fa ارزیابی خطرپذیری لرزه‌ای در بافت شهر ارومیه مبتنی بر روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی- فازی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ضرورت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کاهش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خطرپذیری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شهر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برابر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زلزله،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یکی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اهداف</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اصلی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برنامه‌ریزی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کالبدی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برنامه‌ریزی شهری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">محسوب</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌گردد.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کاهش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خطرپذیری شهرها</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برابر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زلزله زمانی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">رخ</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خواهد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">داد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اصول مدیریت بحران؛ و به تبع آن پدافند غیر عامل</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سطوح</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برنامه</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریزی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آمایش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سرزمین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تا</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">معماری</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نظر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گیرد</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با این حال سطح</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">میانی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یعنی برنامه‌ریزی در مقیاس شهر و منطقه (شهرسازی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نقش کلیدی در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کاهش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خطرپذیری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شهر ارومیه در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برابر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زلزله دارد.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف این تحقیق شناسایی نقاط خطرپذیر شهر ارومیه در برابر زلزله است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای رسیدن به این هدف ابتدا از میان عوامل مختلف مؤثر بر میزان خطرپذیری، تعداد 12 شاخص شامل مساحت قطعات، قدمت سازه، مقاومت سازه، تراکم واحد مسکونی، تراکم خانوار در واحد مسکونی، تراکم جمعیتی، فاصله از فضای سبز، فاصله از تأسیسات خطرناک، فاصله از دسترسی درجه 1، تعداد طبقات، فاصله از مراکز درمانی و آتش&shy;نشانی انتخاب شد. جهت اجرای تحلیل&shy;های کمی، شاخص&shy;ها وارد نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی شده سپس با در نظر گرفتن ارتباط بین شاخص&shy;ها با هدف پژوهش، نوع تابع فازی مشخص شده و به استانداردسازی لایه‌ها در نرم‌افزار ایدریسی اقدام شده است. در انتها نیز با تأثیر دادن وزن شاخص&shy;ها که با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در نرم‌افزار اکسپرت چویس به‌دست آمده، به همپوشانی لایه&shy;ها در نرم‌افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی اقدام شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بیشترین ضریب اهمیت به‌دست آمده مربوط به شاخص تعداد طبقات و کمترین آن مربوط به شاخص خانوار در واحد مسکونی است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج:</span></span></strong> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج حاصله بیانگر آن است که میزان خطرپذیری در بخش شمال، شمال شرقی، شرقی و جنوبی ارومیه نسبت به سایر بخش‌های ارومیه کمتر است. از طرفی میزان خطرپذیری در بخش مرکزی شهر در حالت میانی قرار دارد و بخش‌های جنوب شرقی، غربی، شمال غربی و تا حدودی جنوب غربی بیانگر پتانسیل بالای خطرپذیری است.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> The necessity of decreasing the risks in cities against earthquake consider as one of the main objectives in physical and urban planning. Decreasing the risk in cities against the earthquake will happen when the principles of crisis management and consequently passive defense planning are considered at all levels of planning (from spatial planning to architecture). However, the intermediate level, it means urban planning plays a key role in decreasing the risk of Urmia Against the earthquake. The objective of this study is to identify the risk zones in Urmia against earthquake.<br> <strong>Method: </strong>To achieve this goal, first, among the various factors affecting the risk level, 12 indicators including areas, structure age, structure resistance, density of residential unit, household density in residential unit, population density, distance from green space, distance from dangerous facilities, distance from grade one access, number of floors, distance from health centers and firewalls were choose. To implement quantitative analyzes, the indicators entered the GIS software. Then, considering the relationship between the indicators and the aim of the study, the type of fuzzy function has been specified and standardization of the layers has been done in IDRISI software. Finally, by influencing the weight of the indicators, obtained using the hierarchical analysis process method in Expert Choice software, the overlay of the layers in the GIS software has been done.<br> <strong>Findings</strong>: The maximum important coefficient related to the number of floors and the minimum one is related to the household index in the residential unit.<br> <strong>Results</strong>: The results show that the risk level in the northern, northeastern, eastern and southern parts of Urmia is lower than the other parts of Urumieh. On the other hand, the risk level in the central part of the city is in the middle level, and the southeast, west, northwest, and somewhat southwest regions represent a high risk potential.<br> &nbsp;</div> خطر پذیری, ارومیه, زلزله, ایدریسی, فازی. Risk, Urmia, Earthquake, Idrisi, FUZZY. 149 160 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-242-1&slc_lang=fa&sid=1 Asghar Abedini اصغر عابدینی abedini59@gmail.com 2754746110 10031947532846001931 Yes Assistant Professor in Urmia University, Faculty of Architecture, Urban Planning and Art, Urmia, Iran (Corresponding Author) استادیار دانشکده معماری، شهرسازی و هنر دانشگاه ارومیه ، ارومیه. ایران Reza Karimi رضا کریمی Karimi699@yahoo.com 10031947532846001932 10031947532846001932 No Master of Urban Planning, Urmia University, Urmia, Iran کارشناس ارشد ‌برنامه‌ریزی شهری دانشگاه ارومیه. ارومیه. ایران