آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
مقالات در حال انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشگاه مازندران
چکیده: (15 مشاهده)
چکیده
زمینه و هدف: سیلابها تهدیدی جدی برای زیرساختهای حیاتی بهویژه در مناطق با ویژگیهای هیدرولوژیکی و توپوگرافیکی پیچیده میباشد. شهرستان بابل بدلیل تنوع ساختارهای ژئومورفولوژیکی، توپوگرافیکی و همچنین وجود انواع سیستمهای رودخانهای، در معرض آسیبهای سیلابی به زیرساختهای حمل و نقل و ابنیه فنی قرار دارد. هدف این پژوهش، بررسی الگوهای فضایی توزیع و پراکندگی آسیبهای سیلابی در انواع زیرساختها نظیر راهها، پلها و ابنیه فنی در دهستانهای این شهرستان است تا ارزیابی هدفمند خطر و اولویتبندی مداخلات مدیریتی تسهیل شود.
روش: بدین منظور، یک چارچوب تحلیلی آماری- فضایی با استفاده از روشهای تخمین تراکم کرنل (KDE) و تحلیل نقاط حاد با آماره Getis-Ord Gi* مورد استفاده قرار گرفت. در این زمینه، روش KDE برای نمایش نواحی با تمرکز بالای آسیب و تولید سطوح پیوسته تراکم به تفکیک انواع زیرساختها استفاده شد. همچنین شاخص Getis-Ord Gi* بهمنظور ارزیابی معنی داری آماری خوشهبندی فضایی آسیبها و شناسایی نقاط حاد (خوشههای با تراکم بالای آسیب) و نقاط سرد (خوشههای با تراکم پایین آسیب) با سطوح اطمینان مشخص، مورد استفاده قرار گرفت. این رویکرد ترکیبی، امکان نمایش بصری توزیع تراکم آسیبها و اعتبارسنجی آماری الگوهای فضایی آسیب به تاسیسات زیربنایی را فراهم میآورد.
یافته ها: نتایج تحلیلهای آمار فضایی استفاده شده نشاندهنده شکلگیری خوشهبندی غیرتصادفی و از نظر آماری معنادار آسیبهای زیرساختی در دهستانهای شهرستان بابل میباشد. در این راستا، KDE تراکم بالای آسیب به شبکه راهها را در دهستانهای خوشرود و سجادرود بهترتیب با مقادیر 36/3 و 84/1 در هر کیلومتر مربع نشان میدهد. همچنین، تراکم بالای آسیب پلها در دهستانهای خوشرود، سجادرود و درازکلا با مقدار میانگین 99/0 و تراکم آسیب ابنیه فنی در دهستانهای درازکلا و سجادرود با مقدار میانگین 53/0 مشاهده شده است. علاوه بر این، نتایج تحلیل نقاط حاد، دهستانهای خوشرود و سجادرود را با سطوح اطمینان 99% و 95% بهعنوان نقاط حاد و خوشههای فضایی تمرکز آسیبها به انواع زیرساختها شناسایی کرد. در مقابل، در روش تحلیل نقاط حاد، دهستانهای واقع در شمال و جنوب شهرستان بابل بهعنوان نقاط سرد و با تراکم آسیب پایین به زیرساختها شناسایی شدند.
نتیجه گیری: الگوهای فضایی آسیب به زیرساختها در اثر وقوع سیلاب در شهرستان بابل، تمرکز شدیدی را در دهستانهای خوشرود و سجادرود بهعنوان کانونهای اصلی آسیبپذیری زیرساختی نشان میدهد. نتایج حاصل از KDE و تحلیل نقاط حاد، ضرورت اولویتبندی مداخلات مدیریتی، تخصیص منابع برای مقاومسازی و بهبود تابآوری در این مناطق را برجسته میسازد. این یافتهها مبنایی علمی برای برنامهریزی هدفمند کاهش خطر سیلاب و افزایش ایمنی زیرساختها در برابر انواع مخاطرات محیطی فراهم میکند.
زمینه و هدف: سیلابها تهدیدی جدی برای زیرساختهای حیاتی بهویژه در مناطق با ویژگیهای هیدرولوژیکی و توپوگرافیکی پیچیده میباشد. شهرستان بابل بدلیل تنوع ساختارهای ژئومورفولوژیکی، توپوگرافیکی و همچنین وجود انواع سیستمهای رودخانهای، در معرض آسیبهای سیلابی به زیرساختهای حمل و نقل و ابنیه فنی قرار دارد. هدف این پژوهش، بررسی الگوهای فضایی توزیع و پراکندگی آسیبهای سیلابی در انواع زیرساختها نظیر راهها، پلها و ابنیه فنی در دهستانهای این شهرستان است تا ارزیابی هدفمند خطر و اولویتبندی مداخلات مدیریتی تسهیل شود.
روش: بدین منظور، یک چارچوب تحلیلی آماری- فضایی با استفاده از روشهای تخمین تراکم کرنل (KDE) و تحلیل نقاط حاد با آماره Getis-Ord Gi* مورد استفاده قرار گرفت. در این زمینه، روش KDE برای نمایش نواحی با تمرکز بالای آسیب و تولید سطوح پیوسته تراکم به تفکیک انواع زیرساختها استفاده شد. همچنین شاخص Getis-Ord Gi* بهمنظور ارزیابی معنی داری آماری خوشهبندی فضایی آسیبها و شناسایی نقاط حاد (خوشههای با تراکم بالای آسیب) و نقاط سرد (خوشههای با تراکم پایین آسیب) با سطوح اطمینان مشخص، مورد استفاده قرار گرفت. این رویکرد ترکیبی، امکان نمایش بصری توزیع تراکم آسیبها و اعتبارسنجی آماری الگوهای فضایی آسیب به تاسیسات زیربنایی را فراهم میآورد.
یافته ها: نتایج تحلیلهای آمار فضایی استفاده شده نشاندهنده شکلگیری خوشهبندی غیرتصادفی و از نظر آماری معنادار آسیبهای زیرساختی در دهستانهای شهرستان بابل میباشد. در این راستا، KDE تراکم بالای آسیب به شبکه راهها را در دهستانهای خوشرود و سجادرود بهترتیب با مقادیر 36/3 و 84/1 در هر کیلومتر مربع نشان میدهد. همچنین، تراکم بالای آسیب پلها در دهستانهای خوشرود، سجادرود و درازکلا با مقدار میانگین 99/0 و تراکم آسیب ابنیه فنی در دهستانهای درازکلا و سجادرود با مقدار میانگین 53/0 مشاهده شده است. علاوه بر این، نتایج تحلیل نقاط حاد، دهستانهای خوشرود و سجادرود را با سطوح اطمینان 99% و 95% بهعنوان نقاط حاد و خوشههای فضایی تمرکز آسیبها به انواع زیرساختها شناسایی کرد. در مقابل، در روش تحلیل نقاط حاد، دهستانهای واقع در شمال و جنوب شهرستان بابل بهعنوان نقاط سرد و با تراکم آسیب پایین به زیرساختها شناسایی شدند.
نتیجه گیری: الگوهای فضایی آسیب به زیرساختها در اثر وقوع سیلاب در شهرستان بابل، تمرکز شدیدی را در دهستانهای خوشرود و سجادرود بهعنوان کانونهای اصلی آسیبپذیری زیرساختی نشان میدهد. نتایج حاصل از KDE و تحلیل نقاط حاد، ضرورت اولویتبندی مداخلات مدیریتی، تخصیص منابع برای مقاومسازی و بهبود تابآوری در این مناطق را برجسته میسازد. این یافتهها مبنایی علمی برای برنامهریزی هدفمند کاهش خطر سیلاب و افزایش ایمنی زیرساختها در برابر انواع مخاطرات محیطی فراهم میکند.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
