fa شناسایی پیشران‌ها و پیامدهای کنشگری مؤثر رسانه‌های جریان اصلی در مدیریت بحران‌های اجتماعی‌سیاسی ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong>زمینه و هدف</strong> علی‌رغم آنکه بحران نزد افکار عمومی و اغلب پژوهش‌های حوزه مدیریت بحران، تداعی‌کننده بحران‌های طبیعی و مخاطرات زیست‌محیطی است ولیکن با نگاهی نوآورانه، در این مقاله رویکرد غیرزیستی بحران را بررسی می‌کنیم؛ چراکه در عصر کنونی بحران‌های انسان‌ساخت به واقعیتی اجتناب‌ناپذیر بدل شده‌ا‌ند که برهم‌زننده نظم و هنجارهای جامعه تلقی می‌شوند. در این مقاله با تأکید بر 3 رویکرد پیش‌بینانه، پیشگیرانه و آماده‌سازانه، عوامل پیشران کنشگری مؤثر رسانه‌های جریان اصلی در مدیریت بحران‌های اجتماعی‌سیاسی و پیامدهای این نوع کنشگری در مدیریت بحران‌های مذکور شناسایی شدند.<br> <strong>روش</strong> این مقاله از‌نظر ماهیت اکتشافی، از‌نظر سنجش روش، کیفی و از‌نظر هدف کاربردی است. روش انجام این پژوهش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بوده است. جامعه مورد‌بررسی، شامل سیاست‌گذاران رسانه، اساتید حوزه ارتباطات بحران، خبرگان حوزه مدیریت بحران و دولتمردان حوزه سیاسی اجتماعی بوده‌اند که با روش نمونه‌گیری گلوله برفی به آن‌ها دست یافتیم و با ۱۵ مصاحبه اشباع نظری حاصل شد. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها‌ تحلیل مضمون بوده است و از مجموع ۲۵۰ کد اولیه، ۱۵۹ مضمون پایه، 26 مضمون سازمان‌دهنده و نهایتاً ۸ مضمون فراگیر به دست آمد.<br> <strong>یافته ها</strong> براساس یافته‌ها، کارکرد رسانه‌ها در مدیریت بحران شامل کارکرد حمایتی از افکار عمومی،کارکرد آگاهی‌بخشی، کارکرد مطالبه‌گری از نهادهای مسئول، کارکرد اطلاع‌رسانی و کارکرد استراتژیک است که با نقش‌آفرینی رسانه‌ها در 3 فاز پیش، حین و پس از بحران تعریف می‌شود.<br> <strong>نتیجه گیری </strong>نتایج تحقیق نشان داد عوامل زمینه‌ساز کنشگری مؤثر رسانه‌ها در فاز پیش‌بینی بحران‌های اجتماعی‌سیاسی، شامل پیشران زیرساختی، توانمندی کارکردی رسانه، پیشران نیروی انسانی، پیشران استانداردهای حرفه‌ای و سرمایه اجتماعی رسانه است. نتایج کنشگری مؤثر رسانه‌ها در فاز پیش‌بینی بحران‌‌ها در 3 حوزه پیامدهای اجتماعی کنشگری مؤثر رسانه پیش از بحران، پیامدهای سیاسی کنشگری مؤثر رسانه پیش از بحران و پیامدهای ناشی از مسئولیت اجتماعی مشخص شد. عوامل زمینه‌ساز کنشگری مؤثر رسانه‌ها در پیشگیری از بحران‌های اجتماعی‌سیاسی نیز در 2 زمینه پیشران‌های مرتبط با عموم و پیشران‌های مرتبط با دولت و مدیران بحران مشخص شد. نتایج کنشگری مؤثر رسانه‌ها در پیشگیری از بحران‌های اجتماعی‌سیاسی به پیامدهای ماکرو و میکرو تقسیم شد. عوامل زمینه‌ساز کنشگری مؤثر رسانه‌ها در فاز آماده‌سازی در برابر بحران‌ نیز شامل پیشران‌های فرایندی، محتوایی و بافتاری تعریف شد و درنهایت نتایج کنشگری مؤثر رسانه‌ها در فاز آماده‌سازی در برابر بحران‌های اجتماعی‌سیاسی، در 3 حوزه پیامدهای آموزشی، روان‌شناختی و عملکردی رسانه دسته‌بندی شد.<br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Background and objective</strong> In scientific texts on crisis management in Iran, crisis mostly refers to natural disasters and less attention has been made to man-made disasters. In this article, by emphasizing three prediction, prevention, and preparation phase of crisis management, we aim to identify the driving factors and the consequences of mainstream media&rsquo;s effective activism in managing socio-political crises in Iran.<br> <strong>Method </strong>This is a qualitative study. The participants were 15 media policymakers, experts in the field of crisis management, and politicians in the field of socio-political affairs in Iran, who were selected by purposive and snowball sampling methods and semi-structured interviews continued until reaching until reaching theoretical saturation. The data analysis method was the thematic content analysis.&nbsp;<br> <strong>Results </strong>From a total of 250 initial codes, 159 basic themes, 26 organizing themes, and 8 global themes were obtained. Based on the findings, the role of the media in socio-political crisis management before, during, and after the crisis included supporting public opinion, raising awareness, holding responsible institutions accountable, informing, and having strategic function. The factors driving effective media activism in predicting socio-political crises included infrastructure drivers, functional capability, human resources, professional standards, and social capital. The consequences of effective media activism in predicting socio-political crises were: Social, political, and media&rsquo;s social responsibility-related consequences. &nbsp;The factors driving effective media activism in preventing socio-political crises were divided into the drivers related to the public and the drivers related to the government/crisis managers. The consequences of effective media activism in preventing socio-political crises were divided into macro and micro consequences. The factors driving effective media activism in preparing for socio-political crises included process-related, content-related, and contextual drivers. The consequences of effective media activism in preparing for socio-political crises were categorized into three areas: Educational, psychological, and functional outcomes.<br> <strong>Conclusion </strong>The mainstream media in Iran can have effective activism in predicting, preventing, and preparing for social-political crises.<br> &nbsp;</p> مدیریت بحران, کنشگری مؤثر رسانه, پیش‌بینانه, پیشگیرانه, آماده‌سازانه Crisis management, Media effective activism, Predictive, Preventive, Preparatory 160 181 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-922-1&slc_lang=fa&sid=1 Mitra Afzali Farooji میترا افضلی فاروجی mitraafzali@ut.ac.ir 10031947532846007613 10031947532846007613 Yes Department of Media Management and Business Communications, Faculty of Business Management, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran. گروه مدیریت رسانه و ارتباطات کسب وکار، دانشکده مدیریت کسب و کار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Fatemeh Estarami فاطمه استارمی fatemehestarami2024@gmail.com 10031947532846007614 0009-0009-0263-6137 No Department of Media and Cultural Management , Faculty of Culture and Communication, Soore International University, Tehran, Iran. گروه مدیریت فرهنگی و رسانه، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران.