Disaster Prevention and Management Knowledge

fa برنامه‌ریزی راهبردی مقابله با وقوع سیلاب با تکنیک سوات نمونه موردی: محدوده مرکزی شهرستان‌های تهران و کرج Strategic Planning by SWOT Technique to deal with Flooding , Case Study: the Central Area of Tehran & Karaj Townships تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: در بسیاری از مناطق جهان، سوانحی نظیر سیلابها باعث مرگ بسیاری از انسانها و خسارات گسترده ای میشوند. در کشور ایران، اثرات سوء ناشی از وقوع سیل، کمتر از زلزله نبوده و عدم توجه به آن، خسارات جانی و مالی بسیاری بر جای میگذارد. در میان دلایل و ریشه های رخداد سیلاب، یکی از رایجترین این دلایل، بارش است. به بیان دیگر، اگرچه در بسیاری از شهرهای ایران میزان بارندگی کم است، اما اغلب، بیشتر بارندگی سالانه در یک شبانه روز رخ میدهد. این عامل مهم به همراه شکل گیری بسیاری از شهرهای ایران در دامنه ها و شیبها باعث شده است بروز سیلاب، یکی از نگرانی های عمده تقریباً در تمام فصول سال باشد. به نظر میرسد در میان شهرهای ایران، بررسی وقوع سیل ناشی از بارش در تهران به عنوان پایتخت و یکی از کلانشهرهای ایران از ضروریات باشد. روش:  مقاله مورد نظر سعی بر آن دارد تا با به کارگیری روش پژوهش توصیفی- تحلیلی، به اهداف مقابله، به حداقل رساندن تلفات جانی و خسارات مالی، برقراری ایمنی و به حداقل رساندن احتمال وقوع سیل ناشی از بارش، به ویژه در بخشهای مرکزی استان تهران که در برابر مخاطره سیلاب آسیب پذیرتر هستند، بپردازد. بدین منظور نقشه های مورد نیاز در نرم افزار آرک جی آیاس تهیه شده و داده ها از طریق مطالعه اسناد، کتب، رسالات و مقالات، گردآوری شدند. سپس با توجه به نقشه خطر، محدوده بحرانی در مقابل مخاطره سیل ناشی از بارش، به عنوان مورد مطالعاتی انتخاب شد. یافته ها: در ادامه، جدول سوات با توجه به موضوع پژوهش، تدوین شده و نمودارهای تحلیلی سوات از جمله نمودارهای تبدیل و انطباق و همچنین محور مختصات ترسیم شدند. این پژوهش نتیجه میگیرد که ابنیه نیمه شرقی محدوده، میبایست در اولویت مقاوم سازی قرار گیرند. در بخشهای غربی محدوده، تأسیسات از  آسیب پذیری بالایی برخوردارند. خطوط نیرو در بخشهای شمالی و شمال شرقی محدوده، میبایست مورد بررسی و نظارت مستمر قرار گیرند. ایستگاههای گاز در نیمه شرقی محدوده، دارای خطر بالا و احتمال انفجار در شرایط رخداد مخاطره هستند. خطوط انتقال نفت، در بخشهای مرکزی، جنوبی و شمال شرقی محدوده، آسیب پذیر هستند. نتیجه گیری: این مقاله، جایگزینی انرژی های فسیلی را با انرژی های سبز، به ویژه در بخشهای مرکزی، جنوبی و شمال شرقی توصیه مینماید. سرمایه ها و داراییها به ویژه در نیمه شرقی محدوده در معرض خطر میباشند. همچنین در نظر گرفتن مکانهایی جهت دپوی نخاله های سیل در نیمه شرقی محدوده توصیه میشود.</div> Background and objective: In many parts of the world, events such as floods cause the death of many people and extensive damage. In Iran, the adverse effects of floods are not less than earthquakes and the lack of attention to them has a lot of human and financial losses. Among the causes and origins of the flood event, one of the most common reasons is precipitation. In other words, although in many parts of the country rainfall is low, 60% of the annual rainfall occurs in a day. This factor, along with the formation of many of the cities on the slopes and gradients caused that rain- induced flood is one of the most challenging issues. Studying the flooding in Tehran Province as a capital and one of the Iranian metropolises is essential. The position of Tehran on the slopes and mountains and existence of flood plains causes rain- induced flood becomes one of a major concerns almost in all seasons and is the subject of this paper.   Method: Accordingly, the article aims to use the descriptive-analytical research method to meet the goals of coping, minimizing mortality and financial losses, establish safety and minimizing the probability of a flood caused by precipitation, especially in the central sections of Tehran province which are more vulnerable to the risk of flooding. In this regard, required plans were prepared in GIS software and data have been collected through the study of documents, books, essays and articles. In other part of research, 3 major maps such as hazard map, vulnerability map and risk map were prepared and analyzed. Findings: Subsequently, SWOT table was formulated and SWOT analytical diagrams such as coordinate axes and adaptation diagrams were drawn. The study concludes that the semi-eastern boundaries of the area should be placed in the priority of resilience. Facilities in western parts of the region are highly vulnerable. The lines of power in the northern and northeastern regions of the area should be explored and monitored continuously. Gas stations in the eastern half of the range have high risk and explosion probability under hazardous conditions. Oil transmission lines are vulnerable in the central, southern, and northeastern regions of the region. Conclusion: This paper recommends the replacement of fossil fuels with green energies, especially in central, southern, and northeast regions. Capital and assets, especially in the Middle East, are at risk. It is also recommended to consider locations for flood deforestation in the semi-eastern area. سیلاب, بارش, سوات, برنامه ریزی, استراتژیک, تهران flooding, rainfall, SWOT, planning, strategic, Tehran 201 210 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-202-2&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Aslani فرشته اصلانی fereshteh.aslani@gmail.com 0058189610 10031947532846001502 Yes Earthquake Engineering and Seismology (IIEES), Tehran, Iran پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران