دوره 16، شماره 1 - ( بهار- در حال انتشار 1405 )
جلد 16 شماره 1 صفحات 2-2 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- موسسه آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری تهران و مدرس دانشگاه، تهران، ایران.
2- گروه سلامت در حوادث و بلایا، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (ع)، تهران، ایران.
3- گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4- گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان کی، ایوان کی، ایران.
2- گروه سلامت در حوادث و بلایا، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (ع)، تهران، ایران.
3- گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4- گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان کی، ایوان کی، ایران.
چکیده: (280 مشاهده)
زمینه و هدف: شکلگیری تهدیدات جدید تروریسم و پیچیدگی روزافزون زیرساختهای شهری، نیاز به سیستمهای مقاومتر و پایدارتر که قادر به مقابله با این رویدادهای نامطلوب باشند را برجسته میکند. پژوهش حاضر با طرح یک مرور دامنهای نظاممند ضمن بازشناسی ابعاد و زمینههای موضوعی تابآوری شهری در برابر تهدیدات تروریستی، با ارائه نگاشتی از ساختار موضوعی مطالعات به جستجوی محرکهای تقویت تابآوری شهری به منظور بازاندیشی در برنامهریزی تابآوری شهری در برابر تهدیدات تروریستی پرداخته است.
روش: روش پژوهش حاضر ترکیبی از تحلیل کتابسنجی و تحلیل مضمون است، کتابسنجی پژوهش با چارچوب مرور حیطهای نظاممند به انجام رسیده است به طوری که استراتژی جستجو در پایگاههای علمی بینالمللی (اسکوپوس و گوگل اسکالر) و ملی (پرتال جامع علوم انسانی، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی) تعریف و بر مبنای پروتکل پریزما 34 مقاله در مرحله گزینش نهایی برای مطالعه مروری انتخاب شدند. در ادامه با بازبینی انتقادی مقالات، سازماندهی مجدد مضامین در قالب موضوعات و بررسی عمیق آنها برای استخراج مضامین مشترک به منظور بازشناسی ابعاد تابآوری شهری و محرکهای تقویت تابآوری شهری در برابر تهدیدات تروریستی به انجام رسید.
یافتهها: بر اساس تحلیل محتوای کیفی مقالات منتخب، 97 مضمون محرک تقویت تابآوری شهری در برابر حملات تروریستی استخراج گردید. مضامین در 34 مولفهها و 11 مقوله به عنوان ابعاد تابآوری شهری در برابر تهدیدهای تروریستی طبقهبندی گردید. یافتههای پژوهش حاکی از محرکهای تقویت تابآوری در زمینه ابعاد آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری دارای بیشترین فراوانی (20 مضمون) است. در رتبههای بعدی به ترتیب حکمرانی و ظرفیتسازی نهادی (13 مضمون)؛ آگاهی عمومی و توانمندسازی (11 مضمون)؛ مقاومسازی زیرساختها و سازههای شهری (11 مضمون)؛ کنترل، بازرسی و نظارت شهری (9 مضمون)؛ نوآوری و فناوری نوین حفاظتی (7 مضمون)؛ اصول امنیت در برنامهریزی و طراحی شهری (7 مضمون)؛ اطلاعرسانی و ارتباطات اجتماعی (6 مضمون)؛ سلامت و رفاه اجتماعی (6 مضمون)؛ اقتصاد و سرمایهگذاری (3 مضمون) و مدیریت و حفاظت اطلاعات (3 مضمون) است. علاوه بر آن فراوانی محرکهای تابآوری شهری در چهار زمینه اقدامات پیشگیرانه و حفاظتی ضدتروریسم (46 محرک)، جذب و پاسخ اضطراری به حملات تروریستی (11 محرک) بازیابی پس از حملات تروریستی (7 محرک) و سازگاری و انطباق با تهدیدهای تروریستی (36 محرک) بازشناسی و مورد بحث قرار گرفت.
نتیجهگیری: محرکهای تابآوری شهری در برابر حملات تروریستی مجموعهای از اقدامات و سیاستهای هماهنگ و سیستمی به منظور تقویت توانمندیهای شهر در پیشگیری، مقابله، بازیابی و تطبیق است که نیازمند تغییر اساسی در نگرش سیاستگذاران و برنامهریزان شهری پیرامون مسئله تروریسم است.
روش: روش پژوهش حاضر ترکیبی از تحلیل کتابسنجی و تحلیل مضمون است، کتابسنجی پژوهش با چارچوب مرور حیطهای نظاممند به انجام رسیده است به طوری که استراتژی جستجو در پایگاههای علمی بینالمللی (اسکوپوس و گوگل اسکالر) و ملی (پرتال جامع علوم انسانی، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی) تعریف و بر مبنای پروتکل پریزما 34 مقاله در مرحله گزینش نهایی برای مطالعه مروری انتخاب شدند. در ادامه با بازبینی انتقادی مقالات، سازماندهی مجدد مضامین در قالب موضوعات و بررسی عمیق آنها برای استخراج مضامین مشترک به منظور بازشناسی ابعاد تابآوری شهری و محرکهای تقویت تابآوری شهری در برابر تهدیدات تروریستی به انجام رسید.
یافتهها: بر اساس تحلیل محتوای کیفی مقالات منتخب، 97 مضمون محرک تقویت تابآوری شهری در برابر حملات تروریستی استخراج گردید. مضامین در 34 مولفهها و 11 مقوله به عنوان ابعاد تابآوری شهری در برابر تهدیدهای تروریستی طبقهبندی گردید. یافتههای پژوهش حاکی از محرکهای تقویت تابآوری در زمینه ابعاد آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری دارای بیشترین فراوانی (20 مضمون) است. در رتبههای بعدی به ترتیب حکمرانی و ظرفیتسازی نهادی (13 مضمون)؛ آگاهی عمومی و توانمندسازی (11 مضمون)؛ مقاومسازی زیرساختها و سازههای شهری (11 مضمون)؛ کنترل، بازرسی و نظارت شهری (9 مضمون)؛ نوآوری و فناوری نوین حفاظتی (7 مضمون)؛ اصول امنیت در برنامهریزی و طراحی شهری (7 مضمون)؛ اطلاعرسانی و ارتباطات اجتماعی (6 مضمون)؛ سلامت و رفاه اجتماعی (6 مضمون)؛ اقتصاد و سرمایهگذاری (3 مضمون) و مدیریت و حفاظت اطلاعات (3 مضمون) است. علاوه بر آن فراوانی محرکهای تابآوری شهری در چهار زمینه اقدامات پیشگیرانه و حفاظتی ضدتروریسم (46 محرک)، جذب و پاسخ اضطراری به حملات تروریستی (11 محرک) بازیابی پس از حملات تروریستی (7 محرک) و سازگاری و انطباق با تهدیدهای تروریستی (36 محرک) بازشناسی و مورد بحث قرار گرفت.
نتیجهگیری: محرکهای تابآوری شهری در برابر حملات تروریستی مجموعهای از اقدامات و سیاستهای هماهنگ و سیستمی به منظور تقویت توانمندیهای شهر در پیشگیری، مقابله، بازیابی و تطبیق است که نیازمند تغییر اساسی در نگرش سیاستگذاران و برنامهریزان شهری پیرامون مسئله تروریسم است.
واژههای کلیدی: تابآوری شهری، برنامهریزی شهری، تهدید تروریسم، حملات تروریستی، تروریسم شهری، اقدامات ضدتروریسم
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/5/21 | پذیرش: 1404/6/18 | انتشار الکترونیک: 1405/1/10
دریافت: 1404/5/21 | پذیرش: 1404/6/18 | انتشار الکترونیک: 1405/1/10
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |