fa تحلیل موانع و راهکارهای ارتقای کیفی تمرین‌های مدیریت بحران مناطق 22 گانه شهر تهران با استفاده از مدلسازی ساختاری-تفسیری تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>زمینه و هدف</strong> سالانه تمرین‌های متنوع و در سطوح ناحیه، منطقه و شهر تهران با هدف توانمندسازی کارکنان مدیریت بحران برای یادگیری و تمرین نقش‌ها و عملکردهای موردانتظار در پاسخ به شرایط اضطراری و ارتقای ظرفیت‌های سازمان‌ها و کنشگران درگیر برای پاسخ مؤثر، برنامه‌ریزی و اجرا می‌گردد. پژوهش حاضر به شناسایی و تحلیل موانع و نقاط نیازمند بهبود تمرین‌های برگزار شده مناطق 22گانه شهر تهران به‌منظور برنامه‌ریزی بهبود مستمر پرداخته است.<br> <strong>روش </strong>روش پژوهش ترکیبی از تحلیل محتوای کیفی، رویکرد دلفی فازی و مدل‌سازی ساختاری تفسیری است. بدین منظور پس از مرور اسناد و تحلیل محتوای کیفی گزارش‌های تمرین، فهرستی از موانع و نقاط نیازمند بهبود شناسایی و باتوجه‌به مضامین مشترک مقوله‌بندی گردید. موانع استخراجی در 10 محور موضوعی و 27 زیرموضوع طبقه‌بندی گردید. در ادامه مبتنی بر رویکرد دلفی فازی پرسش‌نامه نیمه‌ساختاریافته طراحی و پس از دو مرحله پایش14مانع و نقاط قابل‌بهبود تمرین&lrm;ها مورد توافق مشارکت‌کنندگان قرار گرفت و مبتنی بر رویکرد مدل‌سازی ساختار تفسیری اثـرگـذاری و اثـرپـذیری موانع به‌صورت دو‌به‌دو بررسی و ماتریس خودتعاملی ساختاری، ماتریس دسترسی اولیه و دسترسی نهایی تنظیم گردید. در مرحله بعد باتوجه‌به مجموعه ورودی و خروجی، سطح‌بندی موانع اجرای تمرین مدیریت بحران مناطق 22گانه شهر تهران انجام و درنهایت مدل ساختار تفسیری طراحی شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش ترکیبی از خبرگان و مدیران و برنامه‌ریزان سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران به‌صورت هدفمند باتوجه‌به تسلط موضوعی و عضویت در تیم برنامه‌ریزی و اجرای تمرین‌های بحران انتخاب شدند.<br> <strong>یافته ها</strong> مبتنی بر یافته‌های مدل راهکارهای بهبود تمرین‌های بحران مناطق 22گانه شهر تهران شامل برنامه‌ریزی تمرین‌ها مبتنی بر نتایج ارزیابی خطر مناطق 22گانه شهر تهران، برنامه‌ریزی آموزشی در راستای ارتقای دانش و مهارت کنشگران تمرین، اطمینان‌بخشی از آگاهی و درک مشترک برنامه‌ریزان و برگزارکنندگان از فرایند اجرایی تمرین، تقویت مشارکت کنشگران کلیدی و نهادهای همکار در اجرای تمرین‌های مناطق 22گانه شهر تهران، تقویت کارکرد و هماهنگی تمرین‌های بحران مناطق 22گانه شهر تهران، تقویت زیرساخت‌های شبکه ارتباطاتی یکپارچه ستادهای مدیریت بحران مناطق 22گانه شهر تهران، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع مالی به‌روزرسانی تجهیزات و خدمات پشتیبانی تمرین مناطق 22گانه شهر تهران، تقویت رعایت اصول ایمنی و اطلاع‌رسانی محیطی محدوده سایت تمرین، کارآمدسازی فرایندهای یادگیری تمرین شامل مستندسازی، ارزشیابی و مدیریت درس‌آموخته‌ها پیشنهاد می‌گردد.<br> <strong>نتیجه گیری</strong> پژوهش حاضر تلاشی در راستای شناخت سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان تمرین‌های مدیریت بحران است که به‌منظور شناسایی موانع کلیدی و اولویت‌بندی زمینه‌های بهبود و در راستای تحقق اهداف آمادگی مدیریت بحران مناطق 22گانه شهر تهران انجام شده و می‌تواند پیاده‌سازی راهکارهای ارائه‌شده به افزایش کارایی و اثربخشی فعالیت‌های تمرین‌های بحران در مناطق شهر تهران منجر گردد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>Background and Objective</strong> Various disaster &nbsp;management exercises are planned and implemented annually in Tehran, Iran, for increasing the knowledge and practice of staff in responding to emergencies. This study aimed to identify the barriers to disaster management exercises in Iran based on the exercises conducted in 22 districts of Tehran for continuous improvement planning.<br> <strong>Method </strong>This is a mixed-method study, comprising three approaches: Qualitative analysis, fuzzy Delphi approach, and interpretive structural modeling (ISM). The participants included experts, managers, and planners from the Tehran Disaster Prevention and Management Organization, who were selected purposefully based on their expertise and membership in the disaster exercise planning and execution team. First, 10 themes and 27 sub-themes were extracted based on qualitative analysis of disaster management exercise reports of 22 districts of Tehran. After two rounds of Fuzzy Delphi technique, 14 key barriers were agreed upon by the experts. Then, based on the ISM method, the structural self-interaction matrix (SSIM) and the initial and final reachability matrices were formed, barriers were partitioned into different levels, and finally, the ISM diagram was drawn.<br> <strong>Results </strong>Level 4 barriers included: Insufficient knowledge and skills of exercise planners and actors, failure to identify vulnerable areas for the exercise, failure to identify priority risks, and failure to assess disaster based on priority risks. Level 3 barriers included: Insufficient monitoring of environmental conditions to ensure safety and security of the exercise area, insufficient participation of some key actors (government, private sector, institutions, public volunteers, citizens), inadequate financial resources, support services, and equipment for the exercise; failure to implement incident command system (ICS) and incident management system (IMS), and Insufficient information to actors and limited area for exercises. Level 2 barriers included: Inadequate communications (wireless or video) between operational actors and disaster management exercise headquarters, poor quality of immediate debriefing group sessions after exercise, and weakness in the evaluation process of exercises. Level 1 barriers included: Weakness in managing lessons learned from exercises, and improper implementation of exercise guidelines.<br> <strong>Conclusion </strong>The identified barriers and provided solutions can improve policymakers&rsquo; and planners&rsquo; understanding of disaster management exercises and help prioritize areas for improvement and to achieve the goals of disaster management preparedness.</span></span></span></div> تمرین, آمادگی و پاسخ به بحران, مدیریت بحران, مناطق 22گانه شهر تهران, مدل ساختاری تفسیری Disaster preparedness, Disaster response, Disaster management, Interpretive structural modeling (ISM) 292 319 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-455-2&slc_lang=fa&sid=1 samira hasanzadeh سمیرا حسن زاده s.hasanzadeh260@gmail.com 10031947532846008011 10031947532846008011 No Department of Disaster Management, Faculty of Passive Defense Engineering, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran. گروه مدیریت بحران، دانشکده مهندسی پدافند غیر عامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران. Azizollah Salimi Tari عزیزاله سلیمی طاری operation@tdmmo.ir 10031947532846008012 0009-0009-7939-3540 Yes Tehran Disaster Mitigation and Management Organization, Tehran, Iran. سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، تهران، ایران. Marzieh Samadi Foroushani مرضیه صمدی فروشانی samadi.m@eyc.ac.ir 10031947532846008013 10031947532846008013 No Tehran Disaster Mitigation and Management Organization, Tehran, Iran. سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، تهران، ایران. Samim Moradi Rouzbahani صمیم مرادی روزبهانی tdmmosmr@gmail.com 10031947532846008014 0009-0006-2677-7362 No Tehran Disaster Mitigation and Management Organization, Tehran, Iran. سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، تهران، ایران. Seyedeh Samaneh Miresmaeeli سیده سمانه میراسماعیلی s.miresmaeeli@gmail.com 10031947532846008015 10031947532846008015 No Department of Health in Disasters and Emergencies, Faculty of Medical Management and Informatics, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه سلامت در بلایا و فوریت‌ها، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.