fa مدیریت بحران و امکان‌سنجی در استفاده از مالچ نفتی در تثبیت شن های روان و کنترل فرسایش بادی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> فرسایش بادی در بسیاری از نقاط جهان، از جمله در مناطق کم باران، یکی از شاخص&shy;ترین فرایندهای بیابان&shy; زایی است و کشور ایران به لحاظ موقعیت جغرافیایی به صورت جدی با این معضل روبرو است</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در این راستا و در این مطالعه سعی بر آن داریم که به بررسی برخی روش‌های کنترل رسوبات بادی و به طور ویژه تأثیر مالچ نفتی برای تثبیت شن&shy; های روان بپردازیم.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> این پژوهش به لحاظ ماهیت از نوع کاربردی و به لحاظ روش اجرا، توصیفی و تحلیلی محسوب می&shy;شود که بنا به ضرورت پژوهش ترکیبی از </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مطالعات کتابخانه&shy; ای، یعنی کاوش در متون موجود، مشاهده برخی تصاویر ماهواره&shy; ای، مراجعه به نهادهای دولتی ذی‌ربط، انجام مصاحبه و دریافت داده‌های موجود و نیز بازدیدهای میدانی انجام شده است. در </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نهایت از تجمیع داده&shy; ها راهکارهای منطقی جهت مدیریت صحیح مقابله با فرسایش بادی صورت پذیرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته &shy;ها:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> خشکسالی‌&shy;های چند سال اخیر جنوب استان کرمان، پوشش گیاهی فقیر موجود در بیابان را نیز از بین برده و افزایش سرعت باد منطقه به همراه آن روند بیابان&shy; زایی و ایجاد شن‌های روان را افزایش داده است. عوامل یاد شده شدت فرسایش بادی در کانون&shy;های بحرانی را در پی داشته است، به&shy; طوری&shy; که در </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دشت قلعه ‌گنج</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> نابودی درختچه&shy; ها و درخت&shy; زارهای موجود در منطقه را به دنبال داشته است. روند رو به رشد تپه&shy; های ماسه&shy; ای روستاهای منطقه را تهدید و باعث مهاجرت تعداد زیادی از روستائیان شده است. بازدیدهای میدانی منطقه و بررسی پژوهش‌های موجود نشان می&shy;دهد که استفاده از مالچ نفتی می&shy;تواند به عنوان یک راهکار عملی برای کنترل فرسایش بادی و شن&shy; های روان در منطقه قلعه گنج مورد استفاده قرار گیرد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> آن&shy;چه که بیشتر در کشور، در مبحث کنترل فرسایش بادی و جلوگیری از گرد و غبار مطرح است استفاده از مالچ نفتی می&shy;باشد. مالچ نفتی مزایای زیادی داشته و روشی موثر در جلوگیری از شن&shy;های روان می&shy;باشد. اما تخریب محیط زیست به وسیله مالچ &shy;های نفتی استفاده از آن را محدود به شرایط خاص می&shy;کند.</span></span></div> <strong>Background and objective: </strong>Wind erosion is one of the prominent desertification processes in many parts of the world such as low rainfall areas; and Iran is faced with this difficulty because of its geographical location. This study tries to consider some wind sediment controlling method especially the effect of oil mulch on sand stabilization.<br> <strong>Method: </strong>This study is a functional research by using descriptive-analytic method; according to necessities of the research, library studies, watching some satellite images, referring to relevant governmental organization, making interviews as well as fieldworks were done. Finally, logical solutions for proper managements against wind erosion deliver according to the mentioned information.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br> <strong>Findings: </strong>In recent years droughts in south of Kerman province destroyed the poor vegetation in desert as well as increased wind speed in the region along with desertification process and creating dunes. These mentioned elements also caused severe wind erosion in critical centers, so destroyed bushes and trees in Ghale-Ganj plain. Increasing growth of dunes is a threat to villages and caused the migration of the rural population. Visiting the region and studying the existing researches indicate that using oil mulch can be applied as a practical way to control the wind erosion and dunes in Ghale-Ganj area.&nbsp;<br> <strong>Conclusion: </strong>The application of oil mulch to control wind erosion and dust prevention is the considerable way in country. The oil mulch has many benefits and is an effective way to prevent dunes; but the destruction of the environment by oil mulch makes it difficult to use.<br> &nbsp; بیابان زدایی, ریزگردها, بحران فرسایش بادی, مالچ نفتی, قلعه گنج Desertification, Dusts, Wind erosion crisis, petroleum mulch, Ghaleh Gannj area 81 91 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-244-1&slc_lang=fa&sid=1 N Saidi نعیمه سعیدی naeeme_saidi@yahoo.com 10031947532846002392 10031947532846002392 Yes in Physics and Soil Conservation, Faculty of Agriculture, Valis Asr University ,Rafsanjan, Iran فیزیک و حفاظت خاک، دانشکده کشاورزی، داشگاه ولی عصر (عج)، رفسنجان، ایران A Ghaderi علی قادری Ali.ghaderi60@gmail.com 10031947532846002393 10031947532846002393 No Technical Deputy in Natural resources and Watershed South of Kerman, Iran ‎اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب کرمان. M Dezhan محسن دژن mohsendezhan@yahoo.com 10031947532846002394 10031947532846002394 No Technical Deputy in Natural resources and Watershed South of Kerman, Iran اداره کل منابع طبیعی و آبخیز داری جنوب کرمان، ایران