fa شناسایی و اولویت‌بندی ریسک‌های سیستم تأمین و توزیع آب: با رویکرد ترکیبی فرایند تحلیل سلسله مراتبی و تودیم توسعه‌یافته (موردی:شهرستان قزوین) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> با</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گرم</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شدن</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سراسری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کره</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بر اثر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">عواملی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تغییرات</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اقلیمی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">افزایش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مصرف</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوخت‌های فسیلی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آن</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کاهش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">منابع</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آبی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دسترس،</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مسئله</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأمین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آب</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سالم</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ایمن</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بیش‌ از پیش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مورد توجه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پژوهشگران</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار گرفته</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">است. یکی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پر چالش‌ترین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">موضوع‌ها در این زمینه برای کشورها، موضوع</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مربوط</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به ‌سلامت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بهداشت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">عمومی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">است.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأمین‌کنندگان</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آب</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">باید</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از تمام</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریسک‌هایی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">وجود</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دارد، آگاهی داشته باشند و بر اساس اولویت‌بندی درصدد بر طرف کردن آن‌ باشند. در این پژوهش به بررسی و اولویت‌بندی ریسک‌ها در سیستم تأمین و توزیع آب پرداخته ‌شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">روش: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در این پژوهش، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ابتدا با استفاده از ادبیات تحقیق و نظر کارشناسان خبره، ریسک‌های تأثیرگذار و معیارهای اندازه‌گیری این ریسک‌ها تعیین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌شده است. سپس به ‌وسیله روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی اهمیت معیارها محاسبه ‌شده است. در انتها با روش </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تودیم</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(مخفف تصمیم‌گیری چند معیاره و تعاملی در زبان پرتغالی)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> توسعه‌یافته ریسک‌ها با توجه به اوزان و اهمیتشان رتبه‌بندی شده‌اند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج پژوهش نشان</span></span><span style="font-size:12.0pt;"> داد</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> معیارهای تلفات بالقوه اقتصادی و آمادگی ظرفیت برگشت‌پذیری، دارای تأثیر بیشتری برای ارزیابی ریسک‌ها است؛ در حالی که آمادگی اثربخش بحران و احتمال رخداد مخاطره، دارای تأثیر کمتری نسبت به سایر معیارها برای تحلیل ریسک‌ها است. </span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در نهایت بر اساس اهمیت معیارها، ریسک‌های تخلیه مواد صنعتی به آب</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و نفوذ آب زیرزمینی به داخل شبکه</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> از اهمیت </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بالاتری برخوردار بوده، همچنین ریسک‌های </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">رخداد تغییر شدید اقلیمی و نوسانات مصرفی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> از اهمیت کمتری برخوردار هستند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">نتایج: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بر اساس یافته‌ها، عواملی همچون تلفات بالقوه اقتصادی و آمادگی ظرفیت برگشت‌پذیر و ریسک‌هایی همچون </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریسک‌های </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نفوذ آب زیرزمینی به داخل شبکه و </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پدیده فرونشست خاک دارای اهمیت بالایی در مدیریت ریسک است.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به اینکه </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریسک‌های موجود</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در سیستم تأمین و توزیع</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آب، نقش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">رنگی در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تصمیم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیران</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ایفا</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کند، یافته‌های پژوهش مورد مطالعه می‌تواند کمک شایانی به اتخاذ راهکا</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ر</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های صحیح </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برای مقابله با این ریسک‌ها بکند.</span></span></div> <strong><em>Background and objective: </em></strong>Healthy water supply is an interesting issue to researches since global warming of the earth due to factors such as climate changes and increasing fossil fuel consumption consequently reduce available water resources. One of the most challenging issues in this field is health and public health in countries. Water suppliers should aware of all risks evolved in this regard and tries to resolve them by prioritizing. This study considers risk priority in the water supply and distribution system.<br> <strong><em>Method: </em></strong>This study used experts&rsquo; research and views, effective risks and their measurements. Then, by means of the hierarchical analysis process, the significance of the standards has been calculated. Finally, the risks are categorized based on their importance by using TEDIM method (abbr. of multi-criteria and interactive decision making in Portuguese).<br> <strong><em>Findings:</em></strong> The study results showed that the potential economic loses and refundable capabilities have the most impact on risks assessing; while being ready in crisis and probability of a risk occurrence have less impact than other standards to risks analysis.<br> Finally, according to criteria importance, the risks of industrial material discharges to water and underground water infiltration to networ have the most importance, while severe climate changes and consumption fluctuation risks have less importance.<br> <strong><em>Results: </em></strong>Findings showed that factors such as potential economic losses and refundable capabilities, as well as underground water infiltration into network and soil subsidence have the most importance in risk management. Since the risks in water supply and distribution systems play a significant role in managers&rsquo; decisions, findings of the study may help to take best decisions to confront the risks.&nbsp; تودیم توسعه‌یافته, ریسک سیستم تأمین و توزیع آب, فرایند تحلیل سلسله مراتبی Risk of water supply and distribution system, AHP, Extended TODIM. 66 80 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-235-1&slc_lang=fa&sid=1 Jalal Rezaeenour جلال رضایی نور rezaeenoor@hotmail.com 10031947532846001715 10031947532846001715 Yes university of Qom, University of Qom, Department of Industrial Engineering, Qom, Iran دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه قم .قم.ایران Elmirasadat Mozneb Imamzadeh المیرا سادات مذنب امام زاده elmira1100@yahoo.com 10031947532846001716 10031947532846001716 No university of Qom, University of Qom, Department of Industrial Engineering, Qom, Iran دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه قم .قم.ایران Hamed Zaker حامد ذاکر h.zaker73@gmail.com 10031947532846001717 10031947532846001717 No university of Qom, University of Qom, Department of Industrial Engineering , Qom, Iran دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه قم .قم . ایران