fa پهنه بندی آسیب پذیری های کالبدی-زیرساختی در برابر زمین لغزش با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی مورد مطالعاتی: سکونتگاه های واقع در محدوده استان تهران و البرز تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">استان تهران و البرز مناطقی با اهمیت ویژه از لحاظ فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در کشور هستند</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که بسیاری از سکونتگاههای آنها در مناطق مستعد وقوع حرکات دامنه‌ای از نوع زمین لغزش احداث شده اند.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> پژوهش حاضر، با توجه به پهنه های پرخطر زمین لغزش بر اساس سناریوی رخداد زلزله و بارش، زیانها و آسیب پذیری‌های کالبدی- زیرساختی محتمل در این مناطق را مورد بررسی قرار می دهد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: در تحقیق حاضر </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">11</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> شاخص موثر بر رخداد زمین لغزش با استفاده از روش </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تحلیل سلسله مراتبی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گروهی امتیازدهی و مقایسه زوجی شده اند و </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پس از تدوین نقشه &nbsp;پهنه های مستعد زمین لغزش، آسیب پذیری زیرساختها، ابنیه، تجهیزات و تسهیلات شهری در برابر این سانحه ارزیابی شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: بر اساس یافته ها، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در نوار شمالی، قسمتهایی از شرق و جنوب استان تهران و شمال و غرب استان البرز خطر زمین لغزش با احتمال بسیار بالا، بالا و متوسط وجود دارد. توسعه عناصر کالبدی- زیرساختی استان تهران و البرز در این محدوده ها سبب آسیب پذیری بالا و متوسط این حوزه شده است. متعاقب آن احتمال رخداد سوانح ثانویه مانند انفجار و آتش سوزی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در بخش هایی از محدوده پژوهش، بالا و متوسط ارزیابی شده است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> با توجه به</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">احتمال رخداد زمین لغزش در </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شهرها و شهرکهای واقع در استان های تهران و البرز، لازم است در وهله اول، کاهش آسیب پذیری عناصر کالبدی- زیرساختی موجود، در برابر زمین لغزش در اولویت برنامه ریزان و مسئولان شهری و منطقه ای قرار گیرد. همچنین، هرگونه برنامه ریزی و توسعه آتی عناصر کالبدی-زیرساختی شهری و منطقه ای در این محدوده ها، باید با توجه به احتمال سانحه زمین لغزش انجام گیرند. </span></span></div> <p style="text-align: justify;"><strong>Background and objectives:</strong> Tehran and Alborz provinces are important zones from an economic, social and political activities point of views in the country; most of the habitations in these provinces were built in areas which are in the risk of landslide. This research, studied the damages and physical-infrastructural vulnerabilities in these areas, considering the landslide hazardous zones based on the earthquake and rainfall incidents.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Method:</strong> The present study were scored and compared 11 indices which affect landslide incident by using hierarchical group analysis method; after compiling landslide susceptibility maps, infrastructure, and buildings, equipment and facilities vulnerability in cities to the incident was assessed.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Findings:</strong> According to the findings, there is a very high, high and medium probability of landslide risk in the northern strip, some parts of east and south of Tehran province and north and west of Alborz province. The development of physical and infrastructural elements in Tehran and Alborz provinces in these zones has caused high and medium vulnerability in this field. Subsequently, the probability of secondary disasters such as explosions and fires in some parts of the studied zones is assessed as high and medium.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> Considering the probability of landslides in cities and suburbs in Tehran and Alborz provinces, first, it is necessary to reduce the vulnerability of existing physical-infrastructural elements to landslides as a priority for urban planners and regional authorities. As well as, every future planning and development of urban and regional physical-infrastructural elements in these zones should consider the possibility of landslide.</p> زمین لغزش, استان تهران, استان البرز, سیستم اطلاعات جغرافیایی, آسیب پذیری کالبدی- زیرساختی Landslide, Tehran Province, Alborz Province, GIS, Urban Physical-Infrastructural vulnerabilities. 329 340 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-89-3&slc_lang=fa&sid=1 Saeedeh Asadi سعیده اسدی saeedehasadi1363@gmail.com 10031947532846002732 10031947532846002732 Yes PhD candidate, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. Ali Sharghi علی شرقی sharghi@sru.ac.ir 10031947532846002733 10031947532846002733 No Assistant Professor, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran.. استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. Mojgan Atefi مژگان عاطفی Atefi.mojgan@gmail.com 10031947532846002734 10031947532846002734 No Master in Reconstruction after Disaster, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. کارشناس ارشد بازسازی پس از سانحه، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.