fa تأثیر زمین‎شناسیِ شهری سرپل‎ذهاب بر حساسیت‎های اجرای دو سازه عمرانی تخصصي Special ترویجی ترویجی <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong>زمینه و هدف:</strong> زمین&lrm;شناسیِ شهری به کاربرد مطالعات زمین&lrm;شناسی جهت مدیریت مخاطرات طبیعی و توسعه پایدار در مناطق شهری می&lrm;پردازد. در شرایطی که مخاطرات زمین&lrm;شناسی ناشی از زلزله 21 آبان 1396، منطقه سرپل&lrm;ذهاب را فرا گرفته بود، در مجاورت شهر دو تونل زیرزمینی در حال اجرا بود. تأثیرات منفی سازه&lrm;ها، می&lrm;توانست موجب تشدید بحران در منطقه زلزله&lrm;زده گردد.<br> <strong>روش:</strong> با نتایج بازدیدهای میدانی و مرور متون تخصصی و ادبیات فنی (مقالات، اسناد و گزارشات)، مخاطرات زمین&lrm;شناسی ناشی از زلزله در منطقه سرپل&lrm;ذهاب، از دیدگاه دانش زمین&lrm;شناسیِ شهری مورد بررسی قرار گرفته است و با استفاده از تجربیات کاری مؤلفین در تونل&lrm;های سرپل&lrm;ذهاب و بازی&lrm;دراز، به چگونگی مدیریت تأثیرات منفی ناشی از حفاری این سازه&lrm;ها (جلوگیری از تشدید بحران در منطقه زلزله&lrm;زده) پرداخته شده است.<br> <strong>یافته&lrm;ها:</strong> رخداد زمین&lrm;لرزه، زمینه&lrm;ساز وقوع مخاطرات دیگر زمین&lrm;شناسی نظیر:&quot;زمین&lrm;لغزش، بهمن سنگی&quot; گردیده و منطقه دچار بحرانی فراگیر شده است. در چنین شرایطی عملیات حفاری تونل&lrm;ها نیز در نقاطی با جریان آب&lrm;های زیرزمینی-سطحی و نیز با جاده&lrm;های مواصلاتی شهرستان تلاقی پیدا می&lrm;کرد. تأثیرات مخرب عملیات حفاری می&lrm;تواند موجب بُروز مشکلات فراوان (کاهش منابع آب، نشست زمین و مشکل تردد وسایل نقلیه در جاده&lrm;ها) گردد و طبیعتاً بر حجم مشکلات مردمِ زلزله&lrm;زده بیفزاید.<br> <strong>نتیجه&rlm; گیری:</strong> بحران&lrm;های ناشی از زلزله، به طور مستقیم و غیر مستقیم با خصوصیات زمین&lrm;شناسیِ شهری مرتبط بوده&lrm;اند، لذا در زمان اجرای تونل&lrm;ها نیز، راه&lrm;کارهایی عملیاتی متناسب با شرایط زمین&lrm;شناسی، لحاظ گردید تا ماشین&lrm;های حفار به شکل ایمن از محدوده&lrm;های پُرخطر عبور نمایند و از تشدید بحران&lrm;های اجتماعی موجود در منطقه زلزله&lrm;زده، جلوگیری به عمل آید.</span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective: </strong>Urban geology uses geological studies to manage risk of natural hazards and sustainable development in urban areas. In the circumstances that the geological hazards caused by the earthquake of November 12, 2017, had been sweeping the Sarpol-e-Zahab region, two underground tunnels were being excavated in the vicinity of the city.&nbsp; The negative effects of drilling operations of these two underground structures could intensify the crisis in the region.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Method</strong>: With the results of field visits and specialized texts review (articles, documents and reports), the geological hazards caused by the earthquake in Sarpol-e-Zahab region have been studied from the perspective of urban geological knowledge. Using the authors&#39; executive experiences in the water transfer tunnels of Sarpol-e Zahab and Bazideraz, how to manage negative effects caused by drilling these underground structures (preventing the escalation of the crisis in the area) has been discussed.<br> <strong>Finding</strong>: The occurrence of earthquake has led to the occurrence of other geological hazards such as: &quot;landslides, Rock Fall&quot; and the region has experienced a pervasive crisis. In such circumstances, the tunneling operations intersected in places with surface water flows as well as with the city&#39;s transportation roads. The destructive effects of drilling operations of these tunnels could cause many problems (reduction of water resources, land subsidence&nbsp; and the problem of vehicle traffic on roads) and naturally the volume of problems of earthquake-stricken people increase.<br> <strong>Conclusion</strong>: The crises that occurred after the earthquake were directly and indirectly related to the geological characteristics of the city, so during the construction of tunnels, operational solutions tailored to the geological conditions were considered so that drilling machines safely cross high-risk areas and from the escalation of the social crises in the earthquake-stricken area be prevented.<span dir="RTL"></span></div> زمین‎شناسیِ شهری, زمین لرزه, زمین‎لغزش, بهمن سنگی, تونل. Geology, Earthquake, Landslide, Liquefaction, Tunnel. 238 254 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-482-1&slc_lang=fa&sid=1 Vahide Joudaki وحید جودکی Joudaki_vahid@yahoo.com 10031947532846003944 10031947532846003944 Yes MSc, Department of Engineering Services in Sarpol-e-Zahab and Bazideraz Project, Sahel Omid Iranian Consultant Engineers Co., Tehran, Iran. کارشناسی ارشد، واحد خدمات مهندسی تونل‎های انتقال آب سرپل‎ذهاب و بازی‎دراز، شرکت مهندسین مشاور ساحل امید ایرانیان، تهران. ایران. َAkbar Ghazifard اکبر قاضی فرد a.ghazifard@sci.ui.ac.ir 10031947532846003945 10031947532846003945 No Professor, Department of Engineering Geology, University of Isfahan, Isfahan, Iran. استاد گروه زمین‎شناسی مهندسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان .ایران. Ebrahim Haghshenas ابراهیم حق شناس haghshen@iiees.ac.ir 10031947532846003946 10031947532846003946 No Associate Professor, Department of Geotechnical engineering, International Institute of Earthquake Engineering and Seismology, Tehran, Iran دانشیار، گروه مهندسی ژئوتکنیک، پژوهشکده بین‎المللی زلزله‎شناسی و مهندسی زلزله، تهران .ایران.