زمینه و هدف: شناسایی شاخص های کلیدی ارزیابی عملکرد در واحد آتش نشانی شرکت گاز، به عنوان یکی از ارکان اصلی مدیریت ایمنی، نقش مهمی در بهینه سازی فرآیندها و کاهش خطرات بالقوه ایفا میکند. با توجه به پیچیدگی عملیات در صنایع گاز، تدوین این شاخص‌ها می‌تواند بهره‌وری، و فرهنگ ایمنی کارکنان را ارتقا دهد. این پژوهش با هدف شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی شرکت ملی گاز ایران انجام شده است.
روش: این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی تحلیل مضمون و دیمتل فازی انجام شده است. در مرحله نخست، از تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ کارشناس آتش نشانی و HSE دارای حداقل ۱۰ سال سابقه کاری استفاده شد و با کمک نرم‌افزار  ATLAS-TI 8، ۱۳ شاخص کلیدی شناسایی گردید برای افزایش روایی، مصاحبه‌ها ضبط و سپس به متن تبدیل شدند و سوالات تکمیلی برای رفع ابهام مطرح شد. در مرحله دوم، برای بررسی روابط علّی و رتبه‌بندی شاخص‌ها، تکنیک دیمتل فازی به‌کار رفت. داده‌ها از طریق پرسشنامه مقایسه زوجی از ۱۵ رئیس آتش‌نشانی پالایشگاه‌های گاز جمع‌آوری شد و پایایی آن با محاسبه ضریب ناسازگاری (0/0247) تأیید گردید. محاسبات با نرم‌افزارهای MATLAB R2024b و   Excel LTSC 2021 انجام گرفت.
یافته ها: در مرحله کیفی، ۱۳ شاخص شامل مدیریت مؤثر منابع انسانی، مدیریت زیرساخت‌ها، آموزش و توسعه مهارت‌ها، افزایش انگیزه سازمانی، استانداردها، مدیریت عملیات، تحلیل حوادث، پیشگیری از حوادث، آمادگی عملیاتی نیروها، فناوری‌های نوین، مشارکت گروهی، ارزیابی مستمر، و ارتباط مؤثر با مدیریت HSE شناسایی شدند. نتایج دیمتل فازی نشان داد شاخص‌های پیشگیری از حوادث، آموزش مؤثر، و مدیریت عملیات به ترتیب بیشترین اهمیت را دارند. همچنین، افزایش انگیزه سازمانی تأثیرگذارترین شاخص و پیشگیری از حوادث تأثیرپذیرترین شاخص شناخته شد.
نتیجه­ گیری: این پژوهش نشان داد رویکرد ترکیبی تحلیل مضمون و دیمتل فازی شاخص پیشگیری از حوادث به‌دلیل تأثیرپذیری بالا و اهمیت کلیدی در اولویت قرار دارد. شاخص آموزش مؤثر نیز با بیشترین تأثیرگذاری، بر ارتقای دانش و مهارت کارکنان تأکید دارد. توجه همزمان به این شاخص‌ها به بهبود عملکرد و کاهش خطرات در واحد آتش‌نشانی کمک می‌کند.