنجش قرار گرفته است. این پژوهش با هدف تحلیل ریسک و ارائه راهبرد ساماندهی کالبدی بازار گل شهید محلاتی تهران با رویکرد پدافند غیرعامل انجام شد.
روش: مطالعه حاضر از نظر هدف، کاربردی و بهلحاظ روش، کمی-توصیفی است. دادههای مورد نیاز از طریق مطالعات اسنادی، مشاهده میدانی و تکمیل چکلیستهای تخصصی گردآوری شد. ارزیابی ریسک با تلفیق روشهای تحلیل ریسک FEMA و چارچوب RAMCAP (روش بومی سازمان پدافند غیرعامل کشور) و بر اساس سه مولفه تهدید، آسیبپذیری و پیامد انجام شد. جامعه آماری، کلیه داراییهای حیاتی مجموعه (شامل ۶۰۰ غرفه، ساختمان مدیریت، اتاق کنترل و معابر) بود. در این مطالعه برای اولین بار، اصول پدافند غیرعامل در یک بازار گل (بهعنوان نمونهای از مراکز تجاری-خدماتی پرتراکم) به صورت نظاممند و کمّی مورد سنجش قرار گرفته و اعداد ریسک برای تکتک داراییها محاسبه شده است.
یافتهها: نتایج ارزیابی ریسک نشان داد غرفهها (با عدد ریسک ۲۲۲) و اتاق کنترل دوربینها (با عدد ریسک ۲۰۶) در برابر تهدیداتی مانند حملات تروریستی و آشوب، در بالاترین سطح ریسک قرار دارند. مهمترین دلایل، تراکم بسیار بالا، چیدمان نامنظم، مصالح آسیبپذیر و دسترسیهای محدود در ساختار فعلی بازار است.
نتیجهگیری: با توجه به سطح ریسک بالا و محدودیتهای ذاتی مکان فعلی، راهبرد بهینه و پایدار، جابجایی بازار به مکانی با دسترسی مناسب و قابلیت طراحی یکپارچه بر اساس اصول پدافند غیرعامل ارزیابی میشود. در کوتاهمدت، استحکامبخشی، ساماندهی دسترسیها و تقویت سیستمهای حفاظتی و کنترلی بهعنوان راهکارهای اضطراری پیشنهاد میگردد. این پژوهش را میتوان الگویی برای ارزیابی ریسک و ساماندهی مراکز پرتردد مشابه دانست.
نوع مطالعه:
كاربردي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/8/19 | پذیرش: 1405/1/31