fa بررسی ابعاد مؤثر بر تاب‌آوری شهری با استفاده از مدل ساختاری تفسیری (نمونه موردی: شهر اهواز) تخصصي Special كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">زمینه و هدف</span></strong>: <span style="font-family: b nazanin;">با گسترش شهرنشینی مباحثی مانند تاب‌آوری شهری برای پایدار کردن شهرها در مقابل حوادث طبیعی و انسانی موردتوجه قرارگرفته است. وقوع حوادث طبیعی نظیر سیل، زلزله و طوفان اغلب تأثیرات مخربی بر سکونتگاه‌های انسانی می‌گذارد و ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها را ویران و عوارض اجتماعی- اقتصادی پردامنه‌ای بر جوامع تحمیل می‌کند. بررسی </span><span style="font-family: b nazanin;">ابعاد مؤثر بر تاب‌آوری شهری، در</span> <span style="font-family: b nazanin;">واقع نحوه تأثیرگذاری ظرفیت‌های اجتماعی، اقتصادی، نهادی، سیاسی و اجرایی جوامع در افزایش تاب‌آوری در برابر حوادث طبیعی و انسانی است. به همین منظور هدف این پژوهش، بررسی و تبیین ابعاد مؤثر بر تاب‌آوری شهری در شهر اهواز می‌باشد.<br> <strong>روش</strong>&shy;: این تحقیق ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر شیوه انجام توصیفی-تحلیلی است. در این تحقیق ابعاد اقتصادی، نهادی-مدیریتی، کالبدی-محیطی، زیرساختی، اجتماعی و زیست‌ محیطی به‌عنوان مهم‌ترین ابعاد مؤثر بر تاب‌آوری شهر موردبررسی قرارگرفته‌اند. روش مورداستفاده جهت تحلیل تکنیک مدل‌سازی ساختاری تفسیری (</span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">ISM</span></span><span style="font-family: b nazanin;">)</span> <span style="font-family: b nazanin;">بوده است. این روش مبتنی بر نظر متخصصان می‌باشد به همین خاطر از نظرات 15 نفر در حوزه برنامه‌ریزی شهری و مسئولین شهرداری اهواز استفاده‌شده است. نظرات گردآوری‌شده در نرم‌افزار اکسل با مدل ذکرشده تحلیل گردید.</span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">یافته‌ها</span></strong><span style="font-family: b nazanin;">: نتایج نشان می‌دهد ابعاد مؤثر در پنج سطح قرارگرفته‌اند: بالاترین سطح بعد اقتصادی، بعد کالبدی </span><span style="font-family: sakkal majalla;">&ndash; </span><span style="font-family: b nazanin;">محیطی و نهادی -مدیریتی سطح دوم، بعد زیرساختی سطح سوم، بعد اجتماعی سطح چهارم و پایین‌ترین سطح، بعد زیست‌محیطی؛ همچنین در تحلیل </span><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">MICMA</span></span><span dir="LTR">C</span><span style="font-family: b nazanin;"> ابعاد اقتصادی، نهادی </span><span style="font-family: sakkal majalla;">&ndash; </span><span style="font-family: b nazanin;">مدیریتی، کالبدی </span><span style="font-family: sakkal majalla;">&ndash; </span><span style="font-family: b nazanin;">محیطی و زیرساختی در خوشه محرک، بعد اجتماعی در خوشه پیوندی و بعد زیست‌محیطی در خوشه وابسته قرارگرفته‌اند.</span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">نتیجه &shy;گیری</span></strong><span style="font-family: b nazanin;">:</span> <span style="font-family: b nazanin;">سطح‌بندی این مفهوم را می‌رساند که اگر به حوزه اقتصادی و مسائل اقتصادی شهروندان و عدالت در برخورداری از خدمات و درآمد توجه نشود، تمایل مردم در مؤلفه‌های مانند همکاری و مشارکت در برنامه‌های آموزشی و مشارکت در طرح‌های توسعه شهری، حفاظت از زیرساخت‌ها، حفاظت محیط‌زیست کاسته می‌شود و مؤلفه‌های مانند محله‌های فقیرنشین، بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های فرسوده همچنان بر وسعتشان افزوده می‌شود؛ زیرا مردم توانایی و میل مشارکت در برنامه‌های بهبود کیفیت محیط شهری را ندارند.</span></span></p> <p><strong>Background and purpose</strong><strong><span dir="RTL">:</span></strong> by urbanization development, the issues such as urban resilience have attracted the attention for stabling the cities against natural and human disasters. Occurrence of disasters such as floods, earthquakes and hurricanes often have a devastating impact on human settlements, destroy houses and infrastructure, and impose massive socioeconomic effects on communities. Investigation of dimensions influencing urban resilience is in fact studying the way that the social, economic, institutional, political and administrative capacities of communities influence increasing the resilience against natural and human disasters. In this regard, the present research aims to investigate&nbsp;and explain the dimensions influencing urban resilience in Ahwaz city.</p> <p><strong>Method:</strong> The present study is an applied research in terms of the purpose and a descriptive &ndash; analytical research in terms of the method. In the present study, the economic, institutional-administrative, physical-environmental, infrastructural, social, and environmental dimensions have been investigated as the most important dimensions affecting the resiliency of the city. The Interpretive Structural Modeling(ISM) method was used in order to analyze which is based on expert opinions. For this reason, the views of 15 experts in the field of urban planning and municipal officials in Ahvaz have been used. Then, the collected opinions have been analyzed in Excel software using ISM.</p> <p><strong>Findings</strong>: The results show that the effective dimensions were placed in five levels as follows: The highest level is related to the economic dimension; Physical-environmental and institutional-administrative dimensions have been placed in the second level; infrastructural dimension is in the third level; social dimension is in the fourth level, and the lowest level is related to the environmental dimension. Also in the MICMAC analysis, the economic, institutional-administrative, physical-environmental and infrastructural dimensions have been placed in driver cluster; the social dimension&nbsp; has been placed in linkage cluster, and the environmental dimension has been placed in dependent cluster.</p> <p><strong>Result</strong>: the conducted leveling indicates that if no attention is paid to the economic field, the citizen&#39;s economic issues and the justice of equal economical enjoyment and outcome, the people&#39;s tendency to participate in the components such as cooperation and educational programs, the expanding and development plans , protecting the substructures and environment protection will be decreased and components such as poor neighborhoods, foreworn contextures and rusty living areas are increasingly expanding because the citizens are reluctant to participate in the constructive plans.</p> تاب‌آوری, تاب‌آوری شهری, ابعاد تاب‌آوری, مدل ساختاری تفسیری, شهر اهواز resilience, Urban Resilience, resilience dimensions, Interpretive Structural Modeling(ISM), Ahwaz city. 35 45 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-156-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Hatami Nejad حسین حاتمی نژاد Hatai35@yahoo.com 10031947532846001301 10031947532846001301 No دانشگاه تهران،تهران، ایران Hossein Farhadi khah حسین فرهادی خواه farhadikhah@yahoo.com 10031947532846001302 10031947532846001302 Yes دانشگاه تهران، تهران، ایران Mahmood Arvin محمود آروین Arvin.mahmood@yahoo.com 10031947532846001303 10031947532846001303 No دانشگاه تهران،تهران،ایران Negar Rahim Pour نگار رحیم پور negarrahimpour@yahoo.com 10031947532846001304 10031947532846001304 No دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران