اخلاق نشر
نشریه " دانش پیشگیری و مدیریت بحران"به صاحب امتیازی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، که توسط موسسه نگاهمشرقمیانه منتشر میشود؛ متعهد به اعمال اخلاق نشر بر اساس کدهای اخلاقی کمیته بینالمللی اخلاق نشر و همچنین راهنمای کشوری اخلاق در انتشار آثار پژوهشی علوم پزشکی است.
شما میتوانید این کدهای اخلاقی را در این لینک مطالعه فرمائید.
دپارتمان نشریات موسسه نگاهمشرقمیانه، با هدف تبدیل به یک کانال ارتباطی جهت تبادل دادهها، به اشتراکگذاری ایدهها و اطلاعات، جهت تحقق جامعه پژوهشی علمی تاسیس شده است. این امر ملزوم رعایت اخلاق نشر و همچنین توصیه به رعایت این اخلاق توسط دیگر عوامل اجرایی نشریات ازجمله سردبیران، داوران، نویسندگان و کارشناسان نشریات، جهت رسیدن به بالاترین کیفیت انتشار است. این کدهای اخلاقی راهنمایی عملی در روند انتشار برای سردبیران، داوران و نویسندگان است.
راهنما و نمودارهای اخلاق نشر
نشریه علمی-پژوهشی " دانش پیشگیری و مدیریت بحران"به صاحب امتیازی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، که توسط موسسه نگاهمشرقمیانه منتشر میشود؛ متعهد به اجرا و پیروی از راهنماها و نمودارهای اخلاقی کمیته بینالمللی اخلاق نشر است. این نمودارها و راهنماها جهت کمک به سردبیران، داوران و نویسندگان در روند انتشار طراحی شده است. همچنین نشاندهنده سیاستهای نشریه در هنگام بروز تعارض است. شما می توانید جهت مطالعه این نمودارها و توضیحات بیشتر به این لینک مراجعه نمایید.
استانداردهای نویسندگان
نشریه علمی-پژوهشی " دانش پیشگیری و مدیریت بحران "به صاحب امتیازی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، که توسط موسسه نگاهمشرقمیانه منتشر میشود؛ متعهد به اجرا و پیروی از استانداردهای بینالمللی برای نویسندگان بر مبنای بیانیههای کمیته بینالمللی اخلاق نشر است. این استانداردها برای روند انتشار و داوری نشریات طراحی شده است و همچنین نشان دهنده راهکارها و راهحلها هنگام بروز تعارض است. جهت اطلاعات بیشتر میتوانید به این لینک مراجعه نمایید.
استانداردهای دبیران
نشریه علمی-پژوهشی " دانش پیشگیری و مدیریت بحران "به صاحب امتیازی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، که توسط موسسه نگاهمشرقمیانه منتشر میشود؛ متعهد به اجرا و پیروی از استانداردهای بینالمللی برای سردبیران بر مبنای بیانیههای کمیته بینالمللی اخلاق نشر است. این استانداردها برای روند انتشار و داوری نشریات طراحی شده است و همچنین نشان دهنده راهکارها و راهحلها هنگام بروز تعارض است. جهت اطلاعات بیشتر میتوانید به این لینک مراجعه نمایید.
سرقت ادبی
بر اساس توصیههای مربوط به سیاستهای اخلاق نشر در مجلات پزشکی، تهیهشده توسط کمیته اخلاق نشر انجمن جهانی سردبیران پزشکی .(WAME)
سرقت ادبی عبارت است از استفاده از ایدهها یا واژههای منتشرشده یا منتشرنشده دیگران (یا سایر داراییهای فکری آنان)، بدون ذکر منبع یا کسب اجازه، و ارائه آنها بهعنوان مطالبی جدید و اصیل، نه برگرفته از منبعی موجود. هدف و پیامد سرقت ادبی، گمراهکردن خواننده درباره سهم و مشارکت فرد مرتکب سرقت ادبی است. این تعریف صرفنظر از آنکه ایدهها یا واژهها از چکیدهها، درخواستهای گرنت پژوهشی، درخواستهای ارائهشده به هیئت بازبینی نهادی(IRB)، یا دستنوشتههای منتشرشده یا منتشرنشده در هر قالب انتشاراتی (چاپی یا الکترونیکی) گرفته شده باشند، صدق میکند.
خودسرقت ادبی به استفاده نویسنده از بخشهایی از نوشتههای پیشین خود درباره همان موضوع در یکی دیگر از آثار منتشرشدهاش، بدون ارجاع رسمی و مشخص به آنها در قالب نقلقول، گفته میشود. این رویه گسترده است و گاهی ناخواسته رخ میدهد؛ زیرا بهویژه هنگام نگارش بخش روشها، برای بیان مکرر یک مطلب راههای محدودی وجود دارد. هرچند این کار معمولاً حق نشر واگذارشده به ناشر را نقض میکند، درباره اینکه آیا نوعی تخلف علمی محسوب میشود یا چه میزان استفاده مجدد از واژههای خود فرد واقعاً «سرقت ادبی» است، توافقی وجود ندارد. احتمالاً به همین دلیل، خودسرقت ادبی همسنگ سرقت ایدهها و واژههای دیگران تلقی نمیشود.
سیاست مقابله با سرقت ادبی
تمام مقالات ارسالی با استفاده از نرمافزارهای تشخیص مشابهت iThenticate و همانندجوی سمیم نور بررسی خواهند شد.
برای رسیدگی به موارد سرقت ادبی، فرایند مشخصی دنبال میشود. مجلات نگاه از دستورالعملهای کمیته اخلاق نشر (COPE) مطابق نمودارهای جریان زیر پیروی میکنند:
انواع سرقت ادبی
این مجله انواع زیر از سرقت ادبی را شناسایی و بررسی میکند و از بهکارگیری آنها جلوگیری میکند:
سرقت ادبی کامل: محتوایی که قبلاً منتشر شده و بدون هیچ تغییری در متن، ایده و دستور زبان دوباره ارائه شود، سرقت ادبی کامل محسوب میشود. در این حالت، متن منبع عیناً به نام خود فرد ارائه میشود.
سرقت ادبی جزئی: اگر محتوا ترکیبی از چند منبع متفاوت باشد و نویسنده متن آنها را بهطور گسترده بازنویسی کرده باشد، سرقت ادبی جزئی نامیده میشود.
خودسرقت ادبی: هنگامی که نویسنده تمام یا بخشهایی از پژوهش پیشتر منتشرشده خود را مجدداً استفاده کند، خودسرقت ادبی رخ میدهد. خودسرقت ادبی کامل زمانی است که نویسنده اثر قبلاً منتشرشده خود را دوباره در مجلهای جدید منتشر کند. (به دستورالعمل COPE درباره بازاستفاده از متن مراجعه کنید.)
راهنمای خودسرقت ادبی یا بازاستفاده از متن
(بر اساس راهنمای COPE با عنوان «راهنمای بازاستفاده از متن برای سردبیران»)
خودسرقت ادبی که «بازاستفاده از متن» نیز نامیده میشود، موضوعی روز است و در حال حاضر بحثهای فراوانی میان سردبیران برانگیخته است. درباره میزان قابلقبول همپوشانی متن با آثار پیشین خود نویسنده اختلافنظر وجود دارد و سردبیران اغلب در تشخیص زمان ضرورت اقدام با دشواری روبهرو هستند.
چگونگی برخورد با بازاستفاده از متن
مقدمه
هدف این راهنما کمک به سردبیران در رسیدگی به موارد بازاستفاده از متن است. بازاستفاده از متن، یا همان خودسرقت ادبی، زمانی رخ میدهد که بخشهایی از متن یکسان در بیش از یکی از آثار منتشرشده یک نویسنده ظاهر شود.
سردبیران باید هر مورد بازاستفاده از متن را جداگانه بررسی کنند؛ زیرا مناسبترین اقدام به عوامل متعددی بستگی دارد. در چه شرایطی باید اقدام کرد؟
بازاستفاده از متن شکلهای گوناگونی دارد و سردبیران باید توجه کنند کدام بخشهای متن دوباره استفاده شدهاند. تکرار دادهها احتمالاً همواره موضوعی جدی تلقی میشود و باید مطابق دستورالعملهای COPE درباره انتشار تکراری با آن برخورد شود.
استفاده از عبارتهای مشابه یا یکسان در بخش روشها، هنگامی که برای توصیف یک روش رایج راههای محدودی وجود دارد، غیرمعمول نیست. در چنین مواردی، در انتشارهای بعدی که از همان روش استفاده میکنند، مقداری بازاستفاده از متن احتمالاً اجتنابناپذیر است. سردبیران باید با صلاحدید خود میزان همپوشانی قابلقبول در بخش روشها را تعیین کنند و عواملی مانند شفافیت نویسندگان در اعلام اینکه روشها پیشتر در جای دیگری بهتفصیل شرح داده شدهاند و ارائه ارجاع به آن منبع را در نظر بگیرند.
تکرار ایدههای زمینهای در مقدمه ممکن است کماهمیتتر از تکرار فرضیه، بحث یا نتیجهگیریها تلقی شود.
هنگامی که همپوشانی قابلتوجهی میان دو یا چند مقاله شناسایی شود، سردبیران باید اقدام مناسب را مدنظر قرار دهند. برای تشخیص قابلتوجه بودن همپوشانی، ممکن است لازم باشد عوامل متعددی بررسی شوند.
بازاستفاده از متن در دستنوشته ارسالی
بازاستفاده از متن در مقاله ارسالی ممکن است بهوسیله سردبیران یا داوران یا با نرمافزارهای تشخیص سرقت ادبی، مانند CrossCheck، شناسایی شود. سردبیران هنگام تصمیمگیری باید میزان همپوشانی را در نظر بگیرند. اگر همپوشانی جزئی باشد، ممکن است از نویسندگان خواسته شود بخشهای همپوشان را بازنویسی کنند و به مقاله یا مقالات پیشین خود ارجاع دهند.
همپوشانی بیشتر و جدیتر ممکن است به رد دستنوشته منجر شود.
اگر همپوشانی شامل دادهها باشد، سردبیران باید مطابق نمودار جریان COPE برای رسیدگی به موارد مشکوک انتشار زائد یا تکراری در دستنوشته ارسالی عمل کنند.
بازاستفاده از متن در مقاله منتشرشده
اگر بازاستفاده از متن در مقالهای منتشرشده کشف شود، ممکن است انتشار اصلاحیه یا پسگرفتن مقاله اصلی ضرورت پیدا کند. این تصمیم به میزان و ماهیت همپوشانی وابسته است و باید عوامل متعددی در نظر گرفته شوند. همانند دستنوشته ارسالی، در موارد همپوشانی دادهها سردبیران باید مطابق نمودار جریان COPE برای رسیدگی به انتشار زائد یا تکراری مشکوک در مقاله منتشرشده عمل کنند.
سردبیران مجله باید انتشار اصلاحیه را در شرایط زیر مدنظر قرار دهند:
- بخشهایی از متن، عموماً بهاستثنای بخش روشها، با انتشار قبلی همان نویسنده یا نویسندگان یکسان یا تقریباً یکسان باشد؛
- در انتشار بعدی به اثر اصلی ارجاع داده نشده باشد؛ اما
- همچنان محتوای جدید کافی برای توجیه انتشار مقاله وجود داشته باشد.
اصلاحیه باید با افزودن ارجاعِ ازقلمافتاده و روشنکردن تفاوت مطالب جدید مقاله بعدی با انتشار اصلی، سابقه علمی منتشرشده را اصلاح کند.
سردبیران مجله باید در شرایط زیر انتشار اطلاعیه پسگرفتن مقاله را مدنظر قرار دهند:
- همپوشانی قابلتوجهی در متن، عموماً بهاستثنای روشها، وجود داشته باشد و بخشهایی با انتشار قبلی همان نویسنده یا نویسندگان یکسان یا تقریباً یکسان باشند؛
- متنِ دوبارهاستفادهشده دادههایی را گزارش کند که قبلاً منتشر شدهاند و با توجه به انتشارهای قبلی، محتوای جدید کافی برای توجیه انتشار مقاله وجود نداشته باشد؛
- متن تکراری بخش عمده بحث یا نتیجهگیری مقاله را تشکیل دهد؛
- همپوشانی موجب نقض حق نشر شود.
پسگرفتن مقاله باید مطابق دستورالعملهای COPE درباره پسگرفتن مقالات انجام شود.
این دستورالعمل تا چه زمانی در گذشته قابل اعمال است؟
نگرشها نسبت به بازاستفاده از متن در دهه گذشته تغییر کرده است. سردبیران هنگام تصمیمگیری درباره موارد بازاستفاده از متن در مقالات منتشرشده باید این موضوع را در نظر بگیرند و هر مورد را بر اساس رویه پذیرفتهشده در زمان انتشار آن قضاوت کنند.
بهطور کلی، هنگامی که همپوشانی شامل تکرار نتایج نباشد، به سردبیران توصیه میشود در موارد بازاستفاده از متن که پیش از سال ۲۰۰۴ رخ داده است، از اقدام اصلاحی خودداری کنند. بااینحال، در صورت تکرار دادهها، سردبیران ممکن است حتی برای موارد پیش از این تاریخ نیز اقدام اصلاحی را مناسب بدانند. آنان باید از نمودار جریان COPE برای رسیدگی به انتشار زائد یا تکراری مشکوک در مقاله منتشرشده پیروی کنند.
مقالات دیدگاهی، مروری و تفسیری
انواع مقالات غیرپژوهشی مانند مقالات دیدگاهی، مروری و تفسیری اصولاً باید از همان دستورالعملهای مربوط به مقالات پژوهشی پیروی کنند. با توجه به ماهیت انتقادی و مبتنی بر دیدگاه برخی از این آثار، هنگامی باید اقدام مناسب مدنظر قرار گیرد که متن از انتشار پیشین بازاستفاده شده باشد، بیآنکه دیدگاهها یا ایدههای قبلاً منتشرشده توسعه نوآورانه بیشتری یافته باشند، یا بدون ارجاع به آثار پیشین بهعنوان مطلبی نو ارائه شود.
سیاست DPMK درباره فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی (AI)
نویسندگان موظفاند هنگام ارسال اثر اعلام کنند که آیا در تهیه آن از فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، مانند مدلهای زبانی بزرگ (LLM)، چتباتها یا ابزارهای تولید تصویر، استفاده کردهاند یا خیر. نویسندگانی که از این فناوریها استفاده کردهاند، باید نحوه استفاده را هم در نامه همراه مقاله (Cover Letter) و هم، در صورت کاربرد، در بخش مناسب دستنوشته توضیح دهند. برای مثال، اگر از هوش مصنوعی برای کمک به نگارش استفاده شده است، این موضوع باید در بخش سپاسگزاری ذکر شود. اگر از هوش مصنوعی برای گردآوری یا تحلیل دادهها یا تولید شکلها استفاده شده است، نویسندگان باید این کاربرد را در بخش روشها شرح دهند.
چتباتها مانند ChatGPTنباید بهعنوان نویسنده معرفی شوند؛ زیرا نمیتوانند مسئولیت صحت، یکپارچگی و اصالت اثر را بر عهده بگیرند، درحالیکه پذیرش این مسئولیتها شرط نویسندگی است. بنابراین، مسئولیت هر مطلب ارسالی که با کمک فناوریهای هوش مصنوعی تهیه شده باشد بر عهده انسانهاست. نویسندگان باید خروجی این ابزارها را با دقت بررسی و ویرایش کنند؛ زیرا هوش مصنوعی ممکن است پاسخهایی ظاهراً معتبر و قاطع تولید کند که نادرست، ناقص یا سوگیرانه باشند. نویسندگان نباید هوش مصنوعی یا فناوریهای مبتنی بر آن را نویسنده یا نویسنده همکار معرفی کنند یا به هوش مصنوعی بهعنوان نویسنده استناد کنند. نویسندگان باید بتوانند تأیید کنند که مقاله آنان، از جمله متن و تصاویر تولیدشده بهوسیله هوش مصنوعی، فاقد سرقت ادبی است. انسانها موظفاند اطمینان حاصل کنند که تمام مطالب نقلشده بهدرستی انتساب داده شدهاند و ارجاعات کامل درج شدهاند.
دفعات مشاهده: 2242 بار |
دفعات چاپ: 457 بار |
دفعات ارسال به دیگران: 0 بار |
0 نظر