آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 16، شماره 2 - ( تابستان 1405 )
جلد 16 شماره 2 صفحات 213-174 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Vejdani Nozar A, Givehchi S, Malekmohammadi B. Vulnerability Assessment of Urban Water and Wastewater Physical Assets Under Man-made Disaster Scenarios: A Case Study of Hamedan City, Iran. Disaster Prev. Manag. Know. 2026; 16 (2) :174-213
URL: http://dpmk.ir/article-1-801-fa.html
URL: http://dpmk.ir/article-1-801-fa.html
وجدانی نوذر علی، گیوه چی سعید، ملک محمدی بهرام. ارزیابی آسیب‌پذیری دارایی‌های فیزیکی آب و فاضلاب شهری در مواجهه سناریومحور با سوانح انسان‌ساخت با مطالعه موردی شهر همدان. دانش پیشگیری و مدیریت بحران. 1405; 16 (2) :174-213
1- گروه مهندسی سوانح، آموزش و سیستم‌های محیط‌زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده: (760 مشاهده)
زمینه و هدف در سال‌های اخیر، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی در برابر سوانح، به‌ویژه حوادث انسان‌ساز به یکی از موضوعات محوری در مدیریت بحران و پدافند غیرعامل تبدیل شده است. شواهد تاریخی نشان می‌دهد شکنندگی دارایی‌های حیاتی شهری می‌تواند به‌طور جدی امنیت و تاب‌آوری جوامع را تضعیف کند. دراین‌میان، سیستم‌های آب و فاضلاب شهری که مسئول تأمین آب شرب سالم، تخلیه بهداشتی فاضلاب و تصفیه آن است، از مهم‌ترین زیرساخت‌ها به شمار می‌روند و آسیب آن‌ها اغلب پیامدهای شدید و جبران‌ناپذیری از جمله بروز ناآرامی‌های اجتماعی به همراه دارد. این پژوهش با هدف ارائه یک الگوی بهینه، به ارزیابی اولیه آسیب‌پذیری دارایی‌های فیزیکی سیستم آب و فاضلاب شهر همدان در برابر سوانح انسان‌ساخت می‌پردازد.
روش در این تحقیق جهت ارزیابی آسیب‌پذیری دارایی‌های آب و فاضلاب شهر همدان در مواجهه با سوانح انسان‌ساخت با جمع‌آوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با صاحب‌نظران، در ابتدا نقشه جانمایی دارایی‌های موردمطالعه توسط نرم‌افزار Google Earth Pro ترسیم گردید و متعاقب تعریف معیارهای ارزیابی و تهیه پرسش‌نامه، نقطه نظرات خبرگان جمع‌بندی و وزن‌دهی معیارها، ارزیابی آسیب‌پذیری و رده‌بندی دارایی‌ها با استفاده از روش تصمیم‌گیری ارزیابی هم‌زمان معیار و گزینه SECA در محیط نرم‌افزار Lingo موردبررسی و تحلیل قرار گرفت و درنهایت به‌منظور تهیه نقشه پهنه‌بندی آسیب‌پذیری دارایی‌ها از نرم‌افزار ArcGIS استفاده شده است.
یافته ها یافته‌ها نشان می‌دهد معیارهای افزونگی سیستم (وزن 0/2467)، ضعف ایمنی و حفاظتی (0/1806) و وابستگی سیستم (0/1532) به‌ترتیب بالاترین اولویت را در آسیب‌پذیری دارند. ازنظر نوع دارایی، تصفیه‌خانه‌های آب، ایستگاه‌های پمپاژ و منابع آب سطحی به‌ترتیب بیشترین آسیب‌پذیری را دارند.
نتیجه گیری اعتبارسنجی مدل پیشنهادی در سه سناریوی انفجار، حوادث صنعتی و آلودگی محیطی نشان داد در دو سناریوی اول، تصفیه‌خانه‌های آب با امتیاز 4/1865 و در سناریوی سوم، منابع آب سطحی با امتیاز 3/6969 بالاترین اولویت آسیب‌پذیری را دارند. تطابق نتایج با ارزیابی اولیه، مشاهدات میدانی و مطالعات پیشین، صحت و قابلیت اعتماد مدل پیشنهادی را تأیید می‌کند.
روش در این تحقیق جهت ارزیابی آسیب‌پذیری دارایی‌های آب و فاضلاب شهر همدان در مواجهه با سوانح انسان‌ساخت با جمع‌آوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با صاحب‌نظران، در ابتدا نقشه جانمایی دارایی‌های موردمطالعه توسط نرم‌افزار Google Earth Pro ترسیم گردید و متعاقب تعریف معیارهای ارزیابی و تهیه پرسش‌نامه، نقطه نظرات خبرگان جمع‌بندی و وزن‌دهی معیارها، ارزیابی آسیب‌پذیری و رده‌بندی دارایی‌ها با استفاده از روش تصمیم‌گیری ارزیابی هم‌زمان معیار و گزینه SECA در محیط نرم‌افزار Lingo موردبررسی و تحلیل قرار گرفت و درنهایت به‌منظور تهیه نقشه پهنه‌بندی آسیب‌پذیری دارایی‌ها از نرم‌افزار ArcGIS استفاده شده است.
یافته ها یافته‌ها نشان می‌دهد معیارهای افزونگی سیستم (وزن 0/2467)، ضعف ایمنی و حفاظتی (0/1806) و وابستگی سیستم (0/1532) به‌ترتیب بالاترین اولویت را در آسیب‌پذیری دارند. ازنظر نوع دارایی، تصفیه‌خانه‌های آب، ایستگاه‌های پمپاژ و منابع آب سطحی به‌ترتیب بیشترین آسیب‌پذیری را دارند.
نتیجه گیری اعتبارسنجی مدل پیشنهادی در سه سناریوی انفجار، حوادث صنعتی و آلودگی محیطی نشان داد در دو سناریوی اول، تصفیه‌خانه‌های آب با امتیاز 4/1865 و در سناریوی سوم، منابع آب سطحی با امتیاز 3/6969 بالاترین اولویت آسیب‌پذیری را دارند. تطابق نتایج با ارزیابی اولیه، مشاهدات میدانی و مطالعات پیشین، صحت و قابلیت اعتماد مدل پیشنهادی را تأیید می‌کند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/5/23 | پذیرش: 1404/7/8 | انتشار الکترونیک: 1405/6/28
دریافت: 1404/5/23 | پذیرش: 1404/7/8 | انتشار الکترونیک: 1405/6/28
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
