fa ارزیابی ابعاد تاب‌آوری در محلات منطقه 9 شهر تهران با استفاده از تکنیک TOPSIS تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شهرها، نظام‌های پیچیده‌ای هستند که نسبت به تهدیدهای طبیعی یا انسانی آسیب‌پذیرند. نگاهی که تاکنون در مدیریت سوانح و مدیریت شهری وجود داشته، رویکرد کاهش مخاطرات بوده است. اما امروزه جوامع در تلاش برای دست‌یابی به شرایطی هستند که در صورت وقوع بحران، بازگشت سریع آن&shy;ها را به وضعیت پیش از بحران (اولیه و عادی) فراهم سازد. در این میان تاب‌آوری، مفهوم جدیدی است که بیشتر در مواجهه با ناشناخته&shy;ها و عدم قطعیت&shy;ها به کار می‌رود. هدف از این مطالعه، ارزیابی و سنجش ابعاد تاب‌آوری در محلات منطقه 9 شهر تهران معین شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: برای نیل به این هدف از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی مبتنی بر تحلیل پرسشنامه در بین کارشناسان حوزه‌های مختلف که مشرف بر وضع موجود محلات منطقه 9 بوده‌اند، بهره گرفته شد. برای سنجش محلات هشت‌گانه منطقه 9 تهران از لحاظ ابعاد تاب‌آوری، از تکنیک آنتروپی شانون و مدل تاپسیس استفاده شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: اهمیت نسبی ابعاد در هشت محله منطقه 9 شهر تهران عبارت‌اند از: اجتماعی 31/0، ساختاری </span></span><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> کالبدی 22/0، زیرساختی 19/0، اقتصادی 14/0 و نهادی 13/0 می‌باشد. طبق محاسبات انجام شده با استفاده از مدل تاپسیس، محله دکتر هوشیار با مقدار 89/0، استاد معین با مقدار 73/0، امام‌زاده عبدالله 66/0، مهرآباد جنوبی 54/0، شهید دستغیب 38/0، سرآسیاب مهرآباد 33/0، فتح 32/0 و شمشیری 30/0 رتبه‌بندی شده‌اند. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان می‌دهد که بعد اجتماعی در محلات منطقه 9 با وزن 31/0 دارای اهمیت نسبی بیشتری است. در ادامه براساس تکنیک رتبه‌بندی تاپسیس، محلات منطقه 9 تهران، رتبه‌بندی شده&shy;اند که نتایج نشان می‌دهد محله دکتر هوشیار و استاد معین دارای وضعیت مناسب&shy;تری و محله فتح و شمشیری بدترین وضعیت را به لحاظ تاب‌آوری در مقابل سوانح دارند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: در جهت افزایش تاب&shy;آوری در شهر تهران و منطقه 9، سرمایه‌گذاری&shy;های آتی فراتر از سرمایه‌گذاری&shy;های مادی و راه‌حل‌های فنی، نیازمند توسعه سرمایه&shy;های انسانی، اجتماعی، ظرفیت نهادی و همکاری بین سازمانی است.</span></span> <p style="text-align: justify;"><strong><em>Background and objective</em></strong>: Cities are complicated system which is very vulnerable against natural or human threats. The existing view to disasters management and urban management has been the risk reduction approach. But nowadays, societies try to achieve conditions that, in the case of a crisis, will bring them back to the pre-crisis (primary and normal) situation. Meanwhile, resilience is a new concept that is most used to face with unknowns and uncertainties. The purpose of this study is to evaluate and measure the resilience dimensions in district 9 of Tehran.<br> <strong><em>Method</em></strong><em>:</em> In order to achieve this goal, a descriptive-analytic research method was used to analyze the questionnaire among experts in different fields that know well the actual conditions of neighborhoods in District 9. In order to measure the octahedral neighborhoods of Tehran&#39;s 9^th District, Shannon Entropy Technique and Topsis Model were used for resilience dimensions.<br> <strong><em>Findings</em></strong>: Relative important dimensions in 8 neighborhood of 9^th District of Tehran are as followed: Social 0.31, Structural - physical 0.22, Infrastructure 0.19, Economical 0.14 and Institutional 0.13. According to calculations by using the Topsis model Doktor Hooshyar neighborhood with a value of 0.89, Ostad Moien with a value of 0.73, Imam-Zadeh Abdullah 0.66, south Mehrabad 0.54, Shahied Dastghieb 0.38, Sar-Absiab Mehrabad 0.33, Fatah 0.32 and a Shamshiri 0.34 have been ranked.The results of statistical analysis show that social dimension in neighborhoods of district 9 with the weight of 0.31 is more significant. According to the Topsis ranking technique, neighborhoods in Tehran&#39;s 9^th district have been ranked that the results show the neighborhood of Dr. Hooshyar and Ostad Moien have a more appropriate condition and Fath and Shamshiri district have the worst conditions in terms of resilience against incidents.<br> <strong><em>Result</em></strong>: In order to increase the resilience in Tehran and the 9^th district, future investments, beyond material investments and technical solutions, requires human and social developments, institutional capacity and inter-organizational cooperation.</p> تاب‌آوری, مدیریت سوانح, ابعاد و شاخص ها, محلات منطقه 9 تهران. resilience, disaster management, dimensions and indicators, District 9 neighborhoods of Tehran. 187 197 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-187-2&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Bazrafkan شهرام بذرافکن bazrafkan1369@gmail.com 10031947532846001937 10031947532846001937 Yes Master of Geography and Urban Planning, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mahmoud Arvin محمود آروین arvin.mahmood@ut.ac.ir 10031947532846001938 10031947532846001938 No PhD student of geography and urban planning, Faculty of Geography, Tehran University, Iran دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Elahe Shakeri الهه شاکری elahe.shakeri1990@gmail.com 10031947532846001939 10031947532846001939 No PhD student of geography and urban planning, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران