دوره 16، شماره 2 - ( تابستان 1405 )                   جلد 16 شماره 2 صفحات 213-174 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- گروه مهندسی سوانح، آموزش و سیستم‌های محیط‌زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده:   (776 مشاهده)
زمینه و هدف در سال‌های اخیر، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی در برابر سوانح، به‌ویژه حوادث انسان‌ساز به یکی از موضوعات محوری در مدیریت بحران و پدافند غیرعامل تبدیل شده است. شواهد تاریخی نشان می‌دهد شکنندگی دارایی‌های حیاتی شهری می‌تواند به‌طور جدی امنیت و تاب‌آوری جوامع را تضعیف کند. دراین‌میان، سیستم‌های آب و فاضلاب شهری که مسئول تأمین آب شرب سالم، تخلیه بهداشتی فاضلاب و تصفیه آن است، از مهم‌ترین زیرساخت‌ها به شمار می‌روند و آسیب آن‌ها اغلب پیامدهای شدید و جبران‌ناپذیری از جمله بروز ناآرامی‌های اجتماعی به همراه دارد. این پژوهش با هدف ارائه یک الگوی بهینه، به ارزیابی اولیه آسیب‌پذیری دارایی‌های فیزیکی سیستم آب و فاضلاب شهر همدان در برابر سوانح انسان‌ساخت می‌پردازد.
روش در این تحقیق جهت ارزیابی آسیب‌پذیری دارایی‌های آب و فاضلاب شهر همدان در مواجهه با سوانح انسان‌ساخت با جمع‌آوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با صاحب‌نظران، در ابتدا نقشه جانمایی دارایی‌های موردمطالعه توسط نرم‌افزار Google Earth Pro ترسیم گردید و متعاقب تعریف معیارهای ارزیابی و تهیه پرسش‌نامه، نقطه نظرات خبرگان جمع‌بندی و وزن‌دهی معیارها، ارزیابی آسیب‌پذیری و رده‌بندی دارایی‌ها با استفاده از روش تصمیم‌گیری ارزیابی هم‌زمان معیار و گزینه SECA در محیط نرم‌افزار Lingo موردبررسی و تحلیل قرار گرفت و درنهایت به‌منظور تهیه نقشه پهنه‌بندی آسیب‌پذیری دارایی‌ها از نرم‌افزار ArcGIS استفاده ‌شده است. 
یافته ها یافته‌ها نشان می‌دهد معیارهای افزونگی سیستم (وزن 0/2467)، ضعف ایمنی و حفاظتی (0/1806) و وابستگی سیستم (0/1532) به‌ترتیب بالاترین اولویت را در آسیب‌پذیری دارند. ازنظر نوع دارایی، تصفیه‌خانه‌های آب، ایستگاه‌های پمپاژ و منابع آب سطحی به‌ترتیب بیشترین آسیب‌پذیری را دارند. 
نتیجه گیری اعتبارسنجی مدل پیشنهادی در سه سناریوی انفجار، حوادث صنعتی و آلودگی محیطی نشان داد در دو سناریوی اول، تصفیه‌خانه‌های آب با امتیاز 4/1865 و در سناریوی سوم، منابع آب سطحی با امتیاز 3/6969 بالاترین اولویت آسیب‌پذیری را دارند. تطابق نتایج با ارزیابی اولیه، مشاهدات میدانی و مطالعات پیشین، صحت و قابلیت اعتماد مدل پیشنهادی را تأیید می‌کند.
 
متن کامل [PDF 12482 kb]   (20 دریافت) |   |   متن کامل (HTML)  (14 مشاهده)  
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/5/23 | پذیرش: 1404/7/8 | انتشار الکترونیک: 1405/6/28

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.