fa شناسایی مولفه های موثر در کاهش تاب آوری سازمان ها در شرایط بحرانی با استفاده از مدل AHP (مطالعه موردی سازمان آتش نشانی شهرستان آمل) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">‌‌‌<strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> تاب&shy; آوری در بحران&shy;ها</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Disasters Resilience</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"> </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یکی از مفاهیم بسیار مهم نظری و کاربردی در مدیریت بحران در سال&shy;های اخیر بوده است. در همین راستا اخیراً توجه نسبتاً زیادی، به سازمان&shy;های تاب&shy; آور در برابر بحران به عنوان یکی از اجزای مهم و کلیدی در تاب&shy; آوری جامعه، معطوف گردیده است. سازمان&shy;های تاب&shy; آور، سازمان&shy;هایی هستند که به دلیل برنامه&shy; ریزی موثر، آمادگی و انعطاف&shy; پذیری بالایی که در خود ایجاد می&shy; نمایند، قادر هستند بحران&shy;ها را با هزینه &shy;های کم پشت سر بگذارند. ارتقاء تاب&shy; آوری موجب رشد افراد و به دست&shy; آوردن تفکر و مهارت&shy;های خودمدیریتی بهتر و دانش بیشتر می&shy;شود. لذا هدف از این پروژه، شناسایی عوامل کاهش تاب &shy;آوری سازمان&shy; آتش&shy;نشانی شهرستان آمل در شرایط بحرانی می&shy;باشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش: </span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش به&shy; کار رفته در این پروژه، روش تحلیل سلسله مراتبی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(AHP)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مبتنی بر</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اصل شرط معکوس، پرسشنامه و نرم &shy;افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Expert Choice</span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می&shy;باشد تا با استفاده از آن مهمترین عوامل ضعف تاب &shy;آوری سازمان مشخص گردند.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته&shy; ها و نتایج:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> پروژه حاضر طی دو مرحله انجام شده است که در مرحله اول، ابتدا ۲۶ عامل قابل ارزیابی در زمینه تاب&shy; آوری سازمان، بر طبق اصول </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">AHP </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در نسخه اول پرسشنامه، توسط 11 کارشناس خبره و براساس ۳ شاخص اصلی (آسیب&shy; پذیری&shy;های کلیدی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial unicode ms,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> آگاهی موقعیتی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial unicode ms,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ظرفیت تطابق &shy;پذیری) دو&shy;به&shy; دو نسبت به هم ارزش&shy;گذاری شدند و پس از آنالیز کلیه پرسشنامه &shy;ها توسط نرم&shy; افزار، ۱۲ عامل، جهت ارزیابی مجدد در مرحله دوم مشخص گردیدند. در مرحله دوم جهت تعیین مهمترین عوامل ضعف تاب&shy; آوری در سازمان، ۱۲ عامل منتخب براساس ۳ معیار فرعی (شدت اثرگذاری در تاب&shy; آوری</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial unicode ms,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> قابلیت اصلاحی درون و برون سازمانی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial unicode ms,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> دوام و تواتر وقوع اختلال تاب&shy; آوری) طبق مرحله قبل نسبت به هم ارزش&shy;گذاری شدند، و در نهایت 7 عامل (نقش&shy;ها و مسولیت&shy;ها</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> درک خطرات و ماموریت&shy;ها</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> پایداری سازه&shy;ای</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ساختارهای مدیریتی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> کیفیت آموزش کارکنان، شناخت تجهیزات و ادوات موجود</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial unicode ms,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> توانایی نیروی انسانی)، به عنوان مهمترین عوامل اثرگذار در کاهش تاب &shy;آوری سازمان آتش&shy;نشانی انتخاب و اولویت&shy; بندی شدند.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and purpose</strong>: Resilience disasters is one of the most important theoretical and practical concepts in crisis management in recent years. For this, recently, relatively large attention has been paid to resilient organizations against the disaster as one of the key components of community resilience. Sustainable organizations are ones that can overcome crises at a low cost due to their effective planning and high preparation and flexibility. Promoting the resilience leads to grow people achieve better thinking and self-management skills and more knowledge. Therefore, the purpose of this study is to identify effective components to reduce the resilience of the fire department of Amol city in critical situations.<br> <strong>Method:</strong> The method used in this study is the AHP hierarchical analysis method based on the principle of reverse condition, questionnaire, and Expert choice software in order to identify the most important components of organizational resilience weakness.<br> <strong>Findings and results</strong>: The present study has been carried out in two stages. In the first stage, first, 26 evaluable components in the organization&#39;s resilience, according to AHP principles in the first version of the questionnaire, were ranked by 11 expert experts based on 3 main indicators (Key vulnerabilities - Situational awareness - Capacity Adaptability) and were compared to each other and after analysis of all questionnaires by software, 12 components were identified for re-evaluation in the second stage.<br> In the second step, in order to determine the most important components of the weakness of the organization&#39;s resilience, 12 selected components were ranked based on 3 sub-criteria (intensity of effect on resilience - internal and external correction capability - durability and frequency of occurrence of resilience disorder) according to the previous step and compared to each other, and finally 6 components (roles and responsibilities - understanding risks and missions - structural sustainability - management structures - staff training quality - human resource capability) as the most effective components have been selected and prioritized due to decreasing the resilience of the firefighting organization.</div> تاب آوری, مولفه های تاب آوری, تاب آوری سازمان, بحران, تحلیل سلسله مراتبی Resiliency, Resiliency Components, Organizational Resilience, Crisis, Analytic hierarchy process 307 319 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-180-2&slc_lang=fa&sid=1 Hosein Izadi حسین ایزدی izadi2012@gmail.com 2142869963 10031947532846001617 Yes Natural disaster managements, Shahid Beheshty University, Faculty of Civil Engineering, Water and Environment, Tehran, Iran مدیریت سوانح طبیعی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده عمران، آب و محیط زیست، تهران، ایران