fa مدیریت بحران وارائه الگوی مطلوب با تاکید بر آسیب پذیری تخصصي Special كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> بحرانهای طبیعی از موانع اصلی توسعه یافتگی هستند، کاهش خسارتهای جبران ناپذیر این رخدادها نیازمند شناخت علل، راه حلهای مقابله و کاهش مخاطرات&nbsp; می باشد. گروه های انسانی آسیب پذیر دامنه بحران ها را گسترده تر می کنند؛ در این ارتباط می توان گفت: &quot;امروزه آسیب پذیری به عنوان عامل تعیین کننده اصلی بحران معرفی می شود، لذا بررسی علل آسیب پذیری و مدل های تعیین کننده کاهش آسیب پذیری را ضروری می سازد.&quot; این مقاله بر اساس یک مطالعه توصیفی و کتابخانه ای تهیه شده است و طی آن مدل های آسیب پذیری در راستای پیش بینی مدل &nbsp;خوب برای بحران وکاهش بحرانها مورد ارزیابی قرار می گیرد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>روش</strong>: این مقاله در پاسخ به این سوال که کدام مدل در فهم و تحلیل آسیب پذیری جامعه در برابر مخاطرات طبیعی تبیین کاملی را ارائه می دهد؟ به ارزیابی مدل های مطرح در زمینه آسیب پذیری می پردازد و با تقسیم بندی مدل ها در سه دسته اصلی، مدل مناسب برای مدیریت بحران را معرفی می کند.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته ها: </strong>یافته های تحقیق نشان داد که مدل های علّی (مدل کرانچ وپخش) با تأکید بر علت ایجاد بحرانها، در واقع از نمایی دیگر به علت آسیب پذیری اشاره دارند. مدل کرانچ با تأکید صرف بر علل ریشه ای و شرایط ناامن به تفسیر علت آسیب پذیری و شروع بحرانها می پردازد، در مقابل مدل ریلایز با تأکید بر ظرفیت ها، راه های کاهش آسیب پذیری و بحران را نشان می دهد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>نتیجه گیری: </strong>مهم ترین نتیجه پژوهش حاضر این است که به کارگیری و استفاده از مدل های علّی و تحقیق و توسعه در این زمینه سبب ارتقای عملکرد و تقویت مدیریت بحران در راستای کاهش اثر بحران در سکونتگاه های انسانی خواهد شد و خطرپذیری را کاهش خواهد داد.</p> <p><strong><span dir="LTR">Background and Objective:</span></strong><span dir="LTR"> Natural disasters are the major reasons for underdevelopment. Reducing irreparable damages require truly understanding the causes of crisis and available commissioning solutions to mitigate these risks. Nowadays, vulnerabilities are known as the main determinant of crisis. Therefore, studying vulnerability causes and crisis reduction models is necessary. This article presents a descriptive-analytical study to provide a vulnerability model for crisis reduction.</span></p> <p><strong><span dir="LTR">&nbsp;Method: </span></strong><span dir="LTR">This paper presents a complete explanation in response to this question which model can well perceive and analyze vulnerability to natural hazards. By classification of the models into three main categories, an appropriate model was introduced for disaster management.</span></p> <p><strong><span dir="LTR">Results</span></strong><span dir="LTR">: The results showed that causal models (crunch and release) with emphasis on the cause of the crisis, in fact, provide another view from their vulnerability. The crunch model interprets the vulnerability cause and crisis origin by purely emphasizing on the root causes and unsafe conditions. In contrast, the release model provides the vulnerability and crisis reduction methods with an emphasis on capacities.</span></p> <p><strong><span dir="LTR">Conclusion</span></strong><span dir="LTR">: The most important result of this study revealed that the use of causal models as well as research and development in this field improve the performance and enhance disaster management in order to reduce the risk and impact of crisis in human settlements.</span></p> بحران, آسیب پذیری, مدل کرانچ و پخش, مدیریت بحران disaster, vulnerability, crunch and release model, disaster management. 368 381 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-26-3&slc_lang=fa&sid=1 Vahid Riahi وحید ریاحی vrali2005@yahoo.com 10031947532846001075 10031947532846001075 No Associate Professor of Rural Geography, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه جغرافیای روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران،ایران Farhad Azizpour فرهاد عزیزپور azizpourf@yahoo.com 10031947532846001076 10031947532846001076 No Assistant Professor of Rural Geography, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه جغرافیای روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی،دانشگاه خوارزمی، تهران Khadijeh Karimi خدیجه کریمی karimi.kh.am@gmail.com 4929679370 10031947532846001077 Yes Phd student of Rural Geography, Kharazmi University, Tehran, Iran جغرافیای روستایی،دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران