fa ارزیابی اثرات آلودگی هوا بر میزان بستری و فوتی در اثر بحران کرونا در شهر تهران تخصصي Special پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف</strong> بحران کرونا یکی از مهم‌ترین مسائل در چند سال اخیر است که محققین را بر آن داشته که به بررسی عوامل مؤثر در این بیماری، کنترل و بهبود این عوامل بپردازند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیرگذاری آلودگی هوا بر میزان بستری و فوتی در اثر کرونا در شهر تهران از بهمن ماه سال 1398 الی اردیبهشت ماه سال 1401 انجام شده است. این پژوهش ازنظر دسته‌بندی تحقیقات برحسب هدف، از نوع کاربردی است و ماهیت داده‌ها و شیوه گردآوری آن‌ها توصیفی‌تحلیلی است.<br> <strong>روش</strong> برای سنجش فرضیه‌های پژوهش از آزمون‌های آماری رگرسیون خطی، همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس یک‌سویه با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 استفاده شده است. منبع گردآوری داده‌ها، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، ایستگاه‌های سنجش کنترل کیفیت هوای تهران و ایستگاه‌های سنجش هوای سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌باشد. پژوهش حاضر از این منظر دارای نوآوری است که برای اولین بار ارزیابی اثرات آلودگی هوا در ایام کرونا بر بستری و فوت شهروندان تهرانی بررسی شده است.<br> <strong>یافته ها </strong>نتایج نشان می‌دهد آلودگی هوا بر میزان افراد بستری و فوتی در اثر کرونا مؤثر است. چنانچه آلاینده‌ O3 با ضریب تأثیر 0/765=&beta; و میزان t برابر با 2/049 بر میزان بستری و فوتی تأثیر مثبت، آلاینده‌ی NO2 با ضریب تأثیر 0/736-=&beta; و میزان t برابر با 2/387- و آلاینده PM10 با ضریب تأثیر 1/102-=&beta; و میزان t برابر با 4/166- بر میزان فوتی در اثر کرونا تأثیر منفی داشته است.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری</strong> مقدار ضریب همبستگی(R) بین متغیر آلودگی هوا و میزان بستری در اثر کرونا، 849/0 می‌باشد که نشان‌دهنده همبستگی قوی و معنی‌دار بین غلظت آلاینده‌های هوا و نرخ ابتلا و مرگ ناشی از ویروس کرونا است. البته این موضوع به تنهایی نشان‌دهنده علت مرگ‌ومیر و اثر آن نیست. ازاین‌رو با کنترل غلظت آلاینده‌ها ‌‌‌‌می‌شود نرخ ابتلا و فوت ناشی از ویروس کرونا را کاهش داد. پیشنهاد می‌شود نظر به اهمیت ارزش‌گذاری اقتصادی منابع زیست‌محیطی و انسانی، از نتایج تحلیل این پژوهش بهره جست. <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>Background and objective</strong> The COVID-19 pandemic is one of the most important global crises in recent decades. The present study aims to investigate the effect of air pollution on the hospitalization and death rates due to COVID-19 in Tehran, Iran.&nbsp;<br> <strong>Method </strong>This is a descriptive-correctional study on data of hospitalized, recovered, and death rates due to COVID-19 in 141 hospitals and medical centers in Tehran from February 2020 to May 2022 obtained from the Ministry of Health and Medical Education. The data from 36 air pollution monitoring stations in Tehran (affiliated to Tehran Air Quality Control Company and the Environmental Protection Organization) were also collected. The pollutants in these stations based on the air pollution index (AQI) included PM10, PM2.5, carbon monoxide (CO), nitrogen dioxide (NO2), sulfur dioxide (SO2), and ozone (O3). Linear regression analysis, Pearson correlation test, and one-way analysis of variance were used to test the research hypotheses in SPSS software, version 26.&nbsp;<br> <strong>Results </strong>The effects of pollutants and the AQI on the hospitalization rate due to COVID-19 were significant. The pollutants O3 (&beta;=0.765, t=2.049), CO (&beta;=2.371, t=6.155), and PM2.5 (&beta;=3.984, t=3.747) had a positive effect on the hospitalization rate, while the pollutants NO2 (&beta;=-0.664, t=-2.198), PM10 (&beta;=-0.813, t=-3.137), and the AQI (&beta;=-2.806, t=-3.524) had a negative effect on the hospitalization rate. The effects of pollutants and the AQI on the death rate due to COVID-19 were also significant. The pollutants O3 (&beta;= 0.840, t=2.203), CO (&beta;=2.461, t=6.256), and PM2.5 (&beta;=4.196, t=3.865) had a positive effect on the death rate due to COVID-19, while the pollutants NO2 (&beta;= -0.736, t=-2.387), PM10 (&beta;=-1.102, t=-4.166), SO2 (&beta;= -0.312, t=-1.183), and the AQI (&beta;= -2.658, t=-3.270) had a negative impact on the death rate. There was a strong and significant correlation between air pollution and death due to COVID-19 (r=0.849, P<0.001).<br> <strong>Conclusion </strong>By controlling the concentration of air pollutants, it is possible to reduce the rates of hospitalization and death caused by COVID-19.&nbsp;</span></span><br> <br> <span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt"></span></span></span></div> کووید-19, آلودگی هوا, مرگ‌و‌میر در اثر کرونا, بستری شدن در اثر کرونا, مدل رگرسیونی COVID-19, Air pollution, Deaths, Hospitalization, Regression model 50 65 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-887-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Nazarian علیرضا نظریان nazarian.alireza125@gmail.com 10031947532846007356 10031947532846007356 No Department of Environmental Management-Environmental Economics, Faculty of Natural Resources and Environment, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت میحط‌زیست- اقتصاد محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Zahra Abedi زهرا عابدی abedi2015@yahoo.com 10031947532846007357 10031947532846007357 Yes Department of Natural Resources and Environment, Faculty of Natural Resources and Environment, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Amir Ashkan Nasiri Pour امیر اشکان نصیری پور nasiripour@srbiau.ac.ir 10031947532846007358 10031947532846007358 No Department of Health Services Management, Faculty Member of Health Services Management, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده علوم و فناوری‌های پزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Alireza Haji Seyed Mirza Hoseini علیرضا حاجی سید میرزا حسینی a-mirzahoseini@srbiau.ac.ir 10031947532846007359 10031947532846007359 No Department of Natural Resources and Environment, Faculty of Natural Resources and Environment, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه تخصصی مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.