fa ارزیابی و رده‌بندی استان‌های در معرض خطر حوادث هسته‌ای ایران با استفاده از روش تصمیم‌گیری ARAS تخصصي Special كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> حوادث هسته‌ای می‌توانند عواقب چشمگیری در حوزه‌های بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی ایجاد کنند که شامل آسیب به سلامت عمومی، تخریب زیرساخت‌ها و اختلال در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی می‌باشد. از این رو، شناسایی و ارزیابی مناطق مستعد خطر هسته‌ای ضروری است.</span></span><b><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">روش:</span></span></b><b> </b><span lang="FA"><span style="color:black">این پژوهش با هدف رتبه‌بندی 10 استان کشور از نظر شدت خطر هسته‌ای با استفاده از روش تصمیم‌گیری چند معیاره </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">ARAS</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">انجام شد. معیارهای مورد بررسی شامل جمعیت، وجود تأسیسات هسته‌ای، شرایط اقتصادی (صنایع مادر و واحدهای صنفی)، زیرساخت‌های شهری (حمل‌ونقل هوایی) و زیرساخت‌های نظامی (پایگاه شکاری) بوده و داده‌های مربوط به آن‌ها از منابع معتبر ملی استخراج گردید تا نتایج به حداکثر دقت برسد.</span></span><b><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> یافته‌ها نشان می‌دهند که استان‌های اصفهان و تهران به ترتیب در رتبه‌های اول و دوم قرار دارند و خطر سوانح هسته‌ای در این دو استان بالاتر از سایرین است. همچنین، استان‌های خوزستان، بوشهر، مرکزی، خراسان رضوی، قم، آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان و هرمزگان نیز به ترتیب در جایگاه‌های سوم تا دهم قرار گرفته‌اند.</span></span><b><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه گیری: </span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black">این یافته‌ها می‌توانند به عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه در برابر حوادث هسته‌ای در استان‌های در معرض خطر مورد استفاده قرار گیرند.</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">&nbsp;از جنبه های نو این پژوهش می توان به کاربرد روش های </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">MCDM</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> در بررسی حوادث هسته به خصوص در ایران اشاره کرد.</span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><b><span style="color:black">Background and objective:</span></b><span style="color:black"> Nuclear accidents can have significant consequences in health, social, and economic domains, including harm to public health, destruction of infrastructure, and disruption of economic and social activities. Therefore, identifying and assessing areas at risk of nuclear hazards is essential. </span><br> <b><span style="color:black">Method:</span></b><span style="color:black"> This research aims to rank 10 provinces of the country based on the intensity of nuclear risk using the ARAS multi-criteria decision-making method. The criteria examined include population, presence of nuclear facilities, economic conditions (mother industries and commercial units), urban infrastructure (air transport), and military infrastructure (airbase). Data related to these criteria were extracted from reputable national sources to ensure the highest accuracy of the results. </span><br> <b><span style="color:black">Results:</span></b><span style="color:black"> The findings indicate that the provinces of Isfahan and Tehran rank first and second, respectively, with a higher nuclear accident risk compared to others. Additionally, the provinces of Khuzestan, Bushehr, Markazi, Razavi Khorasan, Qom, East Azerbaijan, Sistan and Baluchestan, and Hormozgan rank third to tenth accordingly. </span><br> <b><span style="color:black">Conclusion:</span></b><span style="color:black"> These findings can serve as a basis for planning and implementing preventive measures against nuclear accidents in at-risk provinces. Among the new aspects of this research, it can be mentioned the application of MCDM methods in the investigation of nuclear incident risks, especially in Iran.</span></span></span></span></p> رتبه‌بندی استان‌ها, حوادث هسته‌ای, روش ARAS Ranking of provinces, nuclear incidents, ARAS method 1 1 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-225-6&slc_lang=fa&sid=1 Amir Ghamcheghayi امیر قم چقایی a.ghamcheghayi@eng.basu.ac.ir 10031947532846008305 10031947532846008305 No Department of Industrial Engineering, Faculty Engineering, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Parvaneh Samouei پروانه سموئی p.samouei@basu.ac.ir 10031947532846008306 10031947532846008306 Yes Department of Industrial Engineering, Faculty Engineering, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران