fa سامانه دیدبانی و بومی‌سازی مدل متناسب با رصد بحران‌های شهری تخصصي Special كاربردي Applicable <strong>زمینه و هدف</strong> فعالیت‌های آینده‌پژوهی در جهت ارزیابی بهتر فرصت‌ها، تهدیدها و شناسایی موضوعات پُر اهمیت حال و آینده مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از روش‌ها و فنون آینده‌پژوهی، دیدبانی است. دیدبانی اصطلاحی است که برای توصیف فرآیندهای سازمان‌یافته جهت جمع‌آوری، تحلیل و انتشار اطلاعات با ارزش برای حمایت از تصمیم‌گیری و جلوگیری از غافلگیری استفاده می‌شود. هدف اصلی این پژوهش نیز ارائه مدل کارآمد برای مدیریت این بحران‌‌ها است که برای رسیدن به آن اهداف فرعی چون مطالعه تطبیقی انواع مدل‌های دیدبانی و ویژگی‌ها و شاخصه‌های آن‌ها نیز بررسی گردید.<br> <strong>روش</strong> شرکت‌کنندگان 12 نفر از کارشناسانی بودند که سابقه تحقیق یا کار در حوزه ES و شهرداری تهران داشتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و بحث‌های گروهی متمرکز استفاده شد. پس از بررسی ادبیات و مدل‌های موجود (13=n)، ویژگی‌های این مدل‌ها ازنظر انطباق با مأموریت‌های شهرداری تهران بر اساس نظرات کارشناسان استخراج و رتبه‌بندی شدند.<br> <strong>یافته ها </strong>مدل ES بردلی-تری (1997) با 114 امتیاز در رتبه اول قرار گرفت. مدل نهایی فرآیند ES سه بخش داشت: ورودی، تحلیل و خروجی. بخش ورودی سیستم شامل بخش‌های مسئول ES بود. بخش تجزیه‌وتحلیل مسئول مدیریت سیستم ES بود. بخش خروجی مسئولیت اجرا و اقدام عملیاتی را برعهده داشت.<br> <strong>نتیجه گیری</strong> مدل ES ارائه‌شده در این پژوهش می‌تواند به مسئولان شهرداری تهران و سایر سازمان‌های ایران در پویش بحران‌های شهری کمک کند.<br> &nbsp; <strong>Background and objective</strong> One of the new ways of identifying and planning to deal with future crises is futures research. One of the techniques of futures research is &ldquo;environmental scanning&rdquo; (ES). It is a type of recording and obtaining information through exploration and search that is used to understand environmental changes and developments. This research aims to provide a localized model of the ES tailored to scanning urban crises for the Tehran municipality.&nbsp;<br> <strong>Method </strong>Participants were 12 experts who had a background in research or work in the field of ES and in Tehran municipality. Semi-structured interviews and focused group discussions were used to collect data. After reviewing the literature and existing models (n=13), the features of these models were extracted and ranked in terms of compliance with the missions of the Tehran Municipality based on the opinions of experts.&nbsp;<br> <strong>Results </strong>Bradley&ndash;Terry (1997)&rsquo;s ES model ranked first with 114 points. The final ES process model had three sections: input, analysis, and output. The input section of the system included the departments responsible for ES. The analysis section was responsible for the ES system management. The output section was responsible for implementation and operational action.<br> <strong>Conclusion </strong>The ES model provided in this study can help the officials of Tehran municipality and other organizations in Iran with scanning urban crises.<br> &nbsp; آینده‌پژوهی, پیش‌بینی, دیدبانی, پایش, پویش, بحران‌های شهری Futures studies, Forecasting, scanning, Monitoring, Urban crises 86 103 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-876-2&slc_lang=fa&sid=1 Jalal Pourasghar جلال پوراصغر jalalpourasghar@gmail.com 10031947532846007361 0009-0009-5860-074X Yes Department of Future Studies, Faculty of Imam Hussein (AS), Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran. دانشگاه جامع امام حسین Mohammadreza Arab Baferani محمدرضا عرب بافرانی mrarab110@gmail.com 10031947532846007362 10031947532846007362 No Department of Future Studies, Faculty of Imam Hussein (AS), Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran. دانشگاه جامع امام حسین Mehrdad Momenizahed مهرداد مومنی زاهد m.mz110@chmail.com 10031947532846007363 10031947532846007363 No Department of Future Studies, Faculty of Imam Hussein (AS), Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran. دانشگاه جامع امام حسین