fa رهیافتی تحلیلی بر مولفه‌های توسعه پایدار، توانمندسازی و ارزش‌آفرینی زنان: مطالعه موردی تاب‌آوری زنان روستانشین زلزله‌زده شهرستان سرپل ذهاب تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><strong>زمینه و هدف</strong>: زلزله سرپل ذهاب در آبان ۱۳۹۶ علاوه بر خسارات فیزیکی، اثرات روانی و اجتماعی عمیقی بر زنان برجای گذاشت. زنان، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار، با افزایش مسئولیت‌های خانوادگی، کاهش فرصت‌های شغلی و محدودیت در دسترسی به خدمات مواجه شدند. این مقاله به بررسی موانع توانمندسازی زنان در چنین شرایطی و نقش آن‌ها در بازسازی اجتماعی و توسعه پایدار می‌پردازد. توانمندسازی زنان روستانشین با فراهم‌کردن فرصت‌های آموزشی، شغلی و مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها، می‌تواند عاملی کلیدی در تحقق توسعه پایدار باشد. هدف مقاله، ارائه راهکارهایی برای حمایت از زنان آسیب‌دیده و کمک به سیاست‌گذاران در برنامه‌ریزی‌های کارآمد پس از بحران است.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><strong>روش</strong>: این مقاله با رویکرد کیفی و با هدف بررسی تاب‌آوری زنان روستایی سرپل ذهاب پس از زلزله انجام شد. داده‌ها از طریق ۲۷ مصاحبه عمیق با مسئولین، متخصصین و مطلعین محلی در سه روستا جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون در پنج مرحله صورت گرفت و ۱۴۴ کد اولیه به ۲۷ مضمون فرعی و ۴ مضمون اصلی تقسیم شد: تاب‌آوری فردی، تأثیرات اجتماعی-فرهنگی، بسترهای اقتصادی، و حمایت‌های نهادی. برای سنجش پایایی از بازآزمایی و پایایی بین کدگذاران استفاده شد که به ترتیب ۷۱.۳٪</span><span lang="AR-SA"> و ۶۹.۴</span><span lang="AR-SA">٪</span><span lang="AR-SA"> برآورد شد</span><span dir="LTR">.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><strong><span lang="AR-SA">یافته</span> </strong><span lang="AR-SA"><strong>ها</strong>: یافته‌ها چهار مضمون اصلی را شناسایی کردند: تاب‌آوری فردی؛ تحصیلات، مهارت‌های فنی، نگرش مثبت و تجربیات قبلی، عوامل کلیدی در توانمندسازی زنان بودند که مشارکت مؤثر آنان در بازسازی جامعه را تقویت کردند. تأثیرات اجتماعی-فرهنگی؛</span> <span lang="AR-SA">حمایت‌های مردان، باورهای دینی، مشارکت اجتماعی و شبکه‌های حمایتی تأثیر بسزایی در کاهش نابرابری‌ها و توانمندسازی زنان داشتند. بسترهای اقتصادی؛ سطح درآمد، خوداشتغالی و حمایت‌های دولتی به استقلال اقتصادی، بهبود معیشت و سلامت روانی زنان کمک کردند. حمایت‌های نهادی؛</span> <span lang="AR-SA">برنامه‌های دولتی، تغییر نگرش‌های فرهنگی و کیفیت تعاملات اجتماعی، نقش مؤثری در افزایش تاب‌آوری و توسعه پایدار زنان ایفا کردند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><strong><span lang="AR-SA">نتیجه</span> </strong><span lang="AR-SA"><strong>گیری</strong>: این تحقیق نشان می‌دهد تاب‌آوری زنان زلزله‌زده سرپل ذهاب حاصل تعامل عوامل فردی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. تحصیلات، مهارت‌آموزی، شبکه‌های حمایتی و باورهای دینی نقش مهمی در توانمندسازی و مشارکت آن‌ها در بازسازی پس از زلزله دارند. نظریه‌هایی مانند توانمندسازی اجتماعی، پیوند اجتماعی، سرمایه انسانی و امید، اهمیت آموزش، مشارکت در تصمیم‌گیری و حمایت‌های عاطفی و اقتصادی را تأیید می‌کنند. همچنین، سرمایه‌گذاری در آموزش و اشتغال زنان، سبب تقویت تاب‌آوری و کاهش نابرابری‌ها شده و نقش آن‌ها را در توسعه پایدار و مدیریت بحران افزایش می‌دهد</span><span dir="LTR">.</span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>Background and purpose</strong>: The earthquake in Sarpol-e Zahab in November 2017 not only caused physical damage but also left profound psychological and social effects on women. Women, especially in underprivileged areas, faced increased household responsibilities, reduced job opportunities, and limited access to services. This paper examines the barriers to women&rsquo;s empowerment in such conditions and their role in social reconstruction and sustainable development. Empowering rural women by providing educational, vocational, and decision-making opportunities can be a key factor in achieving sustainable development. The aim of the paper is to provide recommendations to support affected women and assist policymakers in effective post-crisis planning.<br> <strong>Method</strong>: This study was conducted using a qualitative approach to examine the resilience of rural women in Sarpol-e Zahab after the earthquake. Data were collected through 27 in-depth interviews with local authorities, experts, and informants from three villages. Data analysis was performed using thematic analysis in five stages, and 144 initial codes were categorized into 27 sub-themes and 4 main themes: individual resilience, socio-cultural impacts, economic contexts, and institutional support. Reliability was measured through test-retest and inter-coder reliability, which were estimated at 71.3% and 69.4%, respectively.<br> <strong>Findings</strong>:&nbsp; The findings identified four main themes:&nbsp;<br> - Individual Resilience: Education, technical skills, positive attitudes, and previous experiences were key factors in empowering women and enhancing their effective participation in community reconstruction.&nbsp;<br> - Socio-cultural Impacts: Support from men, religious beliefs, social participation, and support networks played a significant role in reducing inequalities and empowering women.&nbsp;<br> - Economic Contexts: Income levels, self-employment, and government support helped women achieve economic independence, improve their livelihoods, and enhance their psychological well-being.&nbsp;<br> - Institutional Support: Government programs, cultural attitude shifts, and the quality of social interactions had a crucial role in increasing resilience and sustainable development among women.<br> <strong>Conclusion:This </strong>research shows that the resilience of women in Sarpol-e Zahab after the earthquake is the result of the interaction of individual, social, cultural, and economic factors. Education, skill development, support networks, and religious beliefs played a significant role in empowering women and involving them in post-earthquake reconstruction. Theories such as social empowerment, social capital, human capital, and hope confirm the importance of education, participation in decision-making, and emotional and economic support. Additionally, investing in women&rsquo;s education and employment strengthens resilience, reduces inequalities, and increases their role in sustainable development and crisis management.</span></span></span></p> تاب‌آوری, توانمندسازی, توسعه پایدار, زنان زلزله‌زده, حمایت نهادی, مشارکت اجتماعی Resilience, empowerment, sustainable development, earthquake-affected women, institutional support, social participation 1 1 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-931-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Pourksmaei مریم پورکسمایی kasmaei.maryam@gmail.com 10031947532846008113 10031947532846008113 No Department of Sociology, North Tehran Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran گروه جامعه شناسی، واحد تهران-شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Hamid Puriosfi حمید پوریوسفی H_pouryousefi@iau-tnb.ac.ir 10031947532846008114 10031947532846008114 Yes Department of Sociology, North Tehran Branch, Islamic Azad University,Tehran, Iran گروه جامعه شناسی، واحد تهران-شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Talia Khadimian طلیعه خادمیان sonia_khademian@yahoo.com 10031947532846008115 10031947532846008115 No Department of Sociology, Tehran-North Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه جامعه شناسی، واحد تهران-شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران