fa ارزیابی، اولویت بندی و مدیریت ریسک در پروژه های گودبرداری عمومى General ترویجی ترویجی <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> پروژه&shy;های گودبرداری با توجه به اهمیت و پیچیدگی‌های اجرایی و نبود ساختارهای قانونی مناسب برای کنترل این گونه پروژه&shy;ها تبعات اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی فراوانی را با خود به همراه دارد. عدم اجرای صحیح در این گونه پروژه&shy;ها موجب شده است سالانه خسارت‌های فراوان جانی و مالی ناشی از فروریزش گودها بوجود بیاد. با بررسی حوادث ساختمانی رخ&shy;داده در طی دهه گذشته، مرحله گودبرداری بیشترین خسارت را به پروژه تحمیل کرده است. همین امر موجب شده تا بررسی ریسک‌های ایمنی، فنی و اجرایی این پروژه‌‌ها بسیار مهم و حیاتی باشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این پژوهش سعی شده است با مروری بر روش‌های مورد استفاده در گودبرداری و با شناسایی و بررسی مناسب خطرهای موجود و استفاده از نظرات خبرگان به تجزیه و تحلیل ریسک&shy;ها پرداخته و با استفاده از روش تصمیم&shy;گیری چند معیاره به بهینه کردن و الویت بخشی ریسک‌‌ها پرداخته شود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> عمده&shy;ترین ریسک&shy;های موجود در پروژه&shy;های گودبرداری مربوط به وضعیت خاک، بارهای دینامیکی در مجاورت گود و ایستایی ذاتی همجواری&shy;ها است. مطالعات متعددی نشان می&shy;دهد که بی&shy;توجهی به وضعیت خاک و شرایط محیطی اطراف تاثیر بسزایی در بروز حوادث و کاهش ایمنی در پروژه‌های گودبرداری دارند که منجر به خسارات مالی و جانی زیادی می&shy;گردد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> با توجه به ریسک‌های مورد بررسی که هر یک به نحوی باعث تحمیل هزینه هایی ناخواسته به متولیان پروژه&shy;ها می&shy;شود، برای تمامی ریسک&shy;های مختلف </span></span><span style="font-family:b nazanin;">وزن&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هایی بدست آمده است که بزرگی هر وزن و یا سنگینی آن نشان دهنده اهمیت بالای آن می&shy;باشد.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هرچقدر ارقام مربوط به وزن هر ریسک بزرگتر باشد تبعات ناشی از آن حادثه بیشتر و هزینه&shy;های بالاتری را به متولیان پروژه تحمیل می&shy;کند. بنابراین می&shy;توان اولویت&shy;بندی مناسبی برای تخصیص بودجه در جهت ایمنی پروژه&shy;ها با توجه به هزینه&shy;بر بودن آن&shy;ها اعمال کرد.</span></span></div> <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><strong><em>Background and objective: </em></strong>Excavation projects have many economic, social and environmental consequences due to the importance and complexity of the operation and the lack of suitable legal structures for controlling such projects. The lack of proper implementation of such projects annually has resulted in many human and financial damages due to the collapse of the projects. By investigating the occurrence of constructional incidents over the past decade, the excavation phase has caused the most damages to the project. This has made it very important to consider the safety, technical, and operational risks of these projects.</p> <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><strong><em>Method: </em></strong>This study tries to optimize and prioritize the risk considering the applied methods in excavation and identifying and studying the risks and analyze them using experts&rsquo; point of views and multi-criteria decision making method.&nbsp;</p> <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><strong><em>Findings: </em></strong>The main risks involved in excavation projects related to the soil condition, dynamic loads around the excavation and the inherent stability of the neighborhoods. Several studies have shown that neglecting condition of soil and surrounding environments have a significant impact on incidents and reduce safety in excavation projects, which leads to significant human and financial losses.</p> <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><strong><em>Results: </em></strong>Considering the involved risks that each of them may cause unwanted costs to project managers, there are different weights for all various risks which magnitude of each weight indicates its high importance. The higher the weight of each risk is the greater the consequences of the incident and the higher costs to the project managers. Therefore, an appropriate prioritization can be made for allocating budget for the safety of projects, taking into account their cost-effectiveness.</p> ارزیابی ریسک, مدیریت ریسک, گودبرداری Risk assessment, risk management, excavation 365 372 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-281-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ebadati محمد عبادتی mohamad.ebadati70@gmail.com 10031947532846002239 10031947532846002239 Yes Department of Civil Engineering, Rodehen Branch of Islamic Azad University, Iran دانشجوی دکتری گروه مهندسی عمران و عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، ایران Behnod Barmayehvar بهنود برمایه ور b.barmayehvar@art.ac.ir 10031947532846002240 10031947532846002240 No Assistant Professor and Faculty member, Faculty of Architecture and Urban Planning, Honar University, Tehran, Iran استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران