آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 15، شماره 4 - ( زمستان 1404 )
جلد 15 شماره 4 صفحات 543-510 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Khoshbakht F, Bagheritehrani M. Feasibility Study of Flood Risk Management in Bandar-e Gaz County, Golestan Province, Iran. Disaster Prev. Manag. Know. 2026; 15 (4) :510-543
URL: http://dpmk.ir/article-1-752-fa.html
URL: http://dpmk.ir/article-1-752-fa.html
خوشبخت فریبا، باقری طهرانی مرتضی. امکانسنجی مخاطرات سیل و بازنگری در مدیریت بحران: مورد پژوهشی شهرستان بندر گز استان گلستان. دانش پیشگیری و مدیریت بحران. 1404; 15 (4) :510-543
1- گروه معماری، واحد علوم و فناوری پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران.
چکیده: (474 مشاهده)
زمینه و هدف ایجاد تغییر در محیط کالبدی و به دنبال آن پایین آمدن عملکرد شهر و مخاطره زیست محیطی و عدم احساس امنیت و ناآرامی و تهدید جانی از نخستین خروجیهای یک سانحه است که به چشم میآید. وقتی سانحهای رخ میدهد، آنچه ساختار کلی یک شهر را منسجم نگه میدارد، تکهتکه میشود. و اولین حسی که به مردم متبادر میشود، احساس ترس از جان و مال و نا امنی اجتماعی است. هدف این تحقیق بررسی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران در شهرستان بندر گز استان گلستان است. پژوهش حاضر با روش توصیفیتحلیلی انجام شده است.
روش رویکرد پژوهش، رویکرد ترکیبی با استراتژی متوالی (کمّی– کیفی – کمّی) است. دادههای لازم با ابزار پرسشنامه محققساخته، مشاهده و مصاحبههای نیمهساختاریافته به دست آمد. جامعه آماری پژوهش، ساکنان شهرستان بندر گز و همچنین متخصصان بازسازی پس از سانحه میباشند که مورد پرسشگری قرار گرفتند. تحلیل داده ها با بهرهگیری از روشهای تحلیل مسیر و تحلیل عاملی و پیرسون صورت گرفت. قلمرو جغرافیایی این پژوهش، شهرستان بندر گز از توابع استان گلستان میباشد. ارزیابی و بررسی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران از طریق معیارهای نظم محیطی،کیفیت مسکن، بهداشت محیط شهری، انطباق با محیط زیست، تسهیلات، تنوع کالبدی-فعالیتی، دسترسی و نفوذ پذیری انجام شد.
یافته ها از طریق تحلیل عاملی تأییدی مشخص شد سؤالات تحقیق بهطور کامل معرف مؤلفههای 7 گانه بررسی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران هستند. براساس نتایج آزمون پیرسون مؤلفه نظم محیطی بالاترین تأثیر را بر روی کاهش مخاطرات میگذارد. بیشترین تأثیر و ارتباط بین کاهش مخاطره سیل و معیارهای تحقیق بدینترتیب است: 1. نظم محیطی(0/731)، 2. تسهیلات (0/722)، 3. دسترسی و نفوذ پذیری (0/625)، 4. بهداشت محیط شهری (0/619)، 5. تنوع کالبدی-فعالیتی (0/591)، 6. انطباق با محیط زیست (0/511). نتایج حاصل از انجام آزمون رگرسیون بر اساس دادههای پرسشنامه عمومی، بین معیارهای امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران ارتباط مستقیم و معنیدار وجود دارد. میانگین مؤلفههای کالبدی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران در شهر بندر گز 2/93 است. شهر بندر گز ازلحاظ مخاطره سیل در وضعیت مطلوبی نیست.
نتیجه گیری نتایج نشان از کمرنگ بودن مدیریت بحران در شهر بندر گز است و ابعاد کالبدی و زیرساختی آن در سطح ضعیفی قرار دارند؛ روند پیشنهادات و سیاستگذاریها جهت توسعه زیرساخت ها و کاهش مخاطره سیل بهسوی برنامهریزی و بازبینی مدیریت بحران در شهر بندر گز و بهبود معیارهای کالبدی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران در همه ابعاد آن است.
روش رویکرد پژوهش، رویکرد ترکیبی با استراتژی متوالی (کمّی– کیفی – کمّی) است. دادههای لازم با ابزار پرسشنامه محققساخته، مشاهده و مصاحبههای نیمهساختاریافته به دست آمد. جامعه آماری پژوهش، ساکنان شهرستان بندر گز و همچنین متخصصان بازسازی پس از سانحه میباشند که مورد پرسشگری قرار گرفتند. تحلیل داده ها با بهرهگیری از روشهای تحلیل مسیر و تحلیل عاملی و پیرسون صورت گرفت. قلمرو جغرافیایی این پژوهش، شهرستان بندر گز از توابع استان گلستان میباشد. ارزیابی و بررسی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران از طریق معیارهای نظم محیطی،کیفیت مسکن، بهداشت محیط شهری، انطباق با محیط زیست، تسهیلات، تنوع کالبدی-فعالیتی، دسترسی و نفوذ پذیری انجام شد.
یافته ها از طریق تحلیل عاملی تأییدی مشخص شد سؤالات تحقیق بهطور کامل معرف مؤلفههای 7 گانه بررسی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران هستند. براساس نتایج آزمون پیرسون مؤلفه نظم محیطی بالاترین تأثیر را بر روی کاهش مخاطرات میگذارد. بیشترین تأثیر و ارتباط بین کاهش مخاطره سیل و معیارهای تحقیق بدینترتیب است: 1. نظم محیطی(0/731)، 2. تسهیلات (0/722)، 3. دسترسی و نفوذ پذیری (0/625)، 4. بهداشت محیط شهری (0/619)، 5. تنوع کالبدی-فعالیتی (0/591)، 6. انطباق با محیط زیست (0/511). نتایج حاصل از انجام آزمون رگرسیون بر اساس دادههای پرسشنامه عمومی، بین معیارهای امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران ارتباط مستقیم و معنیدار وجود دارد. میانگین مؤلفههای کالبدی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران در شهر بندر گز 2/93 است. شهر بندر گز ازلحاظ مخاطره سیل در وضعیت مطلوبی نیست.
نتیجه گیری نتایج نشان از کمرنگ بودن مدیریت بحران در شهر بندر گز است و ابعاد کالبدی و زیرساختی آن در سطح ضعیفی قرار دارند؛ روند پیشنهادات و سیاستگذاریها جهت توسعه زیرساخت ها و کاهش مخاطره سیل بهسوی برنامهریزی و بازبینی مدیریت بحران در شهر بندر گز و بهبود معیارهای کالبدی امکانسنجی مخاطره سیل و بازبینی مدیریت بحران در همه ابعاد آن است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1403/11/24 | پذیرش: 1404/3/5 | انتشار الکترونیک: 1404/7/9
دریافت: 1403/11/24 | پذیرش: 1404/3/5 | انتشار الکترونیک: 1404/7/9
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
