fa مستندسازی بازسازی پس زلزله سال 1357 شهرستان طبس تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> تجارب، زمانی که به هر روش نگاشته و مستند شوند، می‌توانند در دست اندیشمندان تبدیل به دانش شده و بر معارف بشری بیافزایند. بازسازی پس از سوانح نیز همچون سایر شاخه‌های علم به ‌شدت نیازمند ثبت و ضبط سوانح و اقدامات و عملیات صورت گرفته در راستای بازسازی پس</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آن‌هاست. در شهریورماه 1357 زلزله‌ای به مقیاس 4/7 ریشتر شهر طبس در استان خراسان جنوبی را ویران کرد. عملیات ساماندهی و بازسازی همزمان با اوج‌گیری انقلاب اسلامی و پس ‌از آن شکل گرفت و ادامه یافت. به دلیل این همزمانی، بخش هایی ازمراحل مختلف امداد و نجات و بازسازی توسط نیروهای حکومت پهلوی صورت پذیرفت و بخش دیگر توسط نیروهای داوطلب اعم از انقلابیون و روحانیون.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">توصیف و چگونگی این بازسازی و فرآیند آن تا به‌ حال به‌ صورت علمی تدوین ‌نشده است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> این تحقیق از نوع مستندسازی تحلیلی است که روش‌شناسی آن کیفی است. از مهم‌ترین روش‌های جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش مشاهده مستقیم، مصاحبه با افرادی که بازسازی را به یاد دارند و بررسی اسناد و مدارک است. این داده‌ها از منابع مکتوب و غیر مکتوب مانند روزنامه اطلاعات، مجلات، مقالات و مصاحبه‌ها جمع‌آوری شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به دلیل هم‌زمانی برنامه بازسازی با وقوع انقلاب اسلامی و بالا بودن روحیه جمعی، میزان مشارکت مردم و اقشار مختلف در بازسازی زیاد بوده است. همچنین عدم وابستگی کامل معیشت مردم به زمین موجب تداوم درآمد ایشان پس از زلزله شده است. هماهنگی تقریبی مسکن ساخته ‌شده پس از زلزله، با مسکن پیش از زلزله و همینطور همخوانی آن با نوع فرهنگ و معیشت مردم نیز در میزان موفقیت برنامه بازسازی مؤثر بوده است. هر چند عدم توجه برنامه بازسازی به بافت شهری پیش از وقوع سانحه و عدم توجه به اقلیم منطقه در طراحی شهری، ورود افراد غیر بومی به طبس برای استفاده از تسهیلات و دریافت زمین و در نتیجه کاهش امنیت شهر از جمله کاستی‌های برنامه بازسازی شهر طبس است.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اکنون پس از گذشت 38 سال از زلزله یاد شده</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مشاهدات و مصاحبه‌های</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نگارنده حاکی از ماندگاری سکونتگاه‌های بازسازی ‌شده، هم در شهر طبس و هم در روستاهای اطراف آن است. میزان بالای مشارکت مردمی در امر بازسازی و همچنین توجه هر چند اندک به الگوی مسکن پیش از سانحه را می توان از عوامل ماندگاری مسکن بازسازی شده دانست.</span></span></span></div> <strong>Background and Objectives:</strong> Experiences, when are written and documented, can turn into knowledge and expand human sciences. Reconstruction after disasters, like other science branches, needs documentation of disasters and reconstruction efforts after them. In September 1978, an earthquake hit the city of Tabas in South Khorasan, Iran. Reconstruction phase was simultaneous to 1979 Iran revolution. Therefore, on the one hand, old regime was trying for relief mission and on the other hand, revolutionaries and clergymen were trying to help the survivors. Unfortunately, information about the process of the reconstruction had not been formally collected.<br> <strong>Method:</strong> The research is an analytical documentation with the qualitative methodology. The main methods of data collection in this paper are direct observation, depth interviews with people who remember the reconstruction, and review of documents.<br> <strong>Findings:</strong>&nbsp; according to the findings of the research, it seems that syndication between reconstruction program and 1979 Iran revolution caused high people participation in reconstruction. Income independence of inhabitants and housing harmony to pre-disaster situation was also other reasons to its success. However, lack of attention to the pre-disaster urban fabric, lack of attention the region climate in urban design, and entrance of non-natives for using reconstruction facilities were mentioned as its defects.<br> <strong>Conclusion:</strong> Almost forty years after the reconstruction, observations and interviews shows durability of reconstructed settlements. High rate of people participation and paying attention to housing patterns before the earthquake are among the main reasons for durability of housing reconstruction. بازسازی, زلزله, مسکن, طبس, مستند‌سازی Reconstruction, earthquake, Housing, Tabas, documentation 239 249 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-216-1&slc_lang=fa&sid=1 Ayda Joudavi آیدا جودوی ai_joodavi@yahoo.com 0920514170 10031947532846001505 Yes Shahid Beheshti university دانشگاه شهید بهشتی تهران